Salmonella: Βρίσκεται παντού! Τι γνωρίζουμε όμως γι’ αυτό το βακτήριο;

Salmonella: Βρίσκεται παντού! Τι γνωρίζουμε όμως γι’ αυτό το βακτήριο;

Ένα από τα πιο συχνά εμφανιζόμενα βακτήρια στα τρόφιμα είναι η Salmonella. Πολύ συχνά οι δηλητηριάσεις που παθαίνουμε έχουν σαν αιτία αυτό το βακτήριο. Ας το γνωρίσουμε λίγο καλύτερα και ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να προφυλαχτούμε.

Salmonella spp.

Η Salmonella προκαλεί 2 τύπους ασθενειών :

· Τύπος 1: Γαστρεντερίτιδα: εκδηλώνεται με ναυτία, εμετό, διάρροια, κοιλιακές κράμπες, πυρετό και πονοκέφαλο. Τα συμπτώματα διαρκούν αρκετές μέρες και μειώνονται σταδιακά μέσα στην εβδομάδα. Σε κατά τα άλλα υγιή άτομα, τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν, αλλά μακροπρόθεσμα μπορεί να προκληθεί αρθρίτιδα.

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκληθεί από Salmonella που έχει μολύνει τρόφιμα όπως τα κρέατα, τα αυγά, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα αποξηραμένα τρόφιμα όπως είναι τα μπαχαρικά και οι ξηροί καρποί. Επίσης, Salmonella μπορεί να ανιχνευτεί σε πρόσφατα παρασκευασμένες σαλάτες που έγιναν από απαστερίωτο αυγό, σε μίγματα κέικ, σε επιδόρπια με κρέμα, σε ξηρή ζελατίνη, στο κακάο, το φυστικοβούτυρο, τη σοκολάτα και τις σάλτσες.

· Τύπος 2: Τυφοειδής πυρετός: εκδηλώνεται με υψηλό πυρετό, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, πόνους, πονοκέφαλο και υπνηλία ή νωθρότητα, απώλεια της όρεξης και μερικές φορές εξάνθημα. Είναι πολύ σοβαρή κατάσταση δεδομένου ότι πάνω από 10% των ανθρώπων που δεν έλαβαν κατάλληλη θεραπεία για τυφοειδή πυρετό, ίσως πεθάνει από αυτή την αιτία. Σε γενικές γραμμές, διαρκεί 2 έως 4 εβδομάδες

Ο τυφοειδής πυρετός, συνήθως προκαλείται από Salmonella που ανιχνεύεται σε πόσιμο νερό, που είναι μολυσμένο με απόβλητα ή με καλλιέργειες. Κάποια κατοικίδια, όπως οι χελώνες και άλλα ερπετά και οι νεοσσοί, μπορεί να μεταφέρουν Salmonella η οποία δύναται να εξαπλωθεί σε οτιδήποτε έρχεται σε επαφή με το κατοικίδιο. Για παράδειγμα, οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων ζώων μπορεί μέσω των άπλυτων χεριών τους, να μολύνουν τα τρόφιμα ή ακόμα και το δικό τους πρόσωπο με Salmonella.

Πώς μπορώ να προφυλαχτώ από τη Salmonella;

Αυτό το βακτήριο είναι πολύ δύσκολο να απομακρυνθεί από το τρόφιμο, ακόμη και με σαπουνόνερο. Σημαντικές παράμετροι που προλαμβάνουν την πρόκληση τροφικής δηλητηρίασης από την Salmonella, είναι:

  • το καλό μαγείρεμα
  • το πλύσιμο των χεριών
  • ο διαχωρισμός των ακατέργαστων τροφίμων
  • ή μολυσμένων υλικών από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα
  • και η διατήρηση των τροφίμων στην κατάλληλη θερμοκρασία (ψύξη τροφίμων σε θερμοκρασία ≤ 4 οC).

Όλες οι ηλικιακές ομάδες είναι ευαίσθητες στη μόλυνση από Salmonella, αλλά τα συμπτώματα είναι οξύτερα στους ηλικιωμένους, τα νήπια και τους χρόνιoυς ασθενείς. Σε άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα, η Salmonella μπορεί να εξαπλωθεί σε άλλα όργανα και να προκαλέσει πολύ σοβαρή ασθένεια. Οι ασθενείς του AIDS υφίστανται τη σαλμονέλωση συχνά (κατ’ εκτίμηση 20 φορές περισσότερο από το γενικό πληθυσμό) και πάσχουν από επαναλαμβανόμενα επεισόδια.


Πηγή: Dieticious
Σαμαρά Αντωνία, Τεχνολόγος Τροφίμων, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών


 

Κεφάλαιο Μαραθώνιος: Έξι άρθρα για τα σημεία κλειδιά

 

Εφτά χρόνια λειτουργίας του NutriNews.gr με ”εκκίνηση”  και πρώτο άρθρο για το Μαραθώνιο αγώνα της Κλασικής.

Επιμέλεια Χαρά Σκουλαρίκη

Τα σημαντικότερα άρθρα που προτείνουμε για τον αγαπημένο Αγώνα :


1.
Carbo-n-αρα Loading: Διατροφικές συμβουλές για τον Μαραθώνιο: Μια αναλυτική περιγραφή των αναγκών, των διατροφικών στόχων και πρακτικών εφαρμογών για τη μεγάλη ημέρα της ”Κλασικής” –> Διαβάστε εδώ


2.
Πλάνο Αγώνα: Τι θα φάμε και Τί θα πιούμε. 

Σύνοψη του πλάνου τροφοδοσίας  –> Διαβάστε εδώ


3.
Μαραθώνιος: Και την ημέρα του αγώνα τι;

Απλές και πρακτικές διαιτητικές τακτικές για την ημέρα του αγώνα: –> Διαβάστε εδώ


4.
Carbo – loading: Το πρωτόκολλο φόρτισης υδατανθράκων –> Διαβάστε εδώ


5.
Μαραθώνιος: Απαραίτητη «προετοιμασία» διατροφής (με παράλληλες ιστορίες) : –> Διαβάστε εδώ


6.
Καφεϊνούχο ή όχι τζελάκι στον αγώνα; 

Ναι ή όχι στην καφεϊνη και γιατί –> Διαβάστε εδώ


ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ!!

Βιταμίνη D. Λίγα λόγια για μία μεγάλη βιταμίνη

Βιταμίνη D. Λίγα λόγια για μία μεγάλη βιταμίνη

Η βιταμίνη D, είναι γνωστή ως η βιταμίνη του ήλιου και είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη.

Είναι γεγονός πως έχουμε συνδέσει τις βιταμίνες με τη διατροφή. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες βιταμίνες που τις προσλαμβάνουμε μέσω της διατροφής, αυτή η βιταμίνη συντίθεται κατά κύριο λόγο μέσω της UVB ηλιακής ακτινοβολίας και κατά ένα πολύ μικρό ποσοστό προσλαμβάνεται από τα τρόφιμα. Φαίνεται πως μόνο ένα 10% της βιταμίνης D προσλαμβάνεται μέσω των τροφών. Όλο το υπόλοιπο συντίθεται μέσω του ηλίου. Οι κύριες διατροφικές πηγές της είναι το συκώτι, τα αυγά και τα λιπαρά ψάρια, καθώς και κάποια τρόφιμα που έχουν ενισχυθεί με ποσότητες βιταμίνης D, όπως είναι το γάλα και τα δημητριακά.

Γιατί όμως ενώ η Ελλάδα είναι μία χώρα μέσα στον ήλιο έχουμε τόσο μεγάλο πρόβλημα ανεπάρκειας ή και έλλειψης βιταμίνης D;

Μελέτες τελευταίων ετών στην Ελλάδα, έχουν δείξει πως το 75% υγιών ατόμων εμφανίζει ανεπάρκεια βιταμίνης D. Γι αυτό το λόγο όλο και περισσότεροι ελέγχουν πλέον τα επίπεδα της βιταμίνης σε μία εξέταση ρουτίνας.

Αντηλιακό

Με μία απλή υπόθεση θα λέγαμε πως οι Νότιοι είναι πιο ευνοημένοι στο θέμα της Βιταμίνης D, από

τους Βόρειους. Όμως κάτι τέτοιο δε φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τις μελέτες! Η αιτία; Το αντηλιακό! Η χρήση αντηλιακού με δείκτη προστασίας μόλις 8 μειώνει τη σύνθεση της βιταμίνης κατά 85%! Φανταστείτε τι επιπτώσεις έχει η χρήση αντηλιακών ευρείας που χρησιμοποιούν οι περισσότεροι σε Νότιες χώρες όπως είναι η Ελλάδα, τα οποία έχουν δείκτη προστασίας 30 και άνω…

Γεωγραφικό πλάτος

Πέραν της χρήσεως αντηλιακών άλλη μία αιτία είναι το γεωγραφικό πλάτος που στην περίπτωση της Ελλάδας, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες δεν ευνοεί την σύνθεση της βιταμίνης.

Παχυσαρκία

Η παχυσαρκία επίσης φαίνεται να συνδέεται με χαμηλή σύνθεση κι εδώ έχουμε ένα φαύλο κύκλο Παχυσαρκία- Μειωμένη σύνθεση βιταμίνης D- παχυσαρκία. Αν και ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει διαλευκανθεί, μία πιθανή αιτία είναι πως τα παχύσαρκα άτομα έχουν αυξημένο λιπώδη ιστό και αποθηκεύουν μεγάλη ποσότητα της βιταμίνης εκεί, οπότε δεν υπάρχει μεγάλη ποσότητά της στο αίμα. Επίσης φαίνεται πως τα παχύσαρκα άτομα έχουν μειωμένη έκθεση στον ήλιο είτε λόγω μειωμένης φυσικής δραστηριότητας είτε λόγω αποφυγής εξόδων.

Μεταβολισμός βιταμίνης D

Δεν πρέπει να παραβλέψουμε και την ενδογενή ικανότητα του κάθε οργανισμού να συνθέσει επαρκή ποσότητα της βιταμίνης, καθώς τα μονοπάτια μεταβολισμού της βιταμίνης στο σώμα μας είναι πολλά και σύνθετα.

Τι μπορεί να προκαλέσει η έλλειψη βιταμίνης D;

Το πιο προφανές πρόβλημα αφορά τα οστά, καθώς η συγκεκριμένη βιταμίνη ενισχύει την απορρόφηση ασβεστίου από τα οστά. Τα τελευταία χρόνια όμως η έλλειψη αυτής της βιταμίνης έχει συνδεθεί και με άλλα προβλήματα, όπως αυξημένο σωματικό βάρος, μειωμένη άμυνα του οργανισμού, αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση ψυχιατρικών νοσημάτων και συγκεκριμένων μορφών καρκίνου. Πολύ σοβαρή μπορεί να είναι η έλλειψη της στα παιδιά καθώς μπορεί να επιδράσει στη σκελετική τους ανάπτυξη προκαλώντας ραχίτιδα.

Συμπερασματικά δεν πρέπει να απορούμε πλέον γιατί έχει αυξηθεί η έλλειψη βιταμίνης D ενώ εκτιθέμεθα τόσο πολύ στον ήλιο. Δεν υπάρχει άμεση σχέση διατροφή- βιταμίνη D ή έκθεση στον ήλιο- βιταμίνη D. Yπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι που μπορεί να παρεμποδίσουν την απορρόφησή της ,καθώς ο μεταβολισμός της Βιταμίνης D στο σώμα μας είναι ιδιαίτερα περίπλοκος.


Γράφει η Ζωή Σαμαρά, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος, Msc

Τι σημαίνει να είσαι χορτοφάγος με Χρόνια Νεφρική Νόσο..

Τι σημαίνει να είσαι χορτοφάγος με Χρόνια Νεφρική Νόσο..

Οι κύριοι διατροφικοί στόχοι των ατόμων με Χρόνια Νεφρική Νόσο περιλαμβάνουν:

  • Την επιβράδυνση του ρυθμού της νεφρικής ανεπάρκειας
  • Την μείωση της ουραιμικής τοξικότητας και των μεταβολικών διαταραχών της νεφρικής ανεπάρκειας
  • Την ελάττωση της πρωτεϊνουρίας
  • Τη διατήρηση μιας καλής διατροφικής κατάστασης
  • Τη μείωση των δευτεροπαθών επιπλοκών συμπεριλαμβανομένου καρδιαγγειακών και οστικών παθήσεων και των διαταραχών στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.

Οι διατροφικές απαιτήσεις μεταξύ των ασθενών διαφοροποιούνται βάση σταδίου της νόσου και των επιμέρους επιπλοκών.

Είναι γνωστό πως η υποθρεψία έχει μη επιθυμητές επιδράσεις στην πρόγνωση της νόσου. Από την άλλη, ο ρόλος της υπερσίτισης είναι υπό διερεύνηση γιατί μπορεί η παχυσαρκία να θεωρείται παράγοντας κινδύνου για την εκδήλωση χρόνιας νεφρικής νόσου, αλλά όσοι ασθενείς ήδη πάσχουν και είναι παχύσαρκοι έχουν καλύτερο βιοτικό επίπεδο.

Οι χορτοφαγικές δίαιτες

Για δεκαετίες, οι χορτοφαγικές δίαιτες δε θεωρούνται κατάλληλες για τη νεφρική νόσο˙ μιας και η περιεκτικότητα τους σε πρωτεΐνη είναι χαμηλή και παράλληλα είναι πλούσια σε κάλιο και φώσφορο.

Ωστόσο αν σχεδιαστεί καταλλήλως μπορεί να αποδεχτεί αρκετά βοηθητική, αφού:

  • Προστατεύει το ενδοθήλιο
  • Βοηθά στο έλεγχο της αρτηριακής πίεσης
  • Μειώνει την πρωτεϊνουρία
  • Προστατεύει έναντι των επιπλοκών
  • Επηρεάζει θετικά τον εντερικό μικροβιόκοσμο
  • Βελτιώνει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος

Βέβαια δεν παύει να έχει μειονεκτήματα όπως τη μειωμένη περιεκτικότητα της σε: Ω – 3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, ψευδάργυρο, σίδηρο και βιταμίνη Β12.

Χορτοφαγική δίαιτα και Χρόνια Νεφρική Νόσο

  1. Πρωτεϊνο – Ενεργειακή κατάσταση

Ο πρωτεϊνο – ενεργειακός υποσιτισμός είναι ένας αρκετά ισχυρός προβλεπτικός δείκτης των μη επιθυμητών εκβάσεων, με τη συχνότητα εμφάνισης του να ξεπερνά και το 50% σε αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ποσότητα της πρωτεΐνης προκειμένου να αποφευχθεί τόσο η δυσθρεψία όσο και η υπερσίτιση, με τις συστάσεις να προτείνουν ημερησίως περίπου 0,8g/ Kg σωματικού βάρους. Από την άλλη, ο θερμιδικός περιορισμός συστήνεται μόνο στην περίπτωση των υπέρβαρων ή παχύσαρκων ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο.

  1. Αντίκτυπο στο ρυθμό σπειραματικής διήθησης

Έχει φανεί πως η μετάβαση από μια μεικτής προέλευσης σε πρωτεΐνη δίαιτα που κυμαίνεται περίπου στα 1 – 1,3g/ Kg σωματικού βάρους/ ημέρα σε μια χορτοφαγική που κυμαίνεται περίπου στα 0,7g/ Kg σωματικού βάρους/ ημέρα συνδέεται με σημαντικά μειωμένο ρυθμό σπειραματικής διήθησης και πρωτεινουρίας.

  1. Αντίκτυπο στα επίπεδα φωσφόρου

Σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, οι διαταραχές στο μεταβολισμό των μετάλλων είναι συχνές. Ως συνέπεια, αντισταθμιστικά προκαλείται δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός με σκοπό να αυξηθεί η απέκκριση του φωσφόρου και να διατηρηθεί η ισορροπία του, διότι η υπερφωσφαταιμία είναι ανεξάρτητος παράγοντας θνησιμότητας σε αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς και σε ασθενείς στα στάδια 3 και 4 με χρόνια νεφρική νόσο.

Εξαιτίας όλων των παραπάνω, συνίσταται ο περιορισμός της πρόσληψης του από τους ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο. Βέβαια στα πλαίσια μιας δυτικού τύπου διατροφής ο φώσφορος κατέχει υψηλή θέση, αφού πολύ καλή πηγή του είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα και οι πηγές πρωτεΐνης όπως επίσης προστίθεται ως συντηρητικό σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης είναι πλουσιότερες πηγές φωσφόρου εν συγκρίσει με τις ζωικές, ωστόσο αλλάζει η βιοδιαθεσιμότητα τους. Ο φώσφορος από τις φυτικές πρωτεΐνες είναι περίπου 30 – 50 % βιοδιαθέσιμος, ενώ από τις ζωικές εκτιμάται περίπου στο 70 – 80 %. Αυτό ερμηνεύεται από την παρουσία του φυτικού οξέος που συνδέεται με το φώσφορο, αποτρέποντας την απορρόφηση του και παράλληλα καταδεικνύει πως η κατανάλωση τροφίμων βασισμένων σε προϊόντα ολικής αλέσεως σχετίζεται με μειωμένα επίπεδα απορρόφησης φωσφόρου σε σχέση με τις δίαιτες που βασίζονται στο κρέας ή την καζεΐνη.

  1. Αντίκτυπο στην ινσουλινοαντίσταση

Η ινσουλινοαντίσταση είναι μια συχνή διαταραχή στους ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο και θεωρείται ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης της καρδιαγγειακής θνησιμότητας. Επίσης, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παθογέννεση του πρωτεϊνο – ενεργειακού υποσιτισμού.

Μελέτες δείχνουν πως οι χορτοφάγοι είναι περισσότερο ινσουλινοευαίσθητοι από εκείνους που καταναλώνουν και κρέας και πως το βαθμό ινσουλινοευαισθησίας επηρεάζει η περίοδος που ακολουθεί το χορτοφαγικό πρότυπο. Συνεπώς, έχουν παρατηρηθεί πως με μια τέτοιου διατροφή βελτιώνεται η ινσουλινοευαισθησία και μειώνονται τα επίπεδα ινσουλίνης νηστείας στο αίμα, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και της ενδογενούς παραγωγής γλυκόζης.

  1. Αντίκτυπο στη μεταβολική οξέωση

Η μεταβολική οξέωση είναι μια συχνή επιπλοκή που παρατηρείται σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, η οποία ενεργοποιεί ενδοκρινικές, μεταβολικές και μυοσκελετικές διαταραχές. Αυτή κατάσταση επιδεινώνεται από την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων κόκκινου κρέατος.

Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών έχει φανεί πως μειώνει το όξινο φορτίο και παράλληλα μειώνει τη πρωτεϊνουρία και την αρτηριακή πίεση σε σταδίου 2 νεφροπαθείς.

  1. Καρδιαγγειακοί παράγοντες κινδύνου

Οι συγκεντρώσεις των προϊόντων γλυκοζυλιώσης και των φλεγμονοδών κυτοκινών είναι συχνά αυξημένες στους ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο. Οι χορτοφαγικές διατροφές όχι μόνο είναι πλούσιες σε αντι – φλεγμονώδη συστατικά, αλλά έχουν επίσης αυξημένη ικανότητα να εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες. Η πληθώρα των θρεπτικών συστατικών τους που παρέχουν τις θετικές επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα κάνει εφικτό τον καθορισμό των συστατικών εκείνων που είναι υπεύθυνα για τις καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες αυτών των διαιτών.

  1. Η ασφάλεια των χορτοφαγικών διαιτών

Μια χορτοφαγική διατροφή μπορεί να θεωρηθεί ασφαλή επιλογή για μια έγκυο ασθενή με χρόνια νεφρική νόσο, εξαιτίας του ότι η εγκυμοσύνη από μόνη της είναι μια κατάσταση που επάγει την υπερδιήθηση, οι δίαιτες με περιορισμένη ποσότητα πρωτεΐνης μπορούν να αποδεχτούν πολύ επιβοηθητικές σε αυτό το γκρουπ ασθενών.

Ακόμα οι χορτοφαγικές δίαιτες που είναι ενισχυμένες με μια συμπληρωματική δίαιτα πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη φαίνεται να είναι ασφαλής για τους ασθενείς που βρίσκονται πριν το στάδιο της αιμοκάθαρσης, δεδομένου ότι δεν είχε αρνητικές επιπτώσεις στις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες εκβάσεις των ασθενών, ακόμα και εκείνων που βρίσκονταν σε θεραπεία αντικατάστασης νεφρού.

Συμπερασματικά

Φαίνεται πως μια χορτοφαγική διατροφή μπορεί να θεωρηθεί επαρκής σε θρεπτική αξία και να προάγει αρκετά οφέλη για την υγεία τόσο σε καρδιαγγειακό επίπεδο όσο και στη διόρθωση των επιπλοκών που συνοδεύουν τη χρόνια νεφρική νόσο. Παράλληλα, είναι πλούσια και αντιοξειδωτικά και μπορεί να παρασύρει όσους την ακολουθούν να υιοθετήσουν και άλλες συμπεριφορές υγείας όπως το να εισάγουν την άσκηση στην καθημερινότητα τους˙ ωστόσο θα πρέπει να σχεδιαστεί καταλλήλως προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες σε πρωτεΐνη των ασθενών.


Πηγές:

  • Anna Gluba-Brzózka et. al., Vegetarian Diet in Chronic Kidney Disease—A Friend or Foe, Nutrients. 2017 Apr 10;9(4). pii: E374.

 

Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Τι σημαίνει αξέχαστο γεύμα;

Τι σημαίνει αξέχαστο γεύμα;

Ένα γεύμα για να μπορέσει να θεωρηθεί επιτυχημένο πρέπει να πληρεί 3 βασικές προϋποθέσεις:

  1. Το γεύμα δε θα πρέπει να απαρτίζεται από τρόφιμα όπου το άτομο τα έχει συνδέσει στο μυαλό του με αρνητικές αναμνήσεις.
  2. Θα πρέπει από πλευρά υγείας να μην προκαλεί γαστρεντερικές διαταραχές.
  3. Η παρέα και ο χώρος στον οποίο διεξάγεται το γεύμα παίζει πολύ σημαντικό ρόλο

καθώς μπορεί να πληρούνται τα δύο πρώτα κριτήρια αλλά το γεύμα να μην θεωρείται επιτυχημένο, συνεπώς δεν θα πρέπει να παραλείπεται και η κοινωνική διάσταση.

Έτσι καταλαβαίνουμε πως οι παράγοντες που προσδιορίζουν ένα αξέχαστο γέυμα ξεπερνούν τις αισθητηριακές εμπειρίες που προκαλεί το ίδιο το φαγητό/ ποτό. Συμπεριλαμβάνει ωστόσο, και άλλες πτυχές του γεύματος:

  • το κλίμα που κυριαρχεί
  • τη διάθεση του κάθε ατόμου
  • την επιβεβαίωση (ή όχι) των προσδοκιών του ατόμου σχετικά με την περίσταση

Πολύ σημαντικό ρόλο έχει και τα προσωπικά χαρακτηριστικά του ίδιου του ατόμου, δηλαδή:

  • η κουλτούρα
  • το φύλο
  • η ηλικία
  • η οικογενειακή κατάσταση
  • ο τρόπος ζωής
  • η συναισθηματική κατάσταση
  • η ανάμειξη με τα τρόφιμα.

Ποιες συνθήκες πρέπει να επικρατούν ώστε να είναι ένα γεύμα αξέχαστο;

Τα αποτελέσματα αναφέρουν πως απτές (π.χ. η τοποθεσία η παρέα και το φαγητό) και μη απτές πτυχές (π.χ. ο λόγος για τον οποίο γίνεται το γεύμα) είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ‘’επιτυχία’’ ενός γεύματος. Για ένα ακαταμάχητο γεύμα δεν είναι πάντα απαραίτητο να υπάρχει σύνδεση με εξεζητημένα τρόφιμα ή κάποιο εξεζητημένο γεγονός. Στην πραγματικότητα ορισμένα γεύματα είναι πολύ απλά από την σκοπιά της μαγειρικής δυσκολίας.

Έτσι, συχνά αναφέρεται πως ανεξάρτητα από τον τύπου του φαγητού, το γεύμα ήταν αρκετά γευστικό. Αυτό δείχνει πως οι υπόλοιποι παράγοντες κατάφεραν να κάνουν το φαγητό νόστιμο ή τουλάχιστον να αποτυπωθεί με αυτό τον τρόπο στο μυαλό των ατόμων.

11 ιδέες αξέχαστων γευμάτων

  1. Ένα γεύμα κατά τη διάρκεια των διακοπών ή ταξιδεύοντας στο εξωτερικό
  2. Ένα οικείο γεύμα φτιαγμένο στο σπίτι
  3. Ένα ρομαντικό δείπνο
  4. Ένα παραδοσιακό γεύμα
  5. Μια καινούρια γευστική εμπειρία
  6. Πειραματισμός με νέα συνταγή ή και υλικά
  7. Ένα γεύμα μαγειρεμένο στο σπίτι χρησιμοποιώντας κάποιο ξεχωριστό συστατικό
  8. Μια εξεζητημένη γευματική εμπειρία σε κάποιο εστιατόριο
  9. Ένα τραγελαφικό γεύμα που κατέληξε σε μαγειρική ‘’καταστροφή’’
  10. Ένα αυθόρμητο γεύμα

Άδραξε την ευκαιρία, γιατί το φαγητό δεν παύει να είναι μία από τις μεγαλύτερες απολαύσεις της ζωής.


Πηγές:

 

Betina Piqueras-Fiszman et. al., What makes meals ‘memorable’? A consumer-centric exploration, Food Research International Volume 76, Part 2, October 2015, Pages 233-242


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

H αντίληψη της εικόνας σώματος στην εφηβεία

Η αντίληψη της εικόνας σώματος στην εφηβεία

Στην εφηβεία υπάρχει μια τάση να μην αντιλαμβάνεται το άτομο σωστά την κατάσταση του σωματικού του βάρους. Μεταξύ  εφήβων, υπέρβαρους και μη, τόσο η υπερεκτίμηση όσο και η υποεκτίμηση του σωματικού βάρους μπορούν να οδηγήσουν σε συμπτώματα κατάθλιψης καθώς και άλλα ψυχολογικά προβλήματα και είναι πιθανόν να επηρεάσουν τις συμπεριφορές διαχείρισης του βάρους.

Πιο συγκεκριμένα, οι μη υπέρβαροι έφηβοι που υπερεκτιμούν το μέγεθος του σώματος τους πιθανόν να βιώσουν τη μη ικανοποίηση από το σώμα τους. Κάτι τέτοιο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για ανάπτυξη τόσο μη φυσιολογικών προτύπων ή συμπεριφορών όσο και διατροφικών διαταραχών.

Από την άλλη, υπέρβαροι έφηβοι που υποεκτιμούν το μέγεθος του σώματος τους, ίσως είναι λιγότερο κινητοποιημένοι να μειώσουν το σωματικό τους λίπος, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο να εμφανίσουν κάποια χρόνια ασθένεια τα επόμενα χρόνια.

Σε νούμερα, ο επιπολασμός της μη ικανοποίησης από το σώμα του κάθε ατόμου κυμαίνεται από 24 – 46 % στα κορίτσια και από 12 – 26 % στα αγόρια και συνεχίζει να αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Παραδείγματος χάριν σε ένα πρόσφατο δελτίο που αφορούσε 43 χώρε παγκοσμίως σημειώθηκε πως ανάμεσα σε 15χρονους έφηβους, το 40% των κοριτσιών και το 22% των αγοριών δεν ήταν ικανοποιημένα από το σώμα τους.

Σε πληθυσμούς με υψηλό επιπολασμό παχυσαρκίας, οι συγκρίσεις που λαμβάνουν χώρα με θέμα το βάρος, πιθανώς να υποκρύπτουν μια αλλαγή ως προς το τι θεωρείται ‘’φυσιολογικό’’. Παραδείγματος χάριν το υπέρβαρο αυτή την εποχή είναι πιθανό να θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ‘’φυσιολογικό’’.

Τα δεδομένα δείχνουν μια μείωση με το πέρασμα του χρόνου στην υπερεκτίμηση του μεγέθους του σώματος ανάμεσα στα μη υπέρβαρα αγόρια και κορίτσια και παράλληλα μια αύξηση στην υποεκτίμηση του μεγέθους του σώματος στους υπέρβαρους εφήβους.

Ακόμα, φαίνεται πως το αντίκτυπο των συγκρίσεων ως προς το σωματικό βάρος είναι ισχυρότερος παράγοντας να αλλάξουν την αντίληψη σχετικά με το βάρος παρά τη συμπεριφορά. Τα ευρήματα ακόμα δείχνουν πως μειώνεται η αντίληψη που έχει το κάθε άτομο ότι αν είναι υπέρβαρο αυξάνεται και η πιθανότητα να αρχίσει δίαιτα.

Μεταξύ των δύο φύλων φαίνεται πως ο επιπολασμός των αγοριών που κάνουν δίαιτα παραμένει μικρότερος από εκείνο των κοριτσιών, επιβεβαιώνοντας πως τα αγόρια ενδιαφέρονται λιγότερο για το βάρος τους σε σχέση με τα κορίτσια.

Η μειωμένη τάση να κάνουν προσπάθειες απώλειας βάρους τα μη παχύσαρκα κορίτσια είναι μια θετική ένδειξη της μείωσης των μη φυσιολογικών διατροφικών συμπεριφορών ή διατροφικών προτύπων. Ωστόσο, η μη ικανοποίηση από το σώμα παραμένει ένα σύνηθες πρόβλημα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μη φυσιολογικές διατροφικές συμπεριφορές ή πρότυπα και διατροφικές διαταραχές.

Τέλος, η λανθασμένη αντίληψη για το τι θεωρείται φυσιολογικό βάρος σώματος στους υπέρβαρους εφήβους πιθανόν να περιορίσει την αποτελεσματικότητα πολιτικών υγείας, αλλά και παρεμβάσεων που στοχεύουν στη μείωση του σωματικού βάρους και στην βελτίωση της υγείας. Βέβαια, η υποτίμηση του μεγέθους του σώματος πιθανόν και να σχετίζεται με βελτιωμένη εικόνα σώματος και ίσως και να ήταν σε θέση να μειώσει την εμφάνιση μη φυσιολογικών διατροφικών συμπεριφορών ή προτύπων και διατροφικών διαταραχών. Συνεπώς, τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα της υποτίμησης του μεγέθους του σώματος ανάμεσα στους υπέρβαρους εφήβους που αναπτύσσονται τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά θέτουν μία αρκετά σοβαρή πρόκληση για την ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

Έτσι δεν χάνει την αξία η συνεχής ευαισθητοποίηση και ανάπτυξη παρεμβάσεων κατά της παχυσαρκίας που προλαμβάνουν την μη ικανοποίηση από το σώμα και ταυτόχρονα συνδυάζονται με υγιεινές συμπεριφορές διαχείρισης του βάρους από όλους τους εφήβους ανεξαιρέτως.


Πηγές:

  • Quick V. et. al., Body size perception and weight control in youth: 9-year international trends from 24 countries., Int J Obes (Lond). 2014 Jul;38(7):988-94

    Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 16/10/17

Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 16/10/17

 

Η Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής ”γιορτάζεται ” κάθε χρόνο στις 16 Οκτωβρίου, μέρα που το 1945 ιδρύθηκε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) του ΟΗΕ.

Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Διατροφής 2017 είναι ”Αλλάξτε το μέλλον της μετανάστευσης. Επενδύστε στην επισιτιστική ασφάλεια και την αγροτική ανάπτυξη”

Ο FAO επισημαίνει:

Ο κόσμος είναι εν κινήσει. Περισσότεροι άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους από οποιαδήποτε στιγμή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω της αυξημένης σύγκρουσης και της πολιτικής αστάθειας. Η πείνα, η φτώχεια και η αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή είναι σημαντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην πρόκληση της μετανάστευσης.

Οι μεγάλες κινήσεις πληθυσμών σήμερα παρουσιάζουν σύνθετες προκλήσεις, οι οποίες απαιτούν παγκόσμια δράση. Πολλοί μετανάστες φθάνουν στις αναπτυσσόμενες χώρες δημιουργώντας εντάσεις όπου οι πόροι είναι ήδη σπάνιοι, αλλά η πλειοψηφία, περίπου 763 εκατομμύρια, κινείται μέσα στις χώρες τους παρά στο εξωτερικό.

Η δημιουργία συνθηκών που επιτρέπουν στους κατοίκους της υπαίθρου, ιδίως τη νεολαία, να παραμείνουν στο σπίτι εφόσον αισθάνονται ότι είναι ασφαλές να το κάνουν και να έχουν πιο ανθεκτικές συνθήκες διαβίωσης.

Η ανάπτυξη της υπαίθρου μπορεί να αντιμετωπίσει παράγοντες που αναγκάζουν τους ανθρώπους να κινηθούν δημιουργώντας επιχειρηματικές ευκαιρίες και θέσεις εργασίας για νέους (όπως μικρές γαλακτοκομικές ή πουλερικές επιχειρήσεις, επιχειρήσεις επεξεργασίας τροφίμων ή κηπουρική). Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αυξημένη επισιτιστική ασφάλεια, πιο ανθεκτικό τρόπο διαβίωσης, καλύτερη πρόσβαση στην κοινωνική προστασία, μειωμένη σύγκρουση των φυσικών πόρων και λύσεις στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή.

Επενδύοντας στην αγροτική ανάπτυξη, η διεθνής κοινότητα μπορεί επίσης να αξιοποιήσει το δυναμικό της μετανάστευσης για να στηρίξει την ανάπτυξη και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των εκτοπισμένων και των φιλοξενούντων κοινοτήτων, δημιουργώντας έτσι έδαφος για μακροπρόθεσμη ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη ανάπτυξη.


Μπείτε στη σελίδα του FAO ωστέ να ενημερωθείτε εκτενώς:
http://www.fao.org/world-food-day/2017/theme/en/


Δείτε αφιερώματα των προηγούμενων ετών εδώ


Δείτε εδώ: Παράγοντες που επηρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά των μειονοτήτων στην Ευρώπη

 

Δεκαπλασιασμός της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας μέσα σε τέσσερις δεκαετίες

Δεκαπλασιασμός της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας μέσα σε τέσσερις δεκαετίες

Δελτίο Τύπου : Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

νέα μελέτη από το IMPERIAL COLLEGE LONDON και τον ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΥΓΕΙΑΣ με συμμετοχή του ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Τα παχύσαρκα παιδιά και έφηβοι, παγκοσμίως, θα είναι περισσότερα από τα ελλιποβαρή μέχρι το 2022

10 Οκτωβρίου, 2017 – Λονδίνο: Ο αριθμός των παχύσαρκων παιδιών και εφήβων (ηλικίας 5 έως 19 ετών) παγκοσμίως έχει δεκαπλασιαστεί τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, σύμφωνα με μία νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Imperial College London και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Αν οι τρέχουσες τάσεις συνεχίσουν, περισσότερα παιδιά και έφηβοι θα είναι παχύσαρκα παρά μέτρια ή σοβαρά ελλιποβαρή μέχρι το 2022.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Lancet ακριβώς πριν την Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας (11 Οκτωβρίου). Αναλύθηκαν δεδομένα μετρήσεων ύψους και βάρους σχεδόν 130 εκατομμυρίων ατόμων ηλικίας 5 ετών και άνω (31,5 εκατομμύρια άτομα 5 έως 19 ετών και 97,4 εκατομμύρια άτομα 20 ετών και άνω). Ο αριθμός των συμμετεχόντων είναι ο μεγαλύτερος που έχει υπάρξει σε επιδημολιογική μελέτη. Περισσότεροι από 100 ερευνητές συμμετείχαν στη μελέτη, η οποία αξιολόγησε τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και πως έχει αλλάξει το σκηνικό της παχυσαρκίας παγκοσμίως από το 1975 έως το 2016.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα ποσοστά παχυσαρκίας στα παιδιά κα τους εφήβους παγκοσμίως αυξήθηκαν από λιγότερο από 1% (ισοδύναμο με πέντε εκατομμύρια κορίτσια και έξι εκατομμύρια αγόρια) το 1975, σε σχεδόν 6% στα κορίτσια (50 εκατομμύρια) και σχεδόν 8% στα αγόρια (74 εκατομμύρια) το 2016. Συνδυαστικά, ο αριθμός των παχύσαρκων ατόμων 5 έως 19 ετών υπερδεκαπλασιάστηκε παγκοσμίως, από 11 εκατομμύρια το 1975 σε 124 εκατομμύρια το 2016. Επιπλέον 213 εκατομμύρια άτομα ήταν υπέρβαροι το 2016, αλλά ήταν κάτω από το όριο της παχυσαρκίας.

Ο συγγραφέας του άρθρου και καθηγητής της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Imperial College London, Majid Ezzati, δήλωσε: “Κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες , τα ποσοστά παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους έχουν εκτοξευτεί παγκοσμίως, και συνεχίζουν να αυξάνονται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Τελευταία, τα επίπεδα παχυσαρκίας έχουν σταθεροποιηθεί σε χώρες υψηλού εισοδήματος, αλλά παραμένουν απαράδεκτα υψηλά.”

Ο καθηγητής Ezzati προσθέτει: “Οι ανησυχητικές αυτές τάσεις αντικατοπτρίζουν τις επιπτώσεις του μάρκετινγκ και των πολιτικών τροφίμων παγκοσμίως, με τις υγιεινές και υψηλής θρεπτικής αξίας τροφές να είναι πολύ ακριβές για αδύναμες οικονομικά οικογένειες και κοινότητες. Οι τάσεις αυτές προμηνύουν μία γενιά παιδιών και εφήβων που θα μεγαλώνουν ως παχύσαρκα άτομα με κακή κατάσταση θρέψης. Χρειαζόμαστε τρόπους για να αυξήσουμε τη διαθεσιμότητα των υγιεινών και θρεπτικών τροφών στο σπίτι και το σχολείο, ιδιαιτέρως για οικονομικά αδύναμες οικογένειες και κοινότητες, καθώς και κανονισμούς και σχετική φορολογία για να προστατεύσουμε τα παιδιά από το μη υγιεινό φαγητό.”

Περισσότεροι παχύσαρκοι από ελλιποβαρής 5 έως 19 ετών μέχρι το 2022

Οι συγγραφείς λένε ότι αν συνεχίσουν οι μετά το 2000 τάσεις, τα παγκόσμια επίπεδα παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας θα ξεπεράσουν τα επίπεδα για μέτρια και σοβαρά ελλιποβαρή για την ίδια ηλικιακή ομάδα έως το 2022.

Παρ ‘όλα αυτά, ο μεγάλος αριθμός παιδιών και εφήβων με μέτρια ή σοβαρά ελλιποβαρή το 2016 (75 εκατομμύρια κορίτσια και 117 αγόρια) εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία, ιδίως στα φτωχότερα μέρη του κόσμου. Αυτό αντικατοπτρίζει την απειλή που συνιστά ο υποσιτισμός σε όλες τις μορφές του, καθώς υπάρχουν ελλιποβαρής και παχύσαρκοι νέοι που ζουν στις ίδιες κοινότητες.

Τα παιδιά και οι έφηβοι μετατοπίστηκαν ταχέως από κατά το μεγαλύτερο μέρος ελλιποβαρείς σε κυρίως υπέρβαροι σε πολλές χώρες μεσαίου εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Οι συγγραφείς λένε ότι αυτό θα μπορούσε να αντανακλά την αύξηση της κατανάλωσης ενεργειακά πυκνών τροφών, ιδιαίτερα των επεξεργασμένων υδατανθράκων, που οδηγούν σε αύξηση βάρους και δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία καθ ‘όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Η Δρ Fiona Bull, συντονιστής προγράμματος για την παρακολούθηση και την πρόληψη των μη μεταδοτικών ασθενειών στον Π.Ο.Υ., δήλωσε: “Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν, υπενθυμίζουν και ενισχύουν ότι το υπέρβαρο και η παχυσαρκία αποτελούν σήμερα παγκόσμια κρίση για την υγεία και απειλούν να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια εκτός αν ξεκινήσουμε και λαμβάνουμε δραστικά μέτρα. ”

Παγκόσμια δεδομένα για την παχυσαρκία και το χαμηλό βάρος

Το 2016, υπήρχαν 50 εκατομμύρια κορίτσια και 74 εκατομμύρια αγόρια με παχυσαρκία στον κόσμο, ενώ ο παγκόσμιος αριθμός κοριτσιών και αγοριών που είναι μέτρια ή σοβαρά ελλιποβαρή ήταν 75 εκατομμύρια και 117 εκατομμύρια αντίστοιχα.

Ο αριθμός των παχύσαρκων ενηλίκων αυξήθηκε από 100 εκατομμύρια το 1975 (69 εκατομμύρια γυναίκες, 31 εκατομμύρια άνδρες) σε 671 εκατομμύρια το 2016 (390 εκατομμύρια γυναίκες, 281 εκατομμύρια άνδρες). Ένα άλλο 1,3 δισεκατομμύριο ενήλικες ήταν υπέρβαροι, αλλά έπεσαν κάτω από το όριο για την παχυσαρκία.

Δεδομένα της Περιοχής/Χώρας για παχυσαρκία, ΔΜΣ και ελλιποβαρείς

Παχυσαρκία:

Η αύξηση της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα, ειδικά στην Ασία, έχει επιταχυνθεί από το 1975. Αντιθέτως, στις χώρες με υψηλό εισόδημα έχει επιβραδυνθεί και σταθεροποιηθεί.

Η μεγαλύτερη αύξηση στον αριθμό των παχύσαρκων παιδιών και εφήβων παρατηρήθηκε στην Ανατολική Ασία, σε Αγγλόφωνες περιοχές με υψηλό εισόδημα (Η.Π.Α., Καναδάς, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο), και στη Μέση Ανατολή και τη Βόρια Αφρική.

Το 2016, τα ποσοστά παχυσαρκία ήταν τα υψηλότερα συνολικά στην Πολυνησία και στη Μικρονησία, στο 25.4% στα κορίτσια και στο 22.4% στα αγόρια, ακολουθούμενοι από τις Αγγλόφωνες περιοχές με υψηλό εισόδημα. Το Ναουρού είχε το υψηλότερο επιπολασμό παχυσαρκίας για τα κορίτσια (33.4%), και οι Νήσοι Κουκ είχαν το υψηλότερο για τα αγόρια (33.3%).

Στην Ευρώπη, τα κορίτσια στη Μάλτα και τα αγόρια στην Ελλάδα είχαν τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας, στο 11.3% και 16.7% του πληθυσμού αντίστοιχα. Τα κορίτσια και τα αγόρια στη Μολδαβία είχα τα χαμηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας, στο 3.2% και 5% του πληθυσμού αντίστοιχα.

To Tμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετείχε σε αυτή την Παγκόσμια Μελέτη μέσω των στοιχείων που έδωσε από την Μελέτη GRECO. Ο Επιστημονικός Υπεύθυνος αυτής της Μελέτης, καθηγητής διατροφής του ανθρώπου, Αντώνης Ζαμπέλας δήλωσε: ” Η παιδική παχυσαρκία είναι πλέον ένα μεγάλο πρόβλημα παγκοσμίως. Στη χώρα μας υπάρχει πλέον ένας ικανοποιητικός αριθμός αξιόπιστων μελετών που διερεύνησε και εξακολουθεί να διερευνά το πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας, όπως η Μελέτη GRECO, που διεξήχθη σε αντιπροσωπευτικό δείγμα από όλη τη χώρα σε παιδία δημοτικού σχολείου. Λόγω του ότι ο κίνδυνος εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων στην ενήλικη ζωή αυξάνεται με την παρουσία παιδικής παχυσαρκίας, πρέπει να ληφθούν μέτρα άμεσα σε επίπεδο χώρας για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος που είναι πλέον πρόβλημα δημόσιας υγείας”.

Τα κορίτσια στο Ηνωμένο Βασίλειο είχαν το 73ο υψηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας παγκοσμίως (6ο στην Ευρώπη), και τα αγόρια στο Ηνωμένο Βασίλειο είχαν τη 84η υψηλότερη παχυσαρκία παγκοσμίως (18η στην Ευρώπη).

Τα κορίτσια στις Η.Π.Α. είχαν το 15ο υψηλότερο ποσοστό παχυσαρκίας παγκοσμίως, και τα αγόρια είχαν τη 12ο υψηλότερη παχυσαρκία παγκοσμίως.

Μεταξύ των χωρών υψηλού εισοδήματος, οι Η.Π.Α. είχαν τα υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας για τα κορίτσια και τα αγόρια.

ΔΜΣ:

Η μεγαλύτερη αύξηση του ΔΜΣ των παιδιών και εφήβων από το 1975 ήταν στην Πολυνησία και στη Μικρονησία και για τα δύο φύλα, και στην κεντρική Λατινική Αμερική για τα κορίτσια. Η μικρότερη αύξηση του ΔΜΣ των παιδιών και εφήβων κατά τη διάρκεια των τεσσάρων δεκαετιών που κάλυψε η μελέτη παρατηρήθηκε στην Ανατολική Ευρώπη.

Η χώρα με τη μεγαλύτερη αύξηση του ΔΜΣ για τα κορίτσια ήταν η Σαμόα, όπου αυξήθηκε κατά 5.6 kg/m2, και για τα αγόρια ήταν οι Νήσοι Κουκ, όπου αυξήθηκε κατά 4.4 kg/m2.

Ελλιποβαρείς:

Η Ινδία είχε την υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης μέτριας και σοβαρής έλλειψης βάρους κάτω των 19 ετών κατά τη διάρκεια αυτών των τεσσάρων δεκαετιών (το 24.4% των κοριτσιών και το 39.3% των αγοριών ήταν μέτρια ή σοβαρά ελλιποβαρή το 1975, και 22.7% και 30.7% το 2016). Τα 97 εκατομμύρια των παιδιών και των εφήβων που είναι μέτρια ή σοβαρά ελλιποβαρή στον κόσμο ζούσαν στην Ινδία το 2016.

Υπάρχουν λύσεις για να μειώσουν την παιδική και εφηβική παχυσαρκία

Σε συνδυασμό με τη δημοσίευση των νέων εκτιμήσεων παχυσαρκίας, ο ΠΟΥ δημοσιεύει μια περίληψη της Εφαρμογή Σχεδίου για τη Λήξη της Παιδική Παχυσαρκίας (ECHO). Το πρόγραμμα δίνει στις χώρες σαφείς οδηγίες για αποτελεσματικές δράσεις για να καταπολεμηθεί η παιδική και εφηβική παχυσαρκία. Ο ΠΟΥ έχει επίσης δημοσιεύσει κατευθυντήριες οδηγίες στους εργαζόμενους στην υγειονομική περίθαλψη για να εντοπίσουν και να διαχειριστούν παιδιά που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.

Ο Δρ Bull πρόσθεσε: “Ο ΠΟΥ ενθαρρύνει τις χώρες να υλοποιήσουν τις προσπάθειες που απευθύνονται στα περιβάλλοντα που σήμερα αυξάνουν τις πιθανότητες παιδικής παχυσαρκίας. Οι χώρες θα πρέπει να στοχεύσουν ιδιαίτερα στο να μειώσουν την κατανάλωση φθηνών, εξαιρετικά-επεξεργασμένων, πυκνών θερμίδων, φτωχών σε θρεπτικά συστατικά τροφίμων. Θα πρέπει επίσης να μειώσουν το χρόνο που τα παιδιά δαπανούν σε δραστηριότητες με βάση την οθόνη και σε καθιστικές δραστηριότητες αναψυχής με το να προωθούν μεγαλύτερη συμμετοχή σε σωματική δραστηριότητα μέσω δραστήριας αναψυχής και αθλημάτων.”


ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ:

Caroline Brogan

Media and Communications Officer (Research)

Imperial College London

Tel: +44(0)20 7594 3415

Email: caroline.brogan@imperial.ac.uk

Out of hours: +44 (0)7803 886248

Paul Garwood

Department of Communications

World Health Organization

Tel: +41 796037294

Email: garwoodp@who.int and media@who.int

Αγγελική Ματσούκη

ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Τηλ +30 210 5294844

public.relations@aua.gr

 

Αθλητισμός σε υψόμετρο: διαφοροποιήση σε διατροφικές ανάγκες

Αθλητισμός σε υψόμετρο: διαφοροποιήση σε διατροφικές ανάγκες

Επιμέλεια: Χαρά Σκουλαρίκη, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

 

Η έννοια της προπόνηση υψομέτρου ή της υποξικής προπόνησης είναι μια κοινή πρακτική στα αθλήματα αντοχής, όπως το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων και η ποδηλασία. Έχουν προταθεί διάφορες στρατηγικές όπως

  • “live high, high train” (LH-TH): διαβίωση και προπόνηση σε μεγάλο υψόμετρο (>1600m)
  • “live high, low train” (LH-TL): διαβίωση σε μεγαλύτερο υψόμετρο (>1500m) απο ότι η προπόνηση (>1200m)

ή

  • “intermittent hypoxic training” (IHT)

Από τα παραπάνω, το σχήμα LH-TL είναι το πιο δημοφιλές.

Κάθε ένα από αυτά τα σχήματα συνδυάζει την επίδραση του εγκλιματισμού: προσαρμογές του οργανισμού τόσο για διαβίωση σε μεγάλο υψόμετρο όσο για προπόνηση σε υποξικές συνθήκες, διαδικασίες που απαιτούν ειδική διατροφή. Επίσης, πέρα από μεγάλα προπονητικά διαστήματα σε υψόμετρο, την πρόκληση του υψομέτρου έχουν να αντιμετωπίσουν και οι αθλητές που αγωνίζονται σε μεγάλες υψομετρικές διαφορές.


Γιατί προπόνηση σε υψόμετρο : Το μεγάλο υψόμετρο είναι υποξικό, δηλαδή με μειωμένο οξυγόνο, και υποβαρές, δηλαδή με χαμηλή βαρομετρική πίεση. Ενώ η συγκέντρωση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, ανεξάρτητα από το υψόμετρο, παραμένει σταθερή στο 21% όπως είναι στην επιφάνεια της θάλασσας, η μερική πίεση του οξυγόνου ελαττώνεται σαν αποτέλεσμα της μείωσης της βαρομετρικής πίεσης . Η έκθεση σε υψόμετρο ή σε τεχνητό υποξικό περιβάλλον (υποξικό διαμέρισμα ή υποξική υπνοσκηνή κ.λ.π.) μειώνει τη μερική πίεση οξυγόνου στο αίμα. Το γεγονός αυτό ”εκβιάζει” μηχανισμούς προσαρμογής του οργανσιμού ευνοώντας την ερυθροποιήση. Εαν οι τεχνικές εφαρμοστούν σωστά και για κατάλληλο χρονικό διάστημα, η επίδραση των προσαρμογών στον οργανσιμό διαρκεί για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα (17-14 ημέρες).


Οι ειδικότερες διατροφικές απαιτήσεις είναι καίριες για την επιτυχή έκβαση της προπονητικής διαδικασίας σε υποξικές συνθήκες. Στις μεθόδους LH-TH και LH-TL ο εγκλιματισμός φαίνεται πως εξαρτάται κυρίως από την κατάσταση σιδήρου του σώματος, καθώς και από τη διατήρηση της ισορροπίας ενέργειας, που μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την ερυθροποίηση. Στη μέθοδο IHT οι διαιτητικές συστάσεις για τους αθλητές είναι λιγότερο αυστηρές και επικεντρώνονται στη διατροφή των αθλητών προ-, κατά και μετά-προπονητικά. Οι ειδικές απαιτήσεις της IHT σχετίζονται με τη μεγαλύτερη παροχή υδατανθράκων και την καλύτερη ενυδάτωση

Σύσταση Σώματος

Η προπόνηση υψομέτρου σε οποιοδήποτε από τα σχήματα που αναφέρθηκαν ( LH-TH, LH-TL, IHT) μπορεί να επηρεάσει τη σύσταση σώματος. Κατά τη διάρκεια της οξείας έκθεσης μπορεί να υπάρξει ελαφρά μείωση της συνολικής σωματικής μάζας λόγω της αυξημένης απώλειας νερού από το αναπνευστικό και το ουροποιητικό σύστημα. Όμως, η μακρόχρονη έκθεση σε μεγάλο υψόμετρο (>5000m), επηρεάζει την ισορροπία των πρωτεϊνών σώματος, τη μείωση της μυικης μάζας και ατροφία των σκελετικών μυών.

Εκτός της ανεπιθύμητης μυικής ατροφίας, έχουν παρατρηθεί μεταβολές και της λιπώδους μάζας στους αθλητές, που μπορεί να είναι συνέπεια του τροποποιημένου/ αυξημένου βασικού μεταβολικού ρυθμού.

Νερό και Ενέργεια

Είναι δεδομένο πως η διατήρηση της σωστής ισορροπίας υγρών κατά τη διάρκεια της προπόνησης αποτελεί βασικό παράγοντα που καθορίζει την απόδοση του αθλήματος. Η σωστή ενυδάτωση φαίνεται ακόμα πιο σημαντική για την προπόνηση σε υψόμετρο. Εντός των πρώτων ημερών σε υψόμετρο, παρατηρείται τάση αφυδάτωσης λόγω της αυξημένης απώλειας αναπνευστικού νερού καθώς και μια καθυστέρηση της ορμονικής ρύθμισης της ισορροπία ςυγρών ( σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης) .

Σε μέτρια υψόμετρα έως 4000 m, η απώλεια αναπνευστικού νερού μπορεί να αυξηθεί στα 1900 mL ημερησίως στους άνδρες και τα 850 mL ημερησίως στις γυναίκες και η απώλεια νερού στα ούρα μπορεί να αυξηθεί έως και 500 mL την ημέρα

Εκτός από τις ανάγκες σε νερό, η ενεργειακή δαπάνη σε αθλητές που ακολουθούν οποιοδήποτε σχήμα προπόνησης υψομέτρου μπορεί να είναι 2,5-3 φορές υψηλότερες από ό, τι στο επίπεδο της θάλσσας.


Κατά τη διάρκεια του Tour de France, οι elite ποδηλάτες καταγράφουν αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας κατά 3,6-5,3 φορές σε σχέση με το βασικό μεταβολικό ρυθμό στο επίπεδο της θάλασσας.


Η λήψη επαρκούς ενεργειας είναι κρίσιμη ωστέ υποστηρίζονται οι συνολικές απαιτήσεις του αθηλτή, συμπεριλαμβανομένων τόσο των απαιτήσεων για τη μυϊκή δραστηριότητα όσο για τη συντήρηση και επισκευή των ιστών. Οι αθλητές που προπονούνται και ανταγωνίζονται υπό συνθήκες υψομέτρου πρέπει να καταβάλλουν συνειδητή προσπάθεια για τακτικά γεύματα.

Είναι δεδομένο πως όσο υψηλότερη είναι η ένταση της άσκησης, τόσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα των υδατανθράκων που χρησιμοποιούνται ως καύσιμα για την λειτουργία των μυών.

Οι αθλητές πρέπει να παρέχουν τη σωστή ποσότητα υδατανθράκων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση σε μεγάλο υψόμετρο. Είναι απολύτως σαφές ότι τα χαμηλά επίπεδα μυϊκού γλυκογόνου οδηγούν σε μειωμένη ένταση άσκησης.

Βιταμίνες και άλλα

Εκτός από τις κατάλληλες θερμίδες και την κατανάλωση υδατανθράκων, οι αθλητές που προπονούνται υπό συνθήκες ανεπαρκούς συγκέντρωσης οξυγόνου πρέπει να παρέχουν στον οργανισμό τους επαρκείς ποσότητες βιταμινών Β όπως το φυλλικό οξύ, η βιταμίνη Β12 αλλά και ο σίδηρος.

Την περασμένη δεκαετία παρατηρήθηκε μια αυξημένη κατανάλωση συμπληρωμάτων αντιοξειδωτικών ειδικά στα αθλήματα αντοχής, όπως η ποδηλασία δρόμου, το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Αν και δεν είναι σκοπός του συγκεκριμένου άρθρου η ανάλυση της αντιοξειδωτικής αναγακαιότητας (ή μη) στα αθλήματα αυτά, πλέον υποστηρίζονται αρκετά τρόφιμα με ειδική σύνθεση και με πολλές βιοδραστικές ενώσεις όπως φλαβονοειδή και ανθοκυανίνες που μπορούν άμεσα ή μέσω του μεταβολισμού τους να επηρεάσουν τη συνολική αντιοξειδωτική ικανότητα του πλάσματος και των ιστών. Τέτοια τρόφιμα είναι κανέλα, ρίγανη, σπόρους κουρκουμίνης, σπόρους κύμινου, βασιλικό, σκόνη κάρι, πιπέρι.

Μέταλλα όπως ο χαλκός, ο ψευδάργυρος, το μαγγάνιο, το σελήνιο και ο σίδηρος, τα οποία δρουν ως συμπαράγοντες αντιοξειδωτικών ενζύμων, είναι πολύ σημαντικά στη δίαιτα ενός αθλητή.

Ειδικότερα, τα επίπεδα του σιδήρου θα πρέπει να βρίσκονται σε υψηλό επίπεδο πριν την έναρξη της έκθεσης σε υψόμετρο.

Σα σύνοψη…:

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, δεν είναι εύκολο να δημιουργηθούν συγκεκριμένες συστάσεις διατροφής για όσους προπονούνται ή αγωνίζονται σε υψόμετρο. Ο αθλητής θα πρέπει να έχει υπόψη του πως η πολυήμερη έκθεση σε υψόμετρο τροποποιεί τον ενεργειακό μεταβολισμό και την ισορροπία υγρών ενώ η σωστή διατροφική στρατηγική είναι καίρια για την μέγιστη προσαρμογή από την ειδική αυτή προπονητική διαδικασία.


Με αφορμή την ανασκόπηση των Michalczyk et al. : Dietary Recommendations for Cyclists during Altitude Training, Nutrients. 2016 Jun (δείτε περισσότερες λεπτομέριες εδώ: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4924218/) .


Επιμέλεια: Χαρά Σκουλαρίκη, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc

Ημικρανίες και σωματικό βάρος


Ημικρανίες και σωματικό βάρος

Οι ημικρανίες είναι από καιρό μια ασθένεια άγνωστης αιτιολογίας, προκαλώντας σύχγυση τόσο για τους θεράποντες όσο και για τους πάσχοντες. Μια πρόσφατη ανασκόπηση των Gelaye και συνεργατών που δημοσιεύτηκε στο Neurology (υπο την επίβλεψη του B. Lee Peterlin, διευθυντή έρευνας Johns Hopkins Headache Research) υποδεικνύει ότι το βάρος μπορεί να είναι ένας παράγοντας.

Η ανασκόπηση περιελάμβανε 12 μελέτες και εξέτασε τα αρχεία από 288.981 άτομα. Η ανάλυση έδειξε ότι τόσο άτομα με παχυσαρκία είχαν 27% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ημικρανία σε σχέση με τους νοσμοβαρείς , όσο τα άτομα με χαμηλό βάρος είχαν 13% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν ημικρανία σε σ΄χεση με τους νοσμοβαρείς. Η ηλικία και το φύλο συσχετίζονται επίσης με τον κίνδυνο ημικρανίας. Μάλιστα, η πιθανότητες εμφάνισεις ημικρανιών είναι υψηλότερες στις γυναίκες.

Γιατί το βάρος μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στην ανάπτυξη της ημικρανίας δεν είναι ακόμη εμφανές. Ο λιπώδης ιστός εκκρίνει ένα ευρύ φάσμα μορίων που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο στην ανάπτυξη ή την ενεργοποίηση της ημικρανίας. Είναι επίσης πιθανό ότι άλλοι παράγοντες όπως οι αλλαγές στη φυσική δραστηριότητα, τα φάρμακα ή άλλες καταστάσεις όπως η κατάθλιψη παίζουν ρόλο στη σχέση μεταξύ της ημικρανίας και του σωματικού βάρους.


Δείτε τη μελέτη εδώ: Gelaye et al. : Body composition status and the risk of migraine – A meta-analysis, Neurology May 9, 2017 vol. 88 no. 19 1795-1804


Eπιμέλεια:  Χαρά Σκουλαρίκη