Υπογονιμότητα και Διατροφή

Υπογονιμότητα και Διατροφή


Η υπογονιμότητα έχει δύο όψεις, πολλοί τη θεωρούν ‘’γυναικεία υπόθεση’’, όμως κάτι τέτοιο δεν είναι αληθές. Θα ασχοληθούμε:
Α) με τη ανδρική πλευρά μιας και πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν πως και οι άνδρες επωμίζονται σημαντικό μερίδιο της ευθύνης
Β) με τα διατροφικά πρότυπα που μπορεί να ακολουθεί η μέλλουσα μητέρα και πως αυτά επηρεάζουν τη διατροφική της κατάσταση.

Η υπογονιμότητα ορίζεται ως η μη ικανότητα κύησης έπειτα από ένα χρόνο τακτικών επαφών.

Ανδρική υπογονιμότητα
Παράγοντες που συμβάλλουν στην ανδρική υπογονιμότητα είναι οι:
Ακτινοβολία
Κάπνισμα
Κιρσοκήλη
Μόλυνση
Λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος
Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Διατροφικές ανεπάρκειες
Οξειδωτικό στρες.

Οι διαταραχές στο σπέρμα που μπορεί να σχετίζονται με την υπογονιμότητα αφορούν:
Μειωμένη συγκέντρωση σπέρματος
Μειωμένη κινητικότητα σπέρματος
Σπέρμα με μη φυσιολογική μορφολογία και
Συνδυασμός των παραπάνω.

Διατροφική συμβολή
Αντιοξειδωτικά
Τα αντιοξειδωτικά μέσα από τον περιορισμό της δραστικότητας των ελευθέρων ριζών συμβάλλουν στην προστασία του σπέρματος.
Θετική είναι η σχέση με:
L – καρνιτίνη και παράγοντες του σπέρματος όπως τη συγκέντρωση, την κινητικότητα και τη μορφολογία.
Συνένζυμο Q10 και τη βελτίωση της κινητικότητας του σπέρματος και της πυκνότητας.
Βιταμίνη C, βιταμίνη Ε και μειωμένη βλάβη στο γενετικό υλικό του σπέρματος
Σελήνιο σε συνδυασμό με Ν- ακέτυλο- κυστεΐνη και ανδρική υπογονιμότητα
Ψευδάργυρος και κινητικότητα όπως και μορφολογία σπέρματος.

Διατροφική κατάσταση της μητέρας
Από την άλλη η διατροφή της μητέρας είναι σημαντική διότι επηρεάζει:
Την ικανότητα σύλληψης και διατήρησης μιας υγιούς εγκυμοσύνης
Τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού πλακούντα
Την ανάπτυξη του εγκεφάλου και του σώματος του εμβρύου
Τη δημιουργία επαρκούς και θρεπτικού μητρικού γάλακτος.

Διατροφικά σχήματα
Μελέτες έχουν δείξει πως για τη βελτίωση της γονιμότητας υπάρχουν διαιτητικά σχήματα που μπορούν να συμβάλλουν θετικά.
Μεσογειακή Διατροφή:
Προφίλ διατροφής πλούσια σε:
αντιοξειδωτικά,
φρούτα και λαχανικά (αύξηση περιεκτικότητας φυτικών ινών),
άπαχες επιλογές πρωτεΐνης,
Ω – 3 λιπαρά οξέα από λιπαρά ψάρια,
δημητριακά ολικής αλέσεως και
μονοακόρεστα λιπαρά οξέα από το ελαιόλαδο (κύρια πηγή ελαίου)

Τα οφέλη συγκεντρώνονται στα παρακάτω:
βελτίωση κατάσταση υγείας μητέρας, παραδείγματος χάριν: μείωση ολικής χοληστερόλης και LDL – χοληστερόλης της μητέρας
μείωση του κινδύνου για παχυσαρκία, υπέρταση, ινσουλινοαντίσταση και διαβήτη της μητέρας
μείωση 90% του κινδύνου για πρόωρο τοκετό
μείωση 70% του κινδύνου για διαταραχές ωοθηλακιορρηξίας, σε σχέση με δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε trans λιπαρά οξέα (βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στο κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας).

Δίαιτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη
Προφίλ διατροφής με αυξημένη κατανάλωση:
Μονοακόρεστων λιπαρών οξέων
Φυτικής προέλευσης πρωτεΐνες
Φυτικές ίνες
Χαμηλού – γλυκαιμικού δείκτη υδατάνθρακες, όπως όσπρια και λαχανικά χαμηλής περιεκτικότητας σε άμυλο

Οφέλη:
Αύξηση της πιθανότητας γονιμοποίησης
Συμβάλλει στη διαχείριση του διαβήτη κύησης μέσω μείωσης της ανάγκης σε ινσουλίνη και βελτίωσης της κατάστασης γλυκαιμίας της μητέρας
Βελτίωση στη κατάσταση υγείας του βρέφους όσον αφορά ανθρωπομετρικούς δείκτες (βάρος, μήκος) και βιοδείκτες μεταβολικού συνδρόμου (επίπεδα ινσουλίνης, επίπεδα ινσουλινοαντίστασης).

Συμπερασματικά
Η ποιότητα διατροφής του ζευγαριού στην προσπάθεια τους να αποκτήσουν παιδί είναι καίριας σημασίας. Αυτό συμβαίνει διότι με μικρές αλλαγές στον τρόπο ζωής τους μπορεί να βελτιώσουν σημαντικά τη πιθανότητα τόσο επιτυχούς γονιμοποίησης όσο και επιτυχούς έκβαση της εγκυμοσύνης.


Πηγές:
Ahmadi S. et. al., Antioxidant supplements and semen parameters: An evidence based review., Int J Reprod Biomed (Yazd). 2016 Dec;14(12):729-736
Comerford KB. et. al., The Role of Avocados in Maternal Diets during the Periconceptional Period, Pregnancy, and Lactation., Nutrients. 2016 May 21;8(5). pii: E313


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Μακροχρόνια Επίδραση Προβιοτικών : Μέρος 3

 

Μακροχρόνια Επίδραση Προβιοτικών

Για το κλείσιμο της κουβέντας μας σχετικά με το προ- και πρεβιοτικά θα αναφέρουμε τις επιδράσεις των προβιοτικών σε διάφορες πτυχές. ( Δείτε εδώ το Μέρος 1 )

Ψυχική υγεία
Φαίνεται πως η χορήγηση προβιοτικών πιθανόν ασκεί θετική δράση, μειώνοντας

ψυχολογικά συμπτώματα όπως:

  • –  Άγχος
  • –  Κατάθλιψη
  • –  Αυτό – αντίληψη του άγχους.

    Πιθανός μηχανισμός: Η συμπληρωματική χορήγηση προβιοτικών επηρεάζει συγκεκριμένες γνωσιακές λειτουργίες που σχετίζονται με διαταραχές διάθεσης, όπως επίσης εμπλέκεται στο ανοσολογικό και νευρικό σύστημα.

    Μειονέκτημα: Χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση της σύνδεσης εγκεφάλου και εντέρου.

 Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2

Τα μέχρι τώρα δεδομένα δείχνουν πως τα προβιοτικά μπορεί να βελτιώνουν το γλυκαιμικό προφίλ (περιλαμβάνει τα εξής: γλυκόζη, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, ινσουλίνη και ινσουλινοαντίσταση) κυριώς στους ήδη διαβητικούς και όχι σε εκείνους που έχουν παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη 2.

Πιθανός μηχανισμός: Τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 έχουν διαταραγμένη ισορροπία των μικροοργανισμών του εντερικού μικροβιόκοσμου, συνεπώς τα προβιοτικά πιθανόν μπορούν να συμβάλλουν με κάποιους από τους παρακάτω τρόπους:

  • –  Λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου που παράγονται ως παραπροϊόντα των ζυμώσεων από τα προβιοτικά
  • –  Kαταστολή ουσιών που έχουν την ικανότητα να σκοτώνουν τα β – κύτταρα του παγκρέατος
  • –  Bελτίωση του οξειδωτικού στρες
  • –  Bελτίωση του μεταβολισμού των υδατανθράκων

    Μειονέκτημα: Η μορφή του προβιοτικού παίζει σημαντικό ρόλο στην έκβαση του νοσήματος – η κάψουλα είναι πιο αποτελεσματική γιατί είναι πιο εύπεπτη και μεγαλύτερη βιοδραστικότητα.

 Σακχαρώδης διαβήτης κυήσεως
Η συμπληρωματική χορήγηση προβιοτικών είχε ως αποτέλεσμα σημαντική μείωση

της ινσουλινοαντίστασης των εγκύων με σακχαρώδη διαβήτη κυήσεως.

Πιθανός μηχανισμός: Ο μηχανισμός δράσης δεν είναι πλήρως κατανοητός, πολύ πιθανή είναι η απόδοση των ευεργετικών επιδράσεων στα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου που παράγονται ως παραπροϊόντα των ζυμώσεων από τα προβιοτικά

Μειονέκτημα: Δεν υπήρχε διαφορά στα επίπεδα γλυκόζης νηστείας ή στα επίπεδα LDL – χοληστερόλης

Παχυσαρκία
Η συμπληρωματική χορήγηση των προβιοτικών έχει οφέλη στα εξής επίπεδα:

  • –  Μείωση του κοιλιακού λίπους
  • –  Μείωση Δείκτη Μάζας Σώματος

    Πιθανός μηχανισμός: Η παχυσαρκία συνυπάρχει με μία χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή από τη δράση των κυτοκινών, σε αυτό το σημείο δρουν θετικά τα προβιοτικά

    Μειονέκτημα: Υπάρχουν αρκετές μελέτες με αντιφατικά ευρήματα.

Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση
Η συμπληρωματική χορήγηση των προβιοτικών έχει οφέλη στα εξής επίπεδα:

  • –  Βελτίωση ηπατικής λειτουργίας (τρανσαμινασών)
  • –  Βελτίωση μεταβολικών παραμέτρων

    Πιθανός μηχανισμός: Αντιμετώπιση δυσβίωσης μέσα από την ανάπτυξη στελεχών με θετικές επιδράσεις στον εντερικό μικροβιόκοσμο.

    Μειονέκτημα: Υπάρχουν αρκετές μελέτες με αντιφατικά ευρήματα.

    Εν κατακλείδι, το γεγονός πως το ερευνητικό ενδιαφέρον στο χώρο των προ- και πρεβιοτικών είναι αρκετά μεγάλο αποδεικνύει πως υπάρχουν ακόμα αρκετά ερωτηματικά προς διερεύνηση, όπως τα:

  • –  Εξακρίβωση των στελεχών που μπορούν να δράσουν ευεργετικά ανά νόσημα, καθώς η κάθε οικογένεια μικροοργανισμών έχει εξειδικευμένη δράση.
  • –  Διερεύνηση για τη δημιουργία μειγμάτων μικροοργανισμών προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η δράση τους.
  • –  Εύρεση της κατάλληλης δοσολογίας και διάρκειας της παρέμβασης, προκειμένου να υπάρχουν μέγιστα αποτελέσματα, λαμβάνοντας υπόψιν τις όποιες παρενέργειες μπορεί να υπάρξουν.
  • –  Βελτιστοποίηση των συνθηκών (συσκευασία, τρόπος συντήρησης σκευάσματος) προκειμένου να εξασφαλιστεί η δραστικότητας τους.

     


    Πηγές:

  •   McKean J. et.al, Probiotics and Subclinical Psychological Symptoms in Healthy Participants: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Altern Complement Med. 2017 Apr;23(4):249-258.
  •   Sun J. et.al., Glucose- and glycaemic factor-lowering effects of probiotics on diabetes: a meta-analysis of andomized placebo-controlled trials, Br J Nutr. 2016 Apr 14;115(7):1167-77.
  •   Taylor BL. et. al., Effect of Probiotics on Metabolic Outcomes in Pregnant Women with Gestational Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials., Nutrients. 2017 May 5;9(5). pii: E461.
  •   Sáez-Lara MJ. et . al., Effects of Probiotics and Synbiotics on Obesity, Insulin Resistance Syndrome, Type 2 Diabetes and Non-Alcoholic Fatty Liver Disease: A Review of Human Clinical Trials., Int J Mol Sci. 2016 Jun 13;17(6). pii: E928
  •   Barengolts E. Et. al., GUT MICROBIOTA, PREBIOTICS, PROBIOTICS, AND SYNBIOTICS IN MANAGEMENT OF OBESITY AND PREDIABETES: REVIEW OF RANDOMIZED CONTROLLED TRIALS., Endocr Pract. 2016 Oct;22(10):1224- 1234

    Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Μακροχρόνια επίδραση των Πρεβιοτικών (Μέρος 2)

Μακροχρόνια επίδραση των Πρεβιοτικών

Ολιγοσακχαρίτες ποικίλου μήκους ανθρακικής αλυσίδας απαρτίζουν την οικογένεια των πρεβιοτικών όπως:

  •   φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες, με πηγές φρουκτο-ολιγοσακχαριτών: οι αγκινάρες, τα σπαράγγια, το σκόρδο και το σιτάρι)
  •   γαλακτο-ολισακχαρίτες/ τρανς-ολιγοσακχαρίτες
  •   άλλοι ολιγοσακχαρίτες, όπως ξύλο-ολιγοσακχαρίτες και όξινοι
  • ολιγοσακχαρίτες που προέρχονται από την πηκτίνηΠως επηρεάζουν τον ανθρώπινο οργανισμό;

1. Οστική πυκνότητα και δύναμη

Τα αποτελέσματα είναι αντικρουόμενα ̇ πιθανόν η χρήση πρεβιοτικών σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες να ενισχύει την απορρόφηση του ασβεστίου και του μαγνησίου από τον εντερικό αυλό, αυξάνοντας συνεπώς την οστική αναδόμηση και προλαμβάνοντας την οστεοπόρωση.

2. Εγκεφαλική λειτουργία
Είναι γνωστό πως το κεντρικό νευρικό σύστημα και το γαστρεντερικό σύστημα

συνδέονται μέσω ενός άξονα με πολλές συνδέσεις, εμπλέκοντας τρία συστήματα:

  •   Νευρικό: ο κύριος τρόπος που τα μικροβιακά προϊόντα επηρεάζουν τον εγκέφαλο είναι το πνευμονογαστρικό νεύρο που νευρώνει άμεσα το έντερο, διεγείροντας την ανάπτυξη μορίων όπως νευροδιαβιβαστών.
  •   Ενδοκρινικό: το κύριο μονοπάτι που επηρεάζεται από την εντερική μικροχλωρίδα είναι μέσω του άξονα υποθαλάμου – υπόφυσης – επινεφριδίων, αυξάνοντας την έκκριση συγκεκριμένων ορμονών.
  •   Ανοσοποιητικό: παίζει πολύ σημαντικό ρόλο και θα συζητηθεί εκτενέστερα παρακάτω.Τα πρεβιοτικά επηρεάζουν πολλές νευρικής φύσεως διεργασίες όπως: τις διανοητικές δεξιότητες, τη διάθεση και προλαμβάνουν ορισμένες ψυχολογικές διαταραχές.

Α.  Μνήμη, Προσοχή και Μάθηση

Τα αποτελέσματα στους ανθρώπους φαίνονται θετικά ̇ αν και οι ολιγοσακχαρίτες φρουκτόζης εμπλουτισμένοι με ινουλίνη, ενώ από τη μία πλευρά εξαιτίας της ύπαρξης συγχητικών παραγόντων δεν είχαν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην προσπάθεια διατήρησης της μνήμης με το πέρασμα του χρόνου, είχαν από την άλλη βελτιώσει σημαντικά την οξεία μνήμη.

Ακόμα η συχνή διαιτητική πρόσληψη μη πέψιμων υδατανθράκων όπως ραμνόζη, ξυλόζη και μανόζη φαίνεται να είναι αρκετή, ώστε να βελτιωθεί η ικανότητα μνήμης και να φανούν μετρήσιμα αποτελέσματα κατά την αυτό-παρατήρηση.

Για αυτό τα πρεβιοτικά φαίνονται πιο αποδοτικά στην διαδικασία ανάκλησης πληροφοριών και μάθησης παρά στην ανάπτυξη, αφού η λήψη πρεβιοτικών από πρόωρα βρέφη δα φάνηκε να έχει σημαντική επίδραση.

Β.  Διάθεση και Άγχος
Λόγω της έλλειψης μελετών στους ανθρώπους, χρειάζεται περαιτέρω ανάπτυξη αυτού του τομέα.

Γ.  Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος
Οι μελέτες εστιάζονται στην επιλογή των πρεβιοτικών που είναι σε θέση να ενισχύουν τα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, εκτός όμως από το προπιονικό και το βουτυτικό που εμπλέκονται στην παθογένεση του αυτισμού.

Δ.  Ηπατική Εγκεφαλοπάθεια
Είναι μια δυσμενής πνευματική κατάσταση που προκαλείται από την αποτυχημένη νεφρική λειτουργία, προκαλώντας μείωση ενός εύρους νευρικών λειτουργιών επηρεάζοντας την κινητική ως τη νοητική λειτουργία.

Η χρήση της λακτουλόζης (πρεβιοτικό) μπορεί να αποτελεσματικά να δράσει είτε προληπτικά είτε θεραπευτικά κατά της ηπατικής εγκεφαλοπάθειας βελτιώνοντας ταυτόχρονα την υποκείμενη ηπατική δυσλειτουργία.

3. Ανοσοποιητικό σύστημα

Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως τα πρεβιοτικά δρουν τόσο τοπικά όσο και συνολικά στο σώμα και κυρίως ως απάντηση στις προκλήσεις από ξένα ερεθίσματα (παθογόνους μικροοργανισμούς, ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) και χρόνια φλεγμονή), υποβαθμίζοντας τις επιπτώσεις τους.

4. Δερματολογική Υγεία

Έχει παρατηρηθεί ότι τα πρεβιοτικά μπορούν να εξασθενίσουν αλλεργίες σχετικές με δερματικές ασθένειες, όπως η προαναφερθείσα ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα). Παράλληλα προσφέρουν και άλλα πλεονεκτήματα στη δερματολογική υγεία, πιο συγκεκριμένα σε καίριες διαδικασίες όπως η ενυδάτωση και η κερατινοποίηση.

5. Καρδιαγγειακή Υγεία

Τα αποτελέσματα των μελετών είναι ακόμα αντκρουόμενα γτ από τη μία η ληψη πρεβιοτικών φαίνεται να βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ, αλλά αρκετές παρεμβάσεις με μείγμα ολιγοσακχαριτών φρουκτόζης με ινουλίνη δεν έδειξαν σημαντικά αποτελέσματα. Τελικά, ύψιστης σημασία είναι η κατάλληλη επιλογή πρεβιοτικών που προάγουν την ισορροπία του λιπιδαιμικού προφίλ και τον κορεσμό.

Εν κατακλείδι, χρειάζονται περισσότερες μελέτες και κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους προκειμένου να διαπιστωθούν ξεκάθαρα μακροπρόθεσμα οφέλη, όπως συμβαίνει με την περίπτωση της ηπατικής εγκεφαλοπάθειας. Παρ’ ταύτα, η απτή καταπράυνση πολλών ασθενειών, ανάγει τα πρεβιοτικά σε συστατικό ‘’κλειδί’’ για την εξασφάλιση της καλής υγείας στα πλαίσια μια ισορροπημένης διατροφής.

Δείτε εδώ το Μέρος 1 


Πηγές:

Stephanie Collins, Gregor Reid, Distant Site Effects of Ingested Prebiotics, Nutrients 2016, 8(9), 523


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Πρεβιοτικά και Προβιοτικά: Όλα όσα πρέπει να ξέρουμε ( Μέρος 1)

Πρεβιοτικά και Προβιοτικά: Όλα όσα πρέπει να ξέρουμε

Πρώτα ας μάθουμε για την εντερική μικροχλωρίδα

  • –  Αρχίζει να αναπτύσσεται από τα πρώτα στάδια της ζωής, ξεκινώντας από τη στιγμή της γέννησης και φτάνοντας στην ενήλικη ζωή να αποτελείται το λιγότερο από 500 διαφορετικά μικροβιακά είδη.
  • –  Είναι μεταβολικά ενεργή με μερικές ενδεικτικές λειτουργίες: την μετατροπή των (προ)καρκινογόνων ουσιών, την παραγωγή βιταμινών, την αποικοδόμηση των χολικών οξέων και την πέψη των θρεπτικών συστατικών.
  • –  Δρα ως φραγμός που προστατεύει από τον αποικισμό των παθογόνων μικροοοργανισμών.ΠρεβιοτικάΟρίζονται ως ένα επιλεκτικά ζυμωμένο συστατικό που επιτρέπει συγκεκριμένες αλλαγές τόσο στη σύνθεση ή/ και δραστηριότητα της γαστρεντερικής μικροχλωρίδας που προσδίδει οφέλη στην υγεία και στην ευεξία, με κυριότερους εκπροσώπους τους μη πέψιμους ολιγοσακχαρίτες.

    Δράσεις:

  • Πρόληψη διάρροιας ή δυσκοιλιότητας.
  • Ρύθμιση του μεταβολισμού της εντερικής μικροχλωρίδας.  Πρόληψη καρκίνου.
  •   Θετική επίδραση στο μεταβολισμό των λιπιδίων.
  •   Διεγείρει την πρόσληψη των ιχνοστοιχείων.
  •   Ρυθμίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.Ανεπιθύμητες ενέργειες:
    Μεγάλες ποσότητες (περίπου μεγαλύτερες των 20 γραμμαρίων) πρεβιοτικών μπορούν να οδηγήσουν σε: μετεωρισμό, κοιλιακές διαταραχές και διάρροια.Προβιοτικά

    Ορίζονται ως ατομικές ή μεικτές καλλιέργειες ζωντανών μικροοργανισμών, όπου όταν εφαρμόζονται στον ξενιστή, βελτιώνουν τις ιδιότητες των υπάρχοντων μικροοργανισμών, με κυριότερους εκπροσώπους τα Bifidobacterium spp., Lactobacillus spp., Saccharomyces boulardii και Escherichia coli. Οι μικροοργανισμοί δεν παράγουν μόνο γαλακτικό οξύ, αλλά και αντιμικροβιακές ουσίες.

    Δράσεις:

  •   Βελτίωση της υγείας του γαστρεντερικού, μέσω της ρύθμισης της μικροχλωρίδας.
  •   Διεγείρει και αναπτύσσει το ανοσοποιητικό σύστημα.
  •   Συνθέτει και αναπτύσσει τη βιοδιαθεσιμότητα των θρεπτικών συστατικών.
  •  Μειώνει τα συμπτώματα της δυσανοχής στη λακτόζη.
  •   Μειώνει τον κίνδυνο για συγκεκριμένες ασθένειες.
  •   Μειώνουν τη συγκέντρωση ενζύμων που προάγουν τον καρκίνο, καθώς καισηπτικών μεταβολιτών.
  •   Πρόληψη και ανακούφιση των αλλεργιών, άσθματος, αλλεργικής ρινίτιδαςκαι ατοπικής δερματίτιδας στα έμβρυα.
    Ασφάλεια
  •   Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η πέψη τροφίμων εμπλουτισμένων με προβιοτικά σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τρόφιμα.
  •   Κίνδυνοι για την υγεία ακόμα δεν έχουν παρατηρηθεί έπειτα από υπερκατανάλωση ή μακροχρόνια χρήση. Ωστόσο, η λήψη τους θα πρέπει να γίνεται προσεκτικά γιατί η απόδοση από προϊόν σε προϊόν διαφέρει και γιατί οι επιπτώσεις από τη μακροχρόνια χρήση των διαιτητικών συμπληρωμάτων δεν είναι πλήρως γνωστή.
  • Δε θα πρέπει να καταναλώνονται από ασθενείς που βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση ή από ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, παράλληλα η χρήση τους στις εγκυμονούσες και στα έμβρυα θα πρέπει να γίνεται με πολύ προσοχή.Συνεπώς, πριν τη χρήση των πολλά υποσχόμενων προβιοτικά και πρεβιοτικά θα πρέπει οι ασθενείς από χρόνια νοσήματα να ενημερώσουν το θεράποντα ιατρό τους, γιατί δεν υπάρχουν συστάσεις για τη δοσολογία που επιδρά ευεργετικά, δίχως παρενέργειες στον ανθρώπινο οργανισμό.

     Δείτε εδώ το Μέρος 2



    Πηγές:

  •   Saif Ul Islam, Clinical Uses of Probiotics, Medicine (Baltimore). 2016 Feb; 95(5): e2658.
  •   D. JONKERS, R. STOCKBRÜGGER, Review article: probiotics in gastrointestinal and liver diseases, Alimentary Pharmacology & Therapeutics Volume 26, Issue s2, December 2007, Pages 133–148
  •   Å. SULLIVAN, C. E. NORD, Probiotics and gastrointestinal diseases, Journal of Internal Medicine, Volume 257, Issue 1,January 2005,Pages 78–92
  •   Michael de Vrese, J. Schrezenmeir, Probiotics, Prebiotics, and Synbiotics, Adv Biochem Engin/Biotechnol (2008) 111: 1–66
  •   Ravinder Nagpal, Ashwani Kumar, Probiotics, their health benefits and applications for developing healthier foods: a review, Federation of European Microbiological Societies, 2012 Sep;334(1):1-15.
  •   Francisco Guarne, Aamir G. Kha, World Gastroenterology Organisation Global Guidelines: Probiotics and Prebiotics October 2011, Journal of Clinical Gastroenterology,Issue: Volume 46(6), July 2012, p 468–481
  •   http://www.eufic.org/article/el/page/FTARCHIVE/artid/The_role_of_gut_mic roorganisms_in_human_health/

    Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Διαλειμματική νηστεία: Μόδα ή Λύση

 

Διαλειμματική νηστεία:
Μόδα ή Λύση


Με την παχυσαρκία και την υπερβαρότητα να αφορά παγκοσμίως περισσότερους από 600 εκατομμύρια και 1,9 δισεκατομμύρια ανθρώπους αντίστοιχα, έχουν προταθεί διάφορα διατροφικά μοτίβα προκειμένου να δώσουν τη λύση.
Οι βασικοί στόχοι είναι να:
α) αποφευχθεί η πρόσληψη βάρους,
β) προωθηθεί η απώλεια βάρους και
γ) αποφευχθεί η επαναπρόσληψη βάρους.

Συνεπώς, το να δοθεί λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι κάτι παραπάνω από περίπλοκο.
Συνήθης τακτική που ακολουθείται είναι η υποθερμιδική διατροφή πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Αυτή η μέθοδος έχει φανεί αποτελεσματική για τη βραχυπρόθεσμη απώλεια βάρους καθώς αντιμετωπίζει αρκετές δυσκολίες όπως:

  • Αυξημένο ρίσκο επαναπρόσληψης βάρους σε συνδυασμό με υπερφαγικά επεισόδια
  • Ψυχολογική κόπωση/ Δυσκολίες στη συμμόρφωση
  • Απώλεια άλιπης μάζας σώματος/ Ορμονικές αλλαγές
  • Πονοκέφαλοι/ Ζάλη
  • Δυσκοιλιότητα
  • Ανάπτυξη χολόλιθων
  • Απώλεια μαλλιών και Αφυδάτωση

Έτσι, δημιουργήθηκε η ανάγκη για την ανάπτυξη εναλλακτικών διατροφικών σχεδιασμών που μπορούν να είναι ίσης αν όχι μεγαλύτερης αξίας και μπήκε στην καθημερινότητα η έννοια της διαλειμματικής νηστείας.
Όμως, πως προέκυψε; Είναι ασφαλής στρατηγική? Είναι αποτελεσματική;

Πολλά τα ερωτήματα, αλλά ας το δούμε από την αρχή..
Οι άνθρωποι στο παρελθόν συνήθιζαν να νηστεύουν ως:

  • απεργοί πείνας
  • σε συνθήκες λιμού
  • για θρησκευτικούς λόγους.

Σήμερα έρχονται να προστεθούν στα παραπάνω:

  • η προσπάθεια για αυτό – βελτίωση
  • η θεραπεία διατροφο – εξαρτώμενων νοσημάτων με σκοπό τη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας
  • η βελτίωση της εικόνας σώματος/ εμφάνισης
  • η αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου.

Η διαλειμματική νηστεία πρόκειται εξ ορισμού για ένα μοτίβο με διάφορες παραλλαγές είτε μπορείς να ‘’νηστεύεις’’ μέρα παρά μέρα είτε 2 μέρες την εβδομάδα.
Όλα ωστόσο έχουν το ίδιο υπόβαθρο: επίτευξη απώλειας βάρους μέσω ρύθμισης της όρεξης.
Τα οφέλη μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

Μείωση σωματικού βάρους.

Βελτίωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

  • Μείωση των επιπέδων της LDL- χοληστερόλης και των τριακυλογλυκερολών.
  • Βελτίωση της αρτηριακής πίεσης.
  • Δεν παρατηρούνταν υπερφαγικά επεισόδια τις μέρες της μη νηστείας.
  • Προστατεύει από τον κίνδυνο για χρόνιες ασθένειες.
  • Μειώνει την παραγωγή ελευθέρων ριζών, μέσα από αύξηση της δράσης ενδογενών αντιοξειδωτικών συστημάτων.
  • Μακροπρόθεσμα, φάνηκε πως είναι ευκολότερο να μειώνουν την ενεργειακή πρόσληψη τις ημέρες της νηστείας παρά να βρίσκονται σε ένα καθημερινό ενεργειακό έλλειμα.
  • Η αίσθηση ικανοποίησης από το συγκεκριμένο μοντέλο με την πάροδο του χρόνου φαίνεται πως αυξάνεται.

ΑΛΛΑ:
Η μείωση του σωματικού βάρους επιτυγχάνεται πιο εύκολα σε υπέρβαρους και όχι σε παχύσαρκα άτομα.
Το αίσθημα της πληρότητας μακροπρόθεσμα παραμένει χαμηλό.

Δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για το προφίλ των ανθρώπων στους οποίους η δίαιτα ταιριάζει καλύτερα.Συνεπώς, κρίσιμο σημείο για την καταλληλότητα του προτύπου είναι ο άνθρωπος που πρόκειται να το ακολουθήσει, μιας και η αρχή για να μπορέσει να θεωρηθεί μια παρέμβαση επιτυχημένη είναι η εξατομίκευση και η επίτευξη και διατήρηση της υγείας του.


Πηγές:
Johnstone A, Fasting for weight loss: an effective strategy or latest dieting trend?, Int J Obes (Lond). 2015 May;39(5):727-33.
B. A. Alhamdan, Alternate‐day versus daily energy restriction diets: which is more effective for weight loss? A systematic review and meta‐analysis, Obes Sci Pract. 2016 Sep; 2(3): 293–302


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Δεν μετράει μόνο το τι τρως αλλά και το Πότε!

Δεν μετράει μόνο το τι τρως αλλά και το Πότε!

Ο οργανισμός μας είναι μοναδικά ρυθμισμένος προκειμένου να λειτουργεί εύρυθμα σαν ένα καλο κουρδισμένο ρολόι, για αυτό άλλωστε ιδιαίτερη αξία έχει η χρονική στιγμή που επιλέγουμε να καταναλώσουμε το φαγητό, μιας και έχει φανεί πως είναι ένας μη αμελητέος προδιαθεσικός παράγοντας για χρόνια νοσήματα, όπως τα καρδιαγγειακά και το μεταβολικό σύνδρομο.
Η παρομοίωση με το ρολόι δεν είναι τυχαία, μιας και πολλές φυσιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού όπως ο κύκλος του ύπνου, η θερμοκρασία του σώματος και η ορμονική έκκριση παρουσιάζουν κιρκάδιο ρυθμό. Αυτό το εσωτερικό κιρκάδιο ρολόι είναι χρονο-εξαρτώμενο.
Για να γίνει πιο κατανοητό, υπάρχει ένα κεντρικό ρολόι που ελέγχει και παρεμβαίνει στη λειτουργία των περιφερειακών – που βρίσκονται σε ιστούς όπως στο συκώτι, στο σκελετικό μυ και σε περιοχές του εγκεφάλου διαφορετικές από εκείνη στην οποία βρίσκεται το κεντρικό ρολόι.

Τα ερεθίσματα όμως για τη δράση των ρολογιών διαφέρουν˙

  • το κεντρικό ρολόι επηρεάζεται από το φως,
  • τα περιφερειακά δεν εξαρτώνται μόνο από το φως, αλλά ανεξάρτητα από αυτό επηρεάζονται από τον προγραμματισμό τόσο των γευμάτων, όσο και της άσκησης.

Υπάρχει η υπόθεση πως τα μη τακτικά γεύματα επηρεάζουν το βιολογικό ρολόι ή τους κιρκάδιους ρυθμούς του κάθε ατόμου.
Στη λειτουργία του συστήματος των κιρκάδιων ρολογιών εμπλέκονται πολλά γονίδια με πρώτο το γονίδιο Clock που να ανακαλύφθηκε το 1997. Τα γονίδια αυτά εκφράζονται στο σκελετικό μυ και στα κόκαλα με στόχο να διατηρήσουν όχι μόνο την κινητική και ορθοστατική υποστήριξη αλλά και την ομοιόσταση των επιπέδων γλυκόζης και ασβεστίου.
Σχετικά με την προγραμματισμένη άσκηση φάνηκε πως το συμπαθητικό νευρικό σύστημα η αδρενοκορτικοτροπική ορμόνη είναι παράγοντες ρύθμισης των περιφερικών ρολογιών και μάλιστα ενεργοποιούνται και απελευθερώνονται κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Ο όρος ‘’χρονο – διατροφή’’ πρωτοεισήχθε το 1986 και στον ορισμό του σημαντικό ρόλο έχουν τα παρακάτω: η συνέπεια, η συχνότητα και η ακριβής ώρα όσον αφορά την λήψη των γευμάτων.
Σήμερα γνωρίζουμε πως ο περιορισμός της σίτισης μπορεί να αλλάξει τη λειτουργία του ρολογιού του ήπατος με τρόπο ανεξάρτητο από αυτόν του κεντρικού ρολογιου, για αυτό μάλλον ως υπεύθυνη ορμόνη υποδεικνύεται η ινσουλίνη, η οποία εκκρίνεται στο μεταγευματικό στάδιο. Η λογική είναι ότι παρέχεις είτε περιορίζεις το φαγητό για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, με αρχή την εξατομίκευση. Ο περιορισμός της σίτισης συναρτήσει του χρόνου φαίνεται να είναι αποτελεσματική σε προ υπάρχουσα παχυσαρκία.

Μελέτες δείχνουν πως η κατανάλωση μεγαλύτερου πρωινού και μικρότερου βραδινού προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα στους μεταβολικούς δείκτες.
Ακόμα, η τακτική λήψη γευμάτων συνδέεται αντίστροφα με το μεταβολικό σύνδρομο και την αύξηση της περιφέρειας μέσης, ενώ σχετίζεται θετικά με την HDL – χοληστερόλη.

Η αξία του ύπνου
Σημαντικός είναι ο ρόλος του ύπνου μιας και όσοι κοιμούνται για λιγότερο από 4 ώρες ή κοιμούνται μετά τις 5.30 π.μ. είναι πιο πιθανό να καταναλώνουν φαγητό αργά τη νύχτα και να καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες με αποτέλεσμα την αυξημένη εμφάνιση παχυσαρκίας και διαβήτη.

Η θέση του εντερικού μικροβιόκοσμου
Ταυτόχρονα, εντύπωση δεν προκαλεί το γεγονός πως στη διαδικασία της πέψης ρόλο παίζει και το ρολόι που βρίσκεται στο έντερο, με αναπάντητο να παραμένει το ερώτημα αν δηλαδή ο εντερικός μικροβιόκοσμος ελέγχει το ρολόι του εντέρου ή αν συμβαίνει το ανάποδο.
Το κιρκάδιο ρολόι μαζί με τα επιθηλιακά κύτταρα του εντέρου είναι υπεύθυνα για:
την παραγωγή διαφόρων ορμονών και
τον ενδοκρινικό έλεγχο από τον άξονα υπόφυσης – επινεφριδίων.
Μείωση του εντερικού μικροβιόκοσμου ή αλλαγές στη σύνθεσή του μπορεί να επιφέρει αλλαγές στη ρύθμιση του ρολογιού του εντέρου.

Το παράδειγμα του κυλιόμενου ωραρίου
Έχει δειχθεί πως 40 – 50% είναι αυξημένος ο κίνδυνος για καρκίνο του μαστού σε όσες εργάζονται σε επαγγέλματα με νυχτερινή βάρδια για περίπου 20 – 30 χρόνια˙ για άλλους τύπους καρκίνου ο κίνδυνος είναι ναι μεν μικρότερος αλλά ακόμα υπαρκτός. Ακόμα έχουν αυξημένο κίνδυνο για:
αύξηση του σωματικού βάρους
μεταβολικό σύνδρομο.
Ακόμα όσοι έχουν κυλιόμενο ωράριο έχουν 20% αυξημένο κίνδυνο για έμφραγμα του μυοκαρδίου, στεφανιαίο επεισόδιο και ισχαιμικό εγκεφαλικό.
Τα παραπάνω οφείλονται στο γεγονός ότι διαταράσσουν συνεχώς τη φυσιολογική χρονο – λειτουργία του οργανισμού, με αποτέλεσμα μια σειρά μεταβολικών επιπλοκών εξαιτίας μη τακτικών διατροφικών επιλογών, αλλαγών στη συχνότητα διεξαγωγης γευμάτων και διαταραχών στην ποιότητα και στο χρόνο κατανάλωσης των γευμάτων.

Το μήνυμα
Αυτό που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω είναι ότι από τη μία κάθε οργανισμός είναι διαφορετικός και χρειάζεται εξατομικευμένη προσέγγιση ωστόσο από την άλλη κάθε οργανισμός ανεξαιρέτως ‘’αγαπάει’’ τη γευματική του ρουτίνα γιατί λαμβάνει το σήμα πως βρίσκεται σε ένα ασφαλές διατροφικό περιβάλλον. Συνεπώς, ένα διατροφικό πρότυπο με τακτική λήψη γευμάτων, σύμφωνα με την καθημερινότητα κάθε ατόμου, είναι το κλειδί για να διατηρούνται σε ισορροπία –  ομοιόσταση  – οι φυσιολογικές και μεταβολικές του λειτουργίες.


Πηγές:
Asher G, Sassone-Corsi P, Time for food: the intimate interplay between nutrition, metabolism, and the circadian clock., Cell. 2015 Mar 26;161(1):84-92
Aoyama S, Shibata S, The Role of Circadian Rhythms in Muscular and Osseous Physiology and Their Regulation by Nutrition and Exercise., Front Neurosci. 2017 Feb 14;11:63.
Pot GK, Almoosawi S, Stephen AM, Meal irregularity and cardiometabolic consequences: results from observational and intervention studies, Proc Nutr Soc. 2016 Nov;75(4):475-486


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Με ποδήλατο στη δουλειά

Είσαι και εσύ από εκείνους που πηγαίνεις στη δουλειά με το ποδήλατο; Αν όχι, ξανασκέψου το καθώς η καθημερινή χρήση του ποδήλατου ως απλό μέσο μετακίνησης προς και από τη δουλειά, φαίνεται να συνδέεται με… τη μακροζωία!

Πιο συγκεκριμένα, η ομάδα συνεργατών του Jason Gill, Ph.D. στο Πανεπισήμιο της Γλασκόβης παρατήρησαν τον τρόπο μετακίνησης στη δουλειά και άλλες καθημερινές συνήθειες σε 263.450 εθελοντές, ηλικίας 40-69 ετών, και παρακολούθησαν την κατάσταση υγείας τους για 5 έτη.

Οι καθημερινές συνήθειες που καταγράφηκαν αφορούσαν την κοινωνική και δημογραφική κατάσταση, το βαθμό καπνίσματος, το δείκτης μάζας σώματος (δηλαδή το βάρος ως προς το ύψος), την ενασχόληση με άλλα αθήλήματα, το χρόνος μπροστά σε οθόνη (υπολογιστής/ τηλεόραση) και τις διατροφικές συνήθειες.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ποδηλασία προς την εργασία συνδέεται με ένα 46% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου σε διάστημα πέντε ετών και 45% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου σε σύγκριση με την ”καθιστική” μετακίνηση.

Δηλαδή, όποιος πηγαίνει στη δουλειά με το ποδήλατο διατρέχει το μισό κίνδυνο να αποκτήσει κάποιο νοσηρό νόσημα, ανεξαρτήτως άλλων παραγόντων, πχ σωματικό βάρος, καπνιστικές συνήθειες, είδος διατροφής κτλ. Το περπάτημα προς την εργασία φαίνεται πως είναι επίσης επωφελές, καθώς στη συγκενριμένη μελέτη συσχετίστηκε με 27% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και 36% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η συμβολή της ”ενεργητικής” μετακίνησης στη δουλειά, με το ποδήλατο ή με τα ποδιά, πιθανόν να σχετίζονται με τη συμβολή στη συνολική καθημερινή σωματική δραστηριότητα και ενδεχομένως στην καρδιοαναπνευστική ευρωστία . Μάλιστα, οι ”ποδηλάτες” εργαζόμενοι έχουν μεγαλύτερη συνολική σωματική δραστηριότητα και καλή φυσική κατάσταση από ό, τι οι εργαζόμενοι μετακινούμενοι με τα πόδια, που μπορεί να οφείλεται στη μεγαλύτερη ένταση άσκησης του ποδηλάτου σε σύγκριση με το περπάτημα.

Πού οφελεί αυτό όμως ; Είναι πλέον παγιωμένο πως η υψηλή καρδιοαναπνευστική ικανότητα και ευρωστία σχετίζονται με υψηλότερα επίπεδα συνολικής υγείας, χαμηλότερη θνησιμότητα, χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου.

Ας ενθαρρύνουμε λοιπόν πρωτοβουλίες, σε ατομικό επίπεδο ή μαζικά, για την υποστήριξη της ενεργητικής μετάβασης στη δουλειά καθώς θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο και το ”βάρος” σημαντικών χρόνιων παθήσεων ανεβάζοντας έτσι και το ”στατους” της ποιότητας ζωής μας!

Ξεκινάμε από αύριο, με το ποδήλατο στη δουλειά!


Πηγή:

Association between active commuting and incident cardiovascular disease, cancer, and mortality: prospective cohort study

BMJ 2017; 357 doi: https://doi.org/10.1136/bmj.j1456 (Published 19 April 2017) Cite this as: BMJ 2017;357:j1456

Μετάφραση-Επιμέλεια: Χαρά Σκουλαρίκη

Η θέση του λίπους για την φυσιολογική νευρική ανάπτυξη του εμβρύου

Η περίοδος της εγκυμοσύνης πάντα θα μας ενδιαφέρει μιας και ο πολυπόθητος στόχος είναι να προσφέρουμε στη μέλλουσα μητέρα και στο έμβρυο τα μέγιστα οφέλη τόσο για την επιτυχή ολοκλήρωση της κύησης, όσο και για την αποκόμιση όλων εκείνων των παραγόντων που θα δώσουν τις καλύτερες προοπτικές για την ανάπτυξη του βρέφους.

Η υποθρεψία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη διάφορων ψυχιατρικών διαταραχών από την εμβρυική ηλικία ως την ενήλικη ζωή του παιδιού. Στην προσπάθεια εντοπισμού των διατροφικών παραγόντων που συνδέονται με την ανάπτυξή τους, έχει αναδυθεί ο ρόλος που διαδραματίζουν τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα.

5 πράγματα για τα Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που δεν ήξερες:

1. Εμπλέκονται στη φυσιολογική εγκεφαλική ανάπτυξη και λειτουργία.

2. Έχουν πιο συγγενή βιολογική λειτουργία με την οικογένεια των ω–3 και ω–6 λιπαρών οξέων.

3. Κύριοι αντιπρόσωποι: Δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA) και το Αραχιδονικό οξύ (AA). Αντιπροσωπεύουν το 40% – 50% αντίστοιχα των πολυακόρεστων λιπαρών οξέων που βρίσκονται στον εγκέφαλο.

Πολύ σημαντικό λιπίδιο είναι το Εικοσιπεντανοϊκό οξύ (EPA) παρά τη χαμηλότερη συγκέντρωση του.  Τέλος σημαντικά λιπίδια είναι το Λινολεϊκό οξύ  – πρόδρομο μόριο του αραχιδονικού οξέος και το α – λινολενικό οξύ – πρόδρομο μόριο των DHA και EPA.

4. Η υψηλή αναλογία του κλάσματος ω – 6 / ω – 3 είναι μη επιθυμητή για τη σωστή λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος.

5. Το δοκοσαεξανοϊκό οξύ και το αραχιδονικό οξύ μπορούν στον άνθρωπο να προσληφθούν μόνο διαμέσου της διατροφής.

Διαιτητικές πηγές πολυακόρεστων λιπαρών οξέων

Είναι σημαντική η σύσταση λιπαρών οξέων στη διατροφή της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της γαλουχίας καθώς όχι μόνο επηρεάζει τα επίπεδα του εμβρύου και του βρέφους, αλλά και τη σύσταση λιπιδίων σε ιστούς που αναπτύσσονται και ωριμάζουν.

Κατά την περίοδο της κύησης κυρίως κατά τη διάρκεια του 3ου τριμήνου κύησης, όπως και κατά την πρώιμη μεταγεννητική ζωή πριν τον απογαλακτισμό το DHA συσσωρεύεται ταχέως. Η ανεπάρκεια σε DHA έχει συσχετιστεί με μόνιμη βλάβη του νευρικού δικτύου που συνδέεται με την εκδήλωση ψυχιατρικών διαταραχών στη μετέπειτα ζωή.

Η παιδική ηλικία και η εφηβεία είναι καίριες περίοδοι για την ωρίμανση του εγκεφάλου και ιδιαιτέρως για την δημιουργία συνδέσεων μεταξύ εγκεφαλικών περιοχών που αφορούν την επίτευξη της προσοχή, εκτελεστικές λειτουργίες και περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη ρύθμιση των συναισθημάτων και της διάθεσης.

Ρόλος Ω -3 και Ω -6 λιπαρών οξέων στην εγκεφαλική ανάπτυξη  και ωρίμανση (στην προγεννητική και μεταγεννητική περίοδο):

Ω -3:

  • Κυτταρική διαφοροποίηση
  • Νευρογένεση
  • Συναπτογένεση
  • Επέκταση φαιάς ουσίας
  • Σύνθεση μεμβρανικών φωσφολιποειδών και ρευστότητα

Ω -6:

  • Παραγωγή νευροτροποποιητών
  • Παραγωγή προ – φλεγμονωδών μορίων
  • Ανταγωνισμό με τη συσσώρευση ω -3 λιπαρών οξέων
  • Προγραμματισμός του ανοσοποιητικού συστήματος

Σχετικά με τα συμπληρώματα

Η συμπληρωματική χορήγηση Ω – 3 λιπαρών οξέων κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και της γαλουχίας χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση για την εξακρίβωση της αποτελεσματικότητάς της και προκειμένου να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Συμπερασματικά, αυτό που μπορεί προς το παρόν να προταθεί είναι αλλαγές στο τρόπο ζωής (Υγιεινοδιαιτητικές παρεμβάσεις), δίνοντας ιδιαίτερη βάση στο δοκοσαεξανοϊκό οξύ, μπορούν να φανούν βοηθητικές στην πρόληψη ή και τη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης νευροψυχιατρικών διαταραχών. Η μητέρα λοιπόν, μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής εξατομικευμένη στις ανάγκες εκείνης αλλά και του εμβρύου, κάνει το στόχο για λήψη του μέγιστου οφέλους αρκετά ρεαλιστικό.


Πηγές: 

Maria Grazia Morgese and Luigia Trabace, Maternal Malnutrition in the Etiopathogenesis of Psychiatric Diseases: Role of Polyunsaturated Fatty Acids, Brain Sci. 2016 Sep; 6(3): 24


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Η καλή μέρα από… τον βραδινό ύπνο φαίνεται

Ο ποιοτικός ύπνος αποτελεί μία από τις κεντρικές διαστάσεις ενός υγιεινού τρόπου ζωής και ζωτικό δείκτη για την αξιολόγηση της συνολικής υγείας και ευεξίας. Παρόλα αυτά, μεγάλο ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού δεν καλύπτει τις απαιτούμενες ώρες ύπνου σε ημερήσια βάση και, δυστυχώς, ο ανεπαρκής ύπνος είναι ένα θέμα που αφορά ολοένα περισσότερο και τα παιδιά.

Σε γενικές γραμμές, η βέλτιστη διάρκεια ύπνου για τα παιδιά και τους εφήβους κυμαίνεται από 8 έως 13 ώρες ημερησίως. Ωστόσο, όπως έχει υπογραμμιστεί και από ευρήματα του προγράμματος ΕΥΖΗΝ, στο οποίο συμμετείχαν 340.000 παιδιά, περίπου το 25% του ελληνικού παιδικού πληθυσμού κοιμάται λιγότερο από 8 ώρες την ημέρα. Αναγνωρίζοντας την έκταση που έχει λάβει η μερική ή πλήρης στέρηση ύπνου, καθώς και τη σοβαρότητα των προβλημάτων υγείας με τα οποία σχετίζεται, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ορίσει την τρίτη Παρασκευή του Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου.

Σύμφωνα με μελέτες, ο επαρκής ύπνος μπορεί να ωφελήσει την νοητική απόδοση των παιδιών, καθώς συμβάλλει στην πλαστικότητα του εγκεφάλου, ενισχύοντας τις λειτουργίες της μνήμης και της συγκέντρωσης, που με τη σειρά τους συνεισφέρουν σε μια καλύτερη σχολική απόδοση. Επιπλέον, η κάλυψη των απαιτούμενων ωρών ύπνου βοηθούν και στην καλύτερη απόδοση των σωματικών δραστηριοτήτων, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για ένα παιδί, ιδίως αν καταπιάνεται με κάποιο άθλημα. Αντιθέτως, ο ελλιπής ύπνος έχει τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης, ασθένειες από τις οποίες πάσχει όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του παιδικού πληθυσμού. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τα ευρήματα του ΕΥΖΗΝ, διάρκεια ύπνου λιγότερη από 8 ώρες ημερησίως αναδείχθηκε ως ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου εμφάνισης της παιδικής παχυσαρκίας, με τα παιδιά που κοιμούνταν λιγότερο από 8 ώρες να εμφανίζουν 20% μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι παχύσαρκα, σε σχέση με αυτά που δήλωσαν ότι κοιμούνται παραπάνω από 8 ώρες.

Δεδομένης της σημασίας του ύπνου στην υγεία και την ανάπτυξη κατά την παιδική ηλικία, δείτε παρακάτω πώς μπορείτε να βοηθήσετε τα παιδιά σας να εξασφαλίσουν έναν καλό ύπνο και να αποκομίσουν τα οφέλη που τον συνοδεύουν.

Διατροφή:

  • Στο πλαίσιο του βραδινού γεύματος των παιδιών σας, καλό θα ήταν να αποφεύγονται μεγάλες ποσότητες τροφής, αλλά και πολύ λιπαρές και τηγανιτές τροφές, καθώς ενδέχεται να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές.
  • Καλές επιλογές για ένα «ελαφρύ» και θρεπτικό γεύμα πριν τον ύπνο αποτελούν οι απλές μαγειρικές παρασκευές τροφίμων στον φούρνο ή την κατσαρόλα, χωρίς σάλτσες και πολλά καρυκεύματα, ή κάτι ακόμα πιο απλό, όπως ο συνδυασμός δημητριακών πρωινού ολικής άλεσης με γάλα ή γιαούρτι ή ένα τοστ με ψωμί ολικής άλεσης και τυρί.
  • Η κατανάλωση τροφίμων και ποτών που περιέχουν καφεΐνη σε μεγάλη ποσότητα (π.χ. σοκολάτα, τσάι, αναψυκτικά, ενεργειακά ροφήματα, καφές) θα πρέπει να περιορίζεται σε τουλάχιστον 6 ώρες πριν τον ύπνο, καθώς μπορεί να προκαλέσει υπερδιέγερση.
  • Σχετικά με το αλκοόλ, καθώς δεν είναι σπάνιο οι έφηβοι να καταναλώνουν παρά την απαγόρευσή του στα ανήλικα άτομα, να σημειωθεί ότι η κατανάλωσή του μπορεί να διαταράξει τον βαθύ και συνεχόμενο ύπνο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Σωματική δραστηριότητα:

  • Προσπαθήστε οι αθλητικές δραστηριότητες των παιδιών σας να έχουν ολοκληρωθεί τουλάχιστον 3 ώρες πριν την ώρα του ύπνου, καθώς η έντονη άσκηση και προπόνηση διεγείρει το σώμα και τον εγκέφαλο. Αντιθέτως, μια ήπιας μορφής σωματική δραστηριότητα, (π.χ. περίπατος) θα μπορούσε να χαλαρώσει τους ρυθμούς και να βοηθήσει τα παιδιά σας να κοιμηθούν καλύτερα.

Περισσότερα tips:

  • Βελτιώστε την ποιότητα ύπνου των παιδιών σας τηρώντας ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου καθημερινά, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Σε περίπτωση που αλλάζετε συχνά το ωράριο ύπνου των παιδιών σας, ενδεχομένως να νιώθουν σαν να έχουν “jet lag” με αποτέλεσμα να γίνονται δύστροπα και οξύθυμα.
  • Φροντίστε ώστε να δημιουργείτε ένα βέλτιστο περιβάλλον ύπνου για τα παιδιά σας, περιορίζοντας τον θόρυβο και την έκθεση σε δυνατό φωτισμό και οθόνες ηλεκτρονικών συσκευών (τηλεόραση, υπολογιστής, κινητό, tablet) κατά τις βραδινές ώρες, καθώς μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του ύπνου και να προκαλέσουν υπερένταση.
  • Η υιοθέτηση χαλαρωτικών συνηθειών προ του ύπνου από μικρή ηλικία είναι μια μέθοδος που θα μπορούσε να λειτουργήσει ευεργετικά στην ποιότητα του ύπνου, ειδικότερα αν τα παιδιά σας αντιμετωπίζουν προβλήματα διαχείρισης άγχους.
  • Αν τα παιδιά σας χρειάζονται μεσημεριανό ύπνο, καλό είναι αυτός να μην διαρκεί περισσότερο από 2 ώρες. Σε περίπτωση που τα παιδιά σας αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να κοιμηθούν, αποτρέψτε τα από μια μεσημεριανή σιέστα. Έτσι, θα νιώθουν περισσότερη υπνηλία το βράδυ και θα είναι πιο πιθανό να κοιμηθούν αμέσως.

Τέλος, πολλές φορές τα παιδιά αντιλαμβάνονται την ώρα του ύπνου ως τιμωρία, αφού μπορεί να συμπίπτει με τη χρονική στιγμή που θέλουν να παρατείνουν το παιχνίδι ή την παρακολούθηση κάποιας εκπομπής ή ταινίας στην τηλεόραση. Είναι στο χέρι σας να μεταδώσετε το μήνυμα στα παιδιά σας ότι ο ύπνος δεν είναι μέθοδος για να τα συνετίσετε, αλλά ότι είναι απαραίτητος, ώστε να ξεκουραστούν επαρκώς για να είναι δραστήρια και αποδοτικά την επόμενη ημέρα, τόσο στις σχολικές όσο και στις αθλητικές τους δραστηριότητες, αλλά και να έχουν την απαραίτητη ενέργεια για παιχνίδι.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ανάπτυξη, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την υγεία κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, αλλά και χρήσιμες πρακτικές συμβουλές για τη βελτίωση των συνηθειών του τρόπου ζωής των παιδιών σας, μπορείτε να πλοηγηθείτε στην ιστοσελίδα του ΕΥΖΗΝ.

… και όνειρα γλυκά!


Πηγή: EYZHN

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας,  Έρευνας και Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.
Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ, eyzin.minedu.gov.gr, email: media@eyzhn.edu.gr

Προϊόντα χωρίς γλουτένη: φέρνουν την επανάσταση (;)

Αρχικά, ως προϊόν ελεύθερο γλουτένης θεωρείται εκείνο στο οποίο αναγράφεται στην ετικέτα του με σαφήνεια πως δεν περιέχει γλουτένη, σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι ή βρώμη. Τι συμβαίνει όταν από το τρόφιμο αφαιρεθεί η γλουτένη;

Τότε μειώνονται χαρακτηριστικά του που σχετίζονται με τη συνεκτικότητα και την αίσθηση που αφήνει στο στόμα. Ωστόσο, για να αναπληρωθεί η νοστιμιά του προστίθενται σάκχαρα ή λίπος. Ακόμα παρατηρήθηκε πως σε αρκετά προϊόντα ελεύθερα γλουτένης είναι μειωμένη η περιεκτικότητα τους σε πρωτεΐνη, ενώ ακόμα πρέπει να συνεχιστούν οι μελέτες για να εξακριβωθεί το τι συμβαίνει σχετικά με τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία.

Το ερώτημα όμως παραμένει, τι γίνεται μετά τη τόσο θερμή διαφήμισή τους;

Η γλουτένη έχει τραβήξει τα βλέμματα τόσο του ιατρικού κόσμου όσο και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης με τις διάφορες προτροπές για τον αποκλεισμό της από τη διατροφή από το γενικό πληθυσμό, ωστόσο δεν υπάρχουν σαφή ερευνητικά δεδομένα που να υποστηρίζουν αυτή τη θέση. Τα προϊόντα χωρίς γλουτένη προωθούνται ως ‘’υγιεινότερα’’ των άλλων, με αξιοσημείωτη την αύξηση των πωλήσεων τους, αλλά υπάρχει έλλειψη δεδομένων για την εκτίμηση του θρεπτικού προφίλ τους και πόσο μάλλον ώστε να καταστεί εφικτή η σύγκριση τους με τα αντίστοιχα προϊόντα που περιέχουν γλουτένη. Ακόμα ο χαρακτηρισμός ‘’υγιεινότερα’’ μπορεί να παραπλανήσει τους καταναλωτές σχετικά με το θερμιδικό τους περιεχόμενο και το μέγεθος της μερίδας, με αποτέλεσμα την αυξημένη τους κατανάλωση.

Αυτό που πραγματικά στο τέλος συμβαίνει είναι πως τα άτομα δίχως κοιλιοκάκη που ακολουθούν διατροφή δίχως γλουτένη περιορίζουν την ποικιλία και συνεπώς την ποιότητα του διατροφικού τους πλάνου, με πιθανό αντίκτυπο στην υγεία.

Προς αποκατάσταση της πραγματικότητας και αποφυγής παρεξηγήσεων, τα άτομα με διαγνωσμένη κοιλιοκάκη θα πρέπει να ακολουθούν εφ’ όρου ζωής μια διατροφή με αυστηρό αποκλεισμό γλουτένης. Παράλληλα τα άτομα με ευαισθησία στη γλουτένη που δεν οφείλεται σε παθολογική κατάσταση (κοιλιοκάκη), ίσως θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τη μείωση της ποσότητας γλουτένης που καταναλώνουν στο καθημερινό διαιτολόγιο τους.


Πηγές:

Wu JH, Neal B, Are gluten-free foods healthier than non-gluten-free foods? An evaluation of supermarket products in Australia., Br J Nutr. 2015 Aug 14;114(3):448-54
Pellegrini N, Agostoni C, Nutritional aspects of gluten-free products., J Sci Food Agric. 2015 Sep;95(12):2380-5


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com