Εγκυμοσύνη: Πώς συνδέεται η Β12 με την παχυσαρκία και το σακχαρώδη διαβήτη κύησης;

Εγκυμοσύνη: Πώς συνδέεται η Β12 με την παχυσαρκία και το σακχαρώδη διαβήτη κύησης;

Αν και η περίοδος της εγκυμοσύνης είναι μια υπέροχη περίοδος, οι μέλλουσες μαμάδες θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές όσο αφορά στη διατροφή τους και το σωματικό τους βάρος.

Η παχυσαρκία συνδέεται με κάποια μη επιθυμητή έκβαση στην εγκυμοσύνη όπως ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης που επηρεάζει το 5% – 18% όλων των εγκυμοσύνων.

Αυτές οι δύο καταστάσεις, δηλαδή η παχυσαρκία η/και ο σακχαρώδης διαβήτης έχουν σχετιστεί και με έλλειψη βιταμίνης Β12.

Παγκοσμίως, η ανεπάρκεια της Β12 στις εγκύους σε όλα τα τρίμηνα εκτιμάται γύρω στο 20% – 30%.

Η βιταμίνη Β12 και το φολικό οξύ είναι βασικά μικροθρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για τη σύνθεση:

  • DNA,
  • Πρωτεϊνών και
  • Λιπιδίων.

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητο στοιχείο πολλών βιοχημικών αντιδράσεων που γίνονται στο σώμα μας και απουσία του προωθεί τη λιπογένεση. Έτσι, τα μειωμένα επίπεδα της σχετίζονται με λιπιδαιμική δυσλειτουργία και με επιπλοκές που σχετίζονται με τη παχυσαρκία επηρεάζοντας:

  • Το μεταβολισμό των λιπιδίων,
  • Την κυτταρική φλεγμονή και
  • Το μεταβολισμό της χοληστερόλης.

Οι συνέπειες των χαμηλών επιπέδων Β12 έχουν επιπλοκές τόσο στη μητέρα όσο και στο νεογνό. Έχει αντίκτυπο:

  • Στη μητρική παχυσαρκία
  • Στην ινσουλινοαντίσταση στη μητέρα και στο παιδί
  • Στο λιπιδαιμικό προφίλ του νεογνού
  • Στην εμβρυική ανάπτυξη μέσω της επίδρασης στην ανάπτυξη του πλακούντα
  • Με αυξημένο βάρος γέννησης νεογνού.
  • Σύνδεση των μειωμένων επιπέδων Β12 κατά την εγκυμοσύνη με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη κύησης,

  • Ανεξάρτητη προγνωστική αξία του αυξημένου Δείκτη Μάζας Σώματος κατά το πρώτο τρίμηνο μετέπειτα ανεπάρκεια Β12 και

  • Σύνδεση των μειωμένων επιπέδων Β12 με μακροσωμία σε ομάδα γυναικών χωρίς σακχαρώδη διαβήτη κύησης, πιθανόν λόγω του μητρικού Δείκτη Μάζας Σώματος.


Βιβλιογραφία:

  • Sukumar N.et.al., Vitamin B12 Status among Pregnant Women in the UK and Its Association with Obesity and Gestational Diabetes., Nutrients. 2016 Dec 1;8(12). pii: E768


Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Τα χαρακτηριστικά της διατροφής για μια υγιή εγκυμοσύνη

Τα χαρακτηριστικά της διατροφής για μια υγιή εγκυμοσύνη

Κατά τη διάρκεια της περιόδου πριν τη σύλληψη όπως και σε όλη την προγεννητική περίοδο θα πρέπει να παρέχεται στις εγκύους η κατάλληλη εκπαίδευση για μια ισορροπημένη διατροφή για τη διάρκεια αυτής της ευαίσθητης περιόδου.

Οι γνώσεις θα πρέπει να εστιάζουν στην επίδραση μια φτωχής σε θρεπτική αξία διατροφής στην αύξηση της εμφάνισης ασθενειών, όπως και ότι η κατάλληλη διατροφή έχει τη δυνατότητα να μειώσει το κίνδυνο θνητότητας.

Οι συστάσεις για μια έγκυο αναφέρουν πως:

  1. Η πρόσληψη Πρωτεΐνης κυμαίνεται στο 1 g/Kg σωματικού βάρους, δηλαδή αντιστοιχεί περίπου στο 10 – 15% των καθημερινών ενεργειακών αναγκών
  1. Η πρόσληψη λίπους κυμαίνεται μεταξύ 25 – 30% των καθημερινών ενεργειακών αναγκών. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ανάλογα με το τρίμηνο, η περιεκτικότητα της διατροφής σε λιπαρά πρέπει να αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 11 – 15 g ημερησίως, μια επαρκή ποσότητα λιπαρών οξέων πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψιν
  1. Η πρόσληψη Υδατανθράκων κυμαίνεται μεταξύ 45 – 60%.

Πρέπει να τονιστεί πως:

  • Ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει δυσμενή επίδραση στην ανάπτυξη του εμβρύου και στο βάρος γέννησης των νεογέννητων˙ μιας και το χαμηλό βάρος γέννησης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για υπέρταση, διαβήτη, παχυσαρκία ή υπερλιπιδαιμία στην ενήλικη ζωή.

Ακόμα, μπορεί να οδηγήσει σε ανοσολογικές διαταραχές, μυϊκή ατροφία και πρωτεϊνο – ενεργειακή υποθρεψία.

  • Ανεπαρκής πρόσληψη πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ανάπτυξη του εμβρύου και περιφέρεια κεφαλιού.
  • Υπερβολική πρόσληψη υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο υπεργλυκαιμίας για τη μητέρα και οδηγεί σε υπεργλυκαιμία και υπερινσουλιναιμία στο έμβρυο, οδηγώντας σε αυξημένη πρωτεϊνοσύνθεση στο έμβρυο και εναπόθεση λίπους και γλυκογόνου στους ιστούς, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε μακροσωμία.
  1. Ένα σημαντικό στοιχείο της σωστής διατροφής των εγκύων γυναικών είναι η παροχή επαρκών ποσοτήτων βιταμινών και ανόργανων συστατικών, ιδίως εκείνων που ελάχιστα υπάρχουν στα τρόφιμα.
  • Η σύσταση για τη βιταμίνη D είναι 20 – 25 μg ημερησίως.

Η βιταμίνης D επηρεάζει την έκφραση γονιδίων που ρυθμίζουν την αγγειογένεση˙ με την ανεπάρκεια αυτής να μπορεί να προκαλέσει από προεκλαμψία και σακχαρώδη διαβήτη κύησης ως ραχίτιδα.

  • Η σύσταση για το φυλλικό οξύ (Β9) είναι 600 μg ημερησίως.

Το φυλλικό οξύ συμμετέχει στη σύνθεση των ερυθροκυττάρων και στη σύσταση του DNA. Επίσης, δρα ως συμπαράγοντας σε μεταβολικές αλλαγές της ομοκυστεΐνης. Η ανεπάρκεια φυλλικού μπορεί να οδηγήσει στην αύξηση της συγκέντρωσης της ομοκυστεΐνης, γεγονός που είναι παράγοντας κινδύνου για την εκδήλωση θρομβωτικών ασθενειών.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου πριν τη σύλληψη και κατά την έναρξη της εγκυμοσύνης η ανεπάρκεια σε φυλλικό μπορεί να οδηγήσει σε βλάβες στο νευρικό σωλήνα του εμβρύου, ενώ σε πιο προχωρημένα στάδια της εγκυμοσύνης μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο για πρόωρο τοκετό και την εκδήλωση προεκλαμψίας και υπέρτασης.

  • Η σύσταση για το ιώδιο είναι 250 μg ημερησίως.

Το ιώδιο είναι απαραίτητο για την παραγωγή της θυρεοειδικής ορμόνης – θυροξίνης – η οποία συμμετέχει μαζί με άλλες στον πολλαπλασιασμό των νευρικών κυττάρων του αναπτυσσόμενου εμβρύου.

Η σοβαρή ανεπάρκεια ιωδίου κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο αποβολών, πρόωρο τοκετό, διαταραγμένη ανάπτυξη των πνευμόνων του εμβρύου, κώφωση, βλάβη στο κεντρικό νευρικό σύστημα ακόμα και μειωμένη ανάπτυξη του εγκεφάλου που δεν αναστρέφεται στο έμβρυο.

  • Η σύσταση για το μαγνήσιο είναι 270 mg ημερησίως.

Το μαγνήσιο είναι συμπαράγοντας του μεταβολισμού των υδατανθράκων, του λίπους και των πρωτεϊνών. Ακόμα, συμμετέχει στη ρύθμιση των επιπέδων του ασβεστίου, της βιταμίνης D και στη δομή των κυτταρικών μεμβρανών.

Η ανεπάρκεια του μπορεί να οδηγήσει σε υπέρταση στη μητέρα και επίσης να δημιουργήσει σε βλάβες στις κυτταρικές μεμβράνες.

Σημαντική συνεπώς είναι η δίαιτα κάθε γυναίκας που θέλει να φέρεις εις πέρας μια υγιή τελειόμηνη εγκυμοσύνη, προσφέροντας όλες εκείνες τις συνθήκες για επαρκή ανάπτυξη του εμβρύου θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες της και να χαρακτηρίζεται από επαρκή πρόσληψη:

Πρωτεϊνών, Λίπους και Υδατανθράκων, λαμβάνοντας υπόψιν τις συστάσεις για το κατάλληλο μέγεθος της μερίδας και το θερμιδικό περιεχόμενο που διαφοροποιείται ανάλογα με το τρίμηνο της εγκυμοσύνης.


Πηγές:
WiolettaWaksmańska et. al, The dietary composition of women who delivered preterm and full-term infants, Applied Nursing Research 35 (2017)


Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com

Τα κιλά της εγκυμοσύνης

Τα κιλά της εγκυμοσύνης

Επιμέλεια: Χαρά Σκουλαρίκη

Η εγκυμοσύνης είναι η μαγική εκείνη περίοδος που μέσα στο σώμα της μητέρας αναπτύσσεται μια νέα ζωή. Η περίοδος αυτή ολοκληρωτικά αλλάζει συναισθηματικά και φυσιολογικά τη μητέρα.

Η αύξηση του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι φυσιολογική και απαραίτητη.

Η παρουσία του έμβρυου που αναπτύσσεται, δημιουργείαι και αυξάνεται ένα νέο όργανο ο πλακούντας, παράγεται το αμνιακό υγρό, ο όγκος του αίματος της μητέρας αυξάνεται έως και 60%, το στήθος προετοιμάζεται για τον θηλασμό και η μήτρα μεγαλώνει για να φιλοξενήσει το μωρό.

Από πού προέρχονται τα κιλά της εγκυμοσύνης:

Βρέφος: 3 – 3,8 kg

Αύξηση αποθηκών λίπους: 3,5 kg

Αύξηση όγκου αίματος: 2 kg

Αύξηση υγρών στους ιστούς: 1,2 kg

Αύξηση όγκου μήτρας: 0,9 kg

Αμνιακό υγρό: 0,8 kg

Πλακούντας: 0,7 kg

Αύξηση στήθους: 0,5 kg

(Τα παραπάνω δεν ισχύουν για πολλαπλή εγκυμοσύνη)

Η αύξηση του σωματικού σας βάρους θα πρέπει να είναι σταδιακή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Πλέον θεωρούμε πως δεν υπάρχουν συγκεκριμένες νόρμες αύξησης βάρους, αν και συστήνεται η μεγαλύτερη αύξηση να γίνεται στο 2ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Το συνολικό βάρος που πρέπει να πάρει η μητέρα κατά την εγκυμοσύνη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από το βάρος που είχε πριν μείνει έγκυος. Ενδεικτικά, μια γυναίκα που έχει αυξημένο βάρος πριν από την εγκυμοσύνη θα πρέπει να πάρει λιγότερα κιλά κατά τη διάρκειά της, σε σχέση με μια γυναίκα φυσιολογικού βάρους.

Ένας συνήθης δείκτης για την εκτίμηση του βάρους είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (= βάρος/ ύψος², όπου το βάρος σε κιλά και το ύψος σε μέτρα).

Φυσιολογικά ο δείκτης κυμαίνεται μεταξύ 18,5-25kg/m², ενώ μεταξύ 26-29 θεωρείται υπέρβαρο και πέρα του 30 παχύσαρκο.

Πάραυτα, σημειώνεται πως για τις γυναίκες που ενδιαφέρονται να γίνουν μητέρες το φυσιολογικό είναι πάνω από το 20kg/m².

Η μικρότερη δυνατή αύξηση βάρους αναφέρεται αποκλειστικά στις γυναίκες που υπερβαίνουν το 29kg/m² και είναι τα 6 κιλά.

Η ελάχιστη δυνατή αύξηση είναι 6 κιλά δεδομένου των απαραίτητων αλλαγών στο σώμα της μητέρας (μήτρα, στήθος, όγκος πλάσματος ) αλλά και την ύπαρξη του παιδιού (βάρος παιδιού, πλακούντας, αμνιακό υγρό).

Η συγκεκριμένη αύξηση είναι απαραίτητη και για τις μητέρες με (κίνδυνο) διαβήτη κύησης.

Βάρος πριν την εγκυμοσύνη Ενδεικτική αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη Αύξηση κατά το 2ο και 3ο τρίμηνο (κιλά/εβδομάδα)
Χαμηλό: ΔΜΣ <20 12,5-18 kg 0,45 – 0,6 kg
Φυσιολογικό: ΔΜΣ 20-26 11,5-16 kg 0,35 – 0.45 kg
Υπέρβαρη: ΔΜΣ 26-29 7-11,5 kg 0,25 – 0,35 kg
Παχύσαρκη: ΔΜΣ>29 τουλάχιστον 6 kg 0,25 – 0,35 kg

Σημαντικά βήματα για μια υγιή εγκυμοσύνη περιλαμβάνουν την κατανάλωση μιας ισορροπημένης διατροφής, την κατάλληλη αύξηση βάρους, την τακτική σωματική άσκηση, λήψη συμπληρώματος βιταμινών και ανόργανων αλατων και αποφυγή από το αλκοόλ, τον καπνό και άλλες επιβλαβείς ουσίες. Η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής καθόλη την εγκυμοσύνη, καθώς επίσης πριν και μετά, είναι το κλειδί τόσο για το μωρό όσο για τη μητέρα.


Πηγές:

  • The Institute of Medicine (IOM), Weight Gain During Pregnancy: Reexamining the Guidelineshttp://www.iom.edu/Reports/2009/Weight-Gain-During-Pregnancy-Reexamining-the-Guidelines.aspx
  • Journal of the AMERICAN DIETETIC ASSOCIATION,Position Stand: nutrition and lifestyle for a healthy pregnancy outcome
  • Journal of the AMERICAN DIETETIC ASSOCIATION, Position Stand: Obesity, Reproduction, and Pregnancy Outcomes 0002-8223/09/10905-0018$36.00/0 doi: 10.1016/j.jada.2009.03.020

Επιμέλεια: Χαρά Σκουλαρίκη


Διαβάστε εδώ περισσότερα για την Εγκυμοσύνη: http://www.nutrinews.gr/?s=%CE%B5%CE%B3%CE%BA%CF%85%CE%BC%CE%BF%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B7

Υγιεινή διατροφή στην εγκυμοσύνη

Μία πλήρη αναφορά στις διαιτητικές ανάγκες κατά την περίοδο της κυοφορίας που αναδημοσιεύουμε από το EUFIC.

Για περισσότερα άρθρα σχετικά με τη διατροφή κατά την εγκυμοσύνη δείτε εδώ.

pregnant-food-a-2

Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος κατά την οποία οι διατροφικές ανάγκες αυξάνονται εξαιτίας των απαιτήσεων του αναπτυσσόμενου βρέφους. Μια υγιεινή δίαιτα και ένας υγιεινός τρόπος ζωής είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για μια υγιή εγκυμοσύνη, καθώς επηρεάζουν την υγεία τόσο της μητέρας όσο και του βρέφους. Οι διαιτητικές συστάσεις για τις εγκύους είναι παρόμοιες με αυτές για τον γενικό πληθυσμό, όμως υπάρχουν ορισμένες σημαντικές λεπτομέρειες που θα πρέπει κανείς να γνωρίζει.

Υγιεινή διατροφή πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Μια υγιεινή δίαιτα είναι σημαντική τόσο κατά τη φάση της σύλληψης όσο και κατά την εγκυμοσύνη. Αυτό ισχύει, διότι χαμηλά επίπεδα θρεπτικών συστατικών μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του βρέφους ήδη από την αρχή της εγκυμοσύνης.1-4 Μια εγκυμοσύνη μπορεί να συμβεί ακόμα κι αν δεν είναι προγραμματισμένη, συνεπώς είναι ιδιαιτέρως σημαντικό οι γυναίκες που έχουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο να τρώνε καλά. Τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η διατροφική κατάσταση της μητέρας πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να επηρεάσει την υγεία του παιδιού όχι μόνο βραχυχρονίως, αλλά ακόμα και αργότερα στη ζωή, φαινόμενο που αναφέρεται ως θρεπτικός προγραμματισμός.5

Οι έγκυες γυναίκες, όπως και ο γενικός πληθυσμός, συστήνεται να καταναλώνουν μια ισορροπημένη δίαιτα (με κάποια πρόσθετη προσοχή):1-4

  • Άφθονα προϊόντα δημητριακών, κατά προτίμηση ολικής άλεσης, και άλλα αμυλώδη τρόφιμα
  • Άφθονα φρούτα και λαχανικά, τουλάχιστον 5 μερίδες την ημέρα (ενδελεχές πλύσιμο ή ξεφλούδισμα)
  • Μερικές μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα (αποφυγή ωμών προϊόντων, αποφυγή μουχλιασμένων τυριών), κατά προτίμηση χαμηλών σε λίπος
  • Μέτριες ποσότητες ισχνού κρέατος, αβγών, ψαριού και άλλων πηγών πρωτεϊνών (αποφυγή ωμών προϊόντων): τακτική επιλογή υγιεινών πηγών λίπους, όπως τα φυτικά έλαια, οι ξηροί καρποί και τα λιπαρά ψάρια, π.χ. σαρδέλα, γαύρος, σαφρίδι, κολιός.
  • Περιορισμός της ποσότητας πρόσθετων σακχάρων και αλατιού

Κατά την προσπάθεια σύλληψης, οι άνδρες θα πρέπει επίσης να αναλογιστούν ορισμένες αλλαγές στη δίαιτά τους και τον τρόπο ζωής τους, καθώς αυτά μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητά τους. Η κατανάλωση μιας υγιεινής δίαιτας με ποικιλία τροφίμων, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ και η επιδίωξη ενός υγιεινού σωματικού βάρους μπορεί να βελτιώσουν την ποιότητα του σπέρματος και την πιθανότητα σύλληψης.4

Ενεργειακή ισορροπία

Ιδανικά, οι γυναίκες θα πρέπει να επιδιώκουν ένα υγιές σωματικό βάρος πριν τη σύλληψη και να αποφύγουν την υπερβάλλουσα αύξηση του βάρους κατά την εγκυμοσύνη.2,4 Η υπερβάλλουσα αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να είναι αποτέλεσμα της αντίληψης ότι οι γυναίκες πρέπει να «τρώνε για δύο». Στην πραγματικότητα, μια γυναίκα με μέτρια δραστηριότητα απαιτεί κατά μέσο όρο 2.000 θερμίδες την ημέρα, ενώ όταν είναι έγκυος απαιτεί επιπρόσθετα μόνο:

70 θερμίδες/ημέρα κατά το πρώτο τρίμηνο

260 θερμίδες/ημέρα κατά το δεύτερο τρίμηνο

500 θερμίδες/ημέρα κατά το τρίτο τρίμηνο.6

Επιπρόσθετες θρεπτικές απαιτήσεις για την υποστήριξη της εμβρυικής ανάπτυξης

Ενώ μια ισορροπημένη δίαιτα παρέχει επαρκώς τα περισσότερα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, ορισμένα θρεπτικά συστατικά είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για το έμβρυο και πολλές γυναίκες μπορεί να μην προσλαμβάνουν επαρκή ποσότητα από αυτά μέσω της δίαιτάς τους.1-4,7 Μια επαρκής παροχή φυλλικού οξέος έναν μήνα πριν τη σύλληψη και η συνέχισή της κατά το πρώτο τρίμηνο μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα.1,8 Πολλές χώρες συστήνουν οι έγκυες γυναίκες και όσες μπορεί να μείνουν έγκυες να καταναλώνουν τρόφιμα πλούσια σε φυλλικό οξύ και να λαμβάνουν συμπληρώματα φυλλικού οξέος (400 μg/ημέρα).1-4

Μπορεί να συστηθεί να ληφθούν και άλλα συμπληρώματα θρεπτικών συστατικών, εάν η γυναίκα βρίσκεται σε ειδικό κίνδυνο ανεπάρκειας.1-4 Πριν τη σύλληψη ίσως είναι μια καλή ιδέα να ελέγξει με αιματολογικές εξετάσεις το διατροφικό της προφίλ και να αναζητήσει συμβουλές από έναν επαγγελματία υγείας σχετικά με το εάν χρειάζεται η λήψη συμπληρωμάτων, ειδικά βιταμίνης D, σιδήρου και ιωδίου. Προκειμένου να καλυφθούν οι μεγαλύτερες απαιτήσεις σε ασβέστιο, οι έγκυες γυναίκες συστήνεται μερικές φορές να καταναλώνουν τρείς μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα.1-3 Αν και μια επαρκής πρόσληψη βιταμίνης Α είναι επίσης σημαντική, οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να αποφεύγουν το συκώτι και τα συμπληρώματα με πρόδρομες μορφές της βιταμίνης Α (ρετινόλη), καθώς η υπερβολική ποσότητα μπορεί να βλάψει το έμβρυο.1-4

Οι έγκυες θα πρέπει να αυξήσουν την πρόσληψη DHA (εικοσιδυοεξανοϊκό οξύ), ένα ω-3 λιπαρό οξύ απαραίτητο για την ομαλή ανάπτυξη του εγκεφάλου. Αυτό διότι η ικανότητα του σώματος να παράγει DHA είναι περιορισμένη. Η επαρκής παροχή DHA είναι ιδιαιτέρως σημαντική κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, όταν ο εγκέφαλος του εμβρύου αναπτύσσεται ταχύτατα και το έμβρυο ξεκινά να αποθηκεύει DHA για την περίοδο μετά τη γέννηση.9 Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) προτείνει οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες να προσλαμβάνουν 100-200 mg πρόδρομης μορφής DHA (συμπλήρωμα) την ημέρα, επιπρόσθετα των 1-2 μερίδων ψαριού και θαλασσινών (ειδικά λιπαρού ψαριού) την εβδομάδα, όπως συστήνεται για τον γενικό πληθυσμό.10 Μερικές χώρες συστήνουν την αποφυγή μεγάλων ψαριών, όπως τα καρχαριοειδή ή ο ξιφίας, καθώς μπορεί να έχουν υψηλά επίπεδα μολυντών, όπως ο υδράργυρος.11

Οι φυτοφάγοι και οι αυστηρά φυτοφάγοι θα πρέπει να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στο να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που συνήθως προσλαμβάνονται από τα ζωικά προϊόντα (υψηλής ποιότητας πρωτεΐνες, ω-3 λιπαρά οξέα μακράς αλύσου, σίδηρος, ψευδάργυρος, ασβέστιο, βιταμίνη D και βιταμίνη B12).

Συμβουλές για την προετοιμασία και το μαγείρεμα τροφίμων κατά την εγκυμοσύνη

Η εφαρμογή ορθών πρακτικών για την ασφαλή προετοιμασία και την υγιεινή των τροφίμων είναι πολύ σημαντική, για την αποφυγή τροφογενών νοσημάτων, καθώς ορισμένα βακτήρια και παράσιτα μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο το έμβρυο.1-4 Οι έγκυες θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση ωμού κρέατος και ψαριού (συμπεριλαμβανομένου του καπνιστού αλλά μη μαγειρεμένου, π.χ. καπνιστός σολομός) και των ωμών αβγών (π.χ. σε μους, μαρέγκα, σπιτική μαγιονέζα). Αυτού του είδους τα τρόφιμα θα πρέπει πάντα να είναι καλά μαγειρεμένα πριν την κατανάλωσή τους, καθώς η θερμότητα καταστρέφει δυνητικά επιβλαβή βακτήρια και παράσιτα.1-4 Επίσης, θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι το ωμό κρέας αποθηκεύεται και υφίσταται χειρισμούς ξεχωριστά από οποιοδήποτε έτοιμο για κατανάλωση τρόφιμο, όπως σαλάτες, προκειμένου να αποφευχθεί η μεταφορά επιβλαβών βακτηριών.4 Τα προϊόντα κρέατος από ωμό κρέας, όπως το χοιρομέρι, το σαλάμι, τα πατέ, τα οποία επίσης μπορεί να περιέχουν επιβλαβή βακτήρια, θα πρέπει να αποφεύγονται. Αντιθέτως, τα κρύα μαγειρεμένα είδη κρέατος, όπως η γαλοπούλα, το μαγειρεμένο ζαμπόν και το κοτόπουλο, είναι ασφαλή για κατανάλωση.1-4 Όλες οι σαλάτες και όλα τα φρούτα και λαχανικά που καταναλώνονται ωμά θα πρέπει να πλένονται σχολαστικά ή να ξεφλουδίζονται πριν καταναλωθούν.2-4 Το ωμό γάλα και τα ωμά γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως τα μουχλιασμένα τυριά (π.χ. καμαμπέρ, μπρι) θα πρέπει να αποφεύγονται (ορισμένες χώρες συστήνουν την αποφυγή όλων των μαλακών τυριών).1-3,12 Απαιτείται πάντα πλύσιμο των χεριών με σαπούνι πριν και μετά τον χειρισμό τροφίμων, καθώς και να διατηρούνται οι επιφάνειες της κουζίνας και τα σκεύη καθαρά, πλένοντάς τα με σαπουνόνερο, ειδικά μετά τον χειρισμό ωμών προϊόντων.4 Επίσης, χρειάζεται έλεγχος της θερμοκρασίας του ψυγείου, η οποία θα πρέπει να είναι 5ºC ή χαμηλότερη.1,4

Ποτά

Η διατήρηση μιας καλής κατάστασης ενυδάτωσης είναι επίσης σημαντική και οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να αυξήσουν την πρόσληψη υγρών κατά περίπου 300 ml την ημέρα.1,4,13

Η καφεΐνη δεν είναι ανάγκη να αποφεύγεται, αλλά θα πρέπει να περιορίζεται κατά την εγκυμοσύνη.1-4 Έως 200 mg καφεΐνης την ημέρα, τα οποία αντιστοιχούν σε 2-4 κούπες τσαγιού ή 2 φλιτζάνια καφέ, μπορούν με ασφάλεια να προσληφθούν από την έγκυο γυναίκα.3,14

Οι περισσότερες χώρες προτρέπουν τις εγκύους να απέχουν από την κατανάλωση αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη, καθώς δεν υπάρχει γνωστό όριο ασφαλούς πρόσληψης και ακόμα και μικρές ποσότητες μπορεί να βλάψουν το έμβρυο.15

Πρωινή αδιαθεσία και έντονες επιθυμίες για τρόφιμα

Πολλές έγκυες βιώνουν ναυτία και έμετο κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Παρόλο που οι ακριβείς αιτίες παραμένουν άγνωστες, θεωρείται ότι οι ορμονικές αλλαγές παίζουν ρόλο.4 Τα συμπτώματα συχνά επιδεινώνονται μετά από μια μακρά περίοδο νηστείας, όπως δηλαδή συμβαίνει το πρωί.1 Η κατανάλωση πολλών μικρών αντί λίγων μεγάλων γευμάτων μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συμπτωμάτων, και καλύτερα να μην παραλείπονται γεύματα.1,4 Η επαρκής ξεκούραση, η αποφυγή τροφίμων ή οσμών που πυροδοτούν τα συμπτώματα, καθώς και το φρέσκο τζίντερ ή τσάι με τζίντερ μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση των συμπτωμάτων.4 Σε περίπτωση σοβαρής πρωινής αδιαθεσίας, καλύτερα να αναζητηθεί η συμβουλή ενός επαγγελματία υγείας.1,4

Ορισμένες γυναίκες βιώνουν έντονη επιθυμία ή αποστροφή για κάποια τρόφιμα, αλλά λίγα είναι γνωστά για την αιτιολογία αυτών των συμπεριφορών.4 Είναι αποδεκτό να ικανοποιείται μια τέτοια επιθυμία, όμως με μέτρο στο πλαίσιο μια υγιεινής ισορροπημένης δίαιτας.4

prspΆσκηση κατά την εγκυμοσύνη

Η σωματική δραστηριότητα κατά την εγκυμοσύνη έχει πολλά οφέλη, περιλαμβανομένων του μικρότερου κινδύνου για εμφάνιση διαβήτη κύησης και προεκλαμψίας (υψηλή αρτηριακή πίεση), της καλύτερης ευρωστίας κατά την εγκυμοσύνη και πιθανώς του μικρότερου σε διάρκεια τοκετού.1,4 Οι έγκυες παροτρύνονται να είναι σωματικά δραστήριες καθημερινά και θα πρέπει να επιλέγουν δραστηριότητες μέτριας έντασης, όπως το περπάτημα, το τζόγκινγκ ή το κολύμπι.1,2,4 Δραστηριότητες με αυξημένο κίνδυνο πτώσης και τα αθλήματα επαφής δεν συστήνονται.2,4 Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η άσκηση μέχρι εξάντλησης της αναπνοής και σε περίπτωση ασυνήθιστων συμπτωμάτων καλύτερα να αναζητηθεί η συμβουλή ενός επαγγελματία υγείας.4

Συμπέρασμα

Μια υγιεινή δίαιτα και μια επαρκής παροχή των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών είναι κριτικής σημασίας όχι μόνο κατά τη διάρκεια αλλά και αμέσως πριν την εγκυμοσύνη, προκειμένου να υποστηριχτεί η υγιής ανάπτυξη του εμβρύου. Η καλή υγιεινή και η επιπρόσθετη φροντίδα κατά την προετοιμασία των τροφίμων είναι σημαντικές για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης τροφογενών νοσημάτων. Η επιδίωξη ενός υγιούς σωματικού βάρους πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς και η ύπαρξη σωματικής δραστηριότητας και η διατήρηση καλής ενυδάτωσης, είναι επιπρόσθετοι τρόποι για να υποστηριχτεί η υγεία τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου και να μειωθεί ο κίνδυνος επιπλοκών. Η διατήρηση των καλών συνηθειών διατροφής και του τρόπου ζωής μετά την εγκυμοσύνη είναι επίσης σημαντικό για τη βελτιστοποίηση του θηλασμού και για τη συνολική υγεία και ευεξία.

Οι γυναίκες που προγραμματίζουν μια εγκυμοσύνη συστήνεται να συζητήσουν με έναν επαγγελματία υγείας, ο οποίος θα τους παρέχει εξατομικευμένη συμβουλευτική για το πώς να προετοιμαστούν καλύτερα για την εγκυμοσύνη.


Αναφορές

  1. Dumas C & Mouillé B (2007). Le guide nutrition pendant et après la grossesse. Livret d’accompagnement destiné aux professionnels de santé. Paris, France: Agence Française de Sécurité Sanitaire des Aliments.
  2. Deutsche Gesellschaft für Ernährung (2011). Erste einheitliche Handlungsempfehlungen zur Ernährung in der Schwangerschaft. DGEinfo 12 /2011:184–187.
  3. Institute of Obstetricians and Gynaecologists & Directorate of Clinical Strategy and Programmes (2013). Nutrition for Pregnancy. Clinical Practice Guideline. Ireland: Institute of Obstetricians and Gynaecologists & Directorate of Clinical Strategy and Programmes.
  4. British Nutrition Foundation, Nutrition for Pregnancy, http://www.nutrition.org.uk/healthyliving/nutritionforpregnancy.html, last updated 2015.
  5. Langley-Evans SC (2015). Nutrition in early life and the programming of adult disease: a review 28 (Suppl 1):1-14.
  6. EFSA (2013). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for energy. EFSA Journal 11(1):3005.
  7. European Food Information Council (2013). Συμπληρώματα διατροφής: ποιος τα χρειάζεται και πότε; Food Today n° 90.
  8. EFSA (2014). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for folate. EFSA Journal 12(11):3893.
  9. Gharami (2015). Essential role of docosahexaenoic acid towards development of a smarter brain. Neurochemistry International 89 (in press).
  10. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2010). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. EFSA Journal 8(3):1461.
  11. EFSA (2015). Statement on the benefits of fish/seafood consumption compared to the risks of methylmercury in fish/seafood. EFSA Journal 13(1):3982
  12. National Health Service, Foods to avoid in pregnancy http://www.nhs.uk/Conditions/pregnancy-and-baby/pages/foods-to-avoid-pregnant.aspx#cheese, last updated January 2015.
  13. EFSA (2010). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water. EFSA Journal 8(3):1459.
  14. EFSA (2015). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA 13(5):4102.
  15. International Alliance for Responsible Drinking, International Guidelines on Drinking in Pregnancy, http://iard.org/Drinking-Guidelines-for-Pregnancy-and-Breastfeeding, last updated June 2015.

Η εμφάνιση παχυσαρκίας μπορεί να προληφθεί ακόμα και από τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης

Τα αποτελέσματα της αλματώδους αύξησης της παιδικής παχυσαρκίας στις μέρες μας, σε παγκόσμια κλίμακα, είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικά και έχουν αποτελέσει την αφορμή για τη διεξαγωγή πληθώρας μελετών.

Ενδεικτικά, αξίζει να αναφερθεί ότι σε Εθνικό επίπεδο οι πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι 1 στα 3 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο (http://eyzin.minedu.gov.gr/Pages/EyzinProject/Results.aspx), ενώ στις ΗΠΑ, στα παιδιά 6 έως 11 ετών η παχυσαρκία μέσα στα τελευταία 30 χρόνια έφτασε από το 7 στο 18%. Τα αίτια, ωστόσο, καθώς και η σχέση τους με την εμφάνιση της παχυσαρκίας από πρώιμη ηλικία δεν έχουν γίνει ακόμη πλήρως κατανοητά.

Μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια εστιάζουν στην ύπαρξη συγκεκριμένων παραγόντων, ακόμα και πριν την τεκνοποίηση, οι οποίοι φαίνεται να είναι συνεισφέρουν στην εμφάνιση της παχυσαρκίας στα παιδιά.

Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Clinical Nutrition τον Δεκέμβριο του 2014, περισσότερες από 900 μητέρες μελετήθηκαν προοπτικά σε σχέση με την ύπαρξη ορισμένων παραγόντων κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και θηλασμού, οι οποίοι έχουν κατηγορηθεί για την εμφάνιση παχυσαρκίας στη μετέπειτα ζωή του παιδιού.

Συγκεκριμένα, αξιολογήθηκαν 5 παράγοντες και η συσχέτισή τους με το σωματικό βάρος και τη σύσταση σώματος των παιδιών, όταν αυτά ήταν 4 και 6 ετών. Οι παράγοντες που εξετάστηκαν αρχικά στις μητέρες ήταν: (i) μικρή διάρκεια θηλασμού (< από 1 μήνα), (ii) παχυσαρκία προ εγκυμοσύνης (ΒΜΙ > 30 kg/m2), (iii) υπερβολική αύξηση του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, (iv) κάπνισμα κατά την περίοδο εγκυμοσύνης και (v) χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D (<64 nmol/L).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στην αρχική κατάσταση μεταξύ των παιδιών, 15% (150) δεν εμφάνιζαν κανέναν παράγοντα κινδύνου, 33% (330) έναν, 30% (296) δύο, 16% (160) τρεις, και 6% (57) τέσσερεις ή και πέντε. Στην ηλικία των 4 ετών τα παιδιά που είχαν τέσσερεις ή και πέντε από τους προαναφερθέντες παράγοντες παρουσίαζαν 4πλάσιο κίνδυνο να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα, σε σύγκριση με τα παιδιά που δεν είχαν κανέναν. Επιπρόσθετα, βρέθηκε να έχουν και κατά 19% αυξημένα ποσοστά λίπους. Δύο χρόνια αργότερα, σε ηλικία δηλαδή 6 ετών, για τα παιδιά αυτά με τους περισσότερους παράγοντες κινδύνου, ο κίνδυνος να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ήταν ακόμα πιο μεγάλος, περισσότερο από 4,5 φορές, και η λιπώδης μάζα τους βρέθηκε να είναι κατά 47% υψηλότερη, σε σύγκριση πάλι με τα παιδιά που δεν είχαν κανέναν παράγοντα κινδύνου. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι αυτές οι διαφορές ήταν ανεξάρτητες από την ποιότητα της δίαιτάς τους, αλλά και από τα επίπεδα της σωματικής τους δραστηριότητας.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον επικεφαλής της μελέτης, τα πρώτα στάδια της ζωής ενός ατόμου είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για τη μελλοντική αύξηση του σωματικού του βάρους. Ένας προτεινόμενος μηχανισμός που ισχυροποιεί τη συγκεκριμένη άποψη είναι ότι κατά τα πρώτα έτη της ζωής ενός ανθρώπου “ρυθμίζεται” το αίσθημα της όρεξης, καθώς και η διατήρηση της ενεργειακής ισορροπίας. Και οι δυο μηχανισμοί είναι θεμέλιοι για την εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Αντιθέτως, στις περιπτώσεις διαταραχών τους οι συνέπειες μπορεί να είναι μακροπρόθεσμες και σοβαρές για την υγεία, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα την εμφάνιση παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου ΙΙ.

Παρόλο που η σημασία της έγκαιρης πρόληψης είναι αποδεδειγμένη, οι περισσότερες μελέτες εστιάζουν στα παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο. Από τα δεδομένα της παρούσας μελέτης, ωστόσο, φαίνεται ότι οι παρεμβάσεις για την πρόληψη της παχυσαρκίας συστήνεται να ξεκινούν από πολύ νωρίτερα, και ότι η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, καθώς και η αποφυγή του καπνίσματος για τις μητέρες, ίσως και να είναι τα σημεία-κλειδιά.

Συμπερασματικά, αναδεικνύεται ο καίριος ρόλος της διατροφής της μητέρας και του τρόπου ζωής της στην ανάπτυξη αλλά και στη διαμόρφωση της σύστασης του σώματος του παιδιού της. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου πιθανώς ακόμα και πριν την τεκνοποίηση, μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εφόδιο για τον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης της παιδικής παχυσαρκίας.

Modifiable early-life risk factors for childhood adiposity and overweight: an analysis of their combined impact and potential for prevention, Am J Clin Nutr, doi: 10.3945/​ajcn.114.094268, published online 3 December 2014.


Πηγή: EYZHN

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τo Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.

Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ

Ιστότοπος: http://eyzin.minedu.gov.gr/

Ε-mail: media@eyzhn.edu.gr

Ναυτία στην εγκυμοσύνη;

Οι 40 εβδομάδες της κύησης είναι μοναδική εμπειρία για κάθε γυναίκα, χωρίς να είναι απαραίτητα συνδεδεμένες συνέχεια με την ευτυχία της μητρότητας!

Η ναυτία, κυρίως η πρωινή, είναι ένα σύμπτωμα που ταλαιπωρεί κοντά το 80% των έγκυων. Εμφανίζεται από τις πρώτες εβδομάδες και υποχωρεί συνήθως μετά την 12η-14η εβδομάδα (στο τέλος τους 1ου τρίμηνου).
Γενικά πάντως, η ναυτία και ο έμετος δεν προκαλούν βλάβες και δεν έχουν συνέπειες στο μωρό, το οποίο κατά τους πρώτους 3 μήνες αναπτύσσεται αντλώντας από τα αποθέματα της εγκύου και δεν επηρεάζεται ακόμη και εάν δεν αυξάνεται το βάρος της.

Πού οφείλεται;
Έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες μεταξύ των οποίων ενοχοποιούν τα υψηλά επίπεδα της χοριακής γοναδοτροπίνης στο αίμα της εγκύου στο 1ο τρίμηνο, τα αυξημένα επίπεδα των οιστρογόνων, το φαινόμενο της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, την σχετική χαλάρωση των μυϊκών ινών του γαστρεντερικού συστήματος (που δυσκολεύει την λειτουργία της πέψης) και την ενισχυμένη αίσθηση της όσφρησης που αναπτύσσουν οι έγκυες.

Το ξέσπασμα ορμονών που συμβαίνει κατά την κύηση ερεθίζει τους υποδοχείς του έμετου στο κεντρικό νευρικό σύστημα και σε συνδυασμό με το άδειο στομάχι και τα χαμηλά επίπεδα γλυκόζης το πρωί προκαλείται η αίσθηση του ιλίγγου και της ξαφνικής αδιαθεσίας. Η ένταση της ναυτίας, σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, υποχωρεί και τελικά εξαφανίζεται μεταξύ 12ης και 14ης εβδομάδας. Αυτό συμβαίνει γιατί η ορμόνη της εγκυμοσύνης, η χοριακή γοναδοτροπίνη, φτάνει στη μέγιστη τιμή παραγωγής της μεταξύ 5ης και 14ης εβδομάδας. Μετά από αυτή τη φάση, ο σχηματισμός του πλακούντα έχει ολοκληρωθεί και ο οργανισμός της μητέρας έχει πλέον συνηθίσει στη ”νέα κατάσταση”.

Πώς να μειώσετε τα συμπτώματα;

  • Το πρωί πριν σηκωθείτε, καταναλώστε μια μικρή ποσότητα ξηράς τροφης, πχ 1 φρυγανιά
  • Αποφύγετε τη λήψη υγρών μαζί με τα γεύματα. Πίνετε μικρές γουλιές κι όχι μεγάλο όγκο υγρών απότομα.
  • Αποφύγετε τρόφιμα που είναι δύσκολα ανεκτά όπως με έντονες μυρωδιές και πολλά μπαχαρικά.
  • Τα κρυά τρόφιμα είναι συνήθως καλύτερα ανεκτά.
  • Καταναλώστε ξηρά τρόφιμα ειδικά το πρωί, πχ φρυγανιές, κρακερς, ψημένο ψωμί ή δημητριακά πρωινού.
  • Ο μεγάλος κανόνας: μικρά και συχνά γεύματα.

 

Δείτε εδώ περισσότερες πληροφορίες για την διατροφή κατά την κύηση

http://www.nutrinews.gr/?cat=13

 

Καφεϊνη στην εγκυμοσύνη

Η καφεΐνη είναι μία ουσία που βρίσκεται σε πολλά αγαπημένα ροφήματα όπως ο καφές, το τσάι, η σοκολάτα, στα αναψυκτικά τύπου κόλα καθώς επίσης και σε μερικά φαρμακευτικά προϊόντα.
Γνωστές επιδράσεις της καφεΐνης είναι η δυνατότητά της να ενεργεί ως διεγερτικό. Τί ισχύει όμως για την περίοδο της εγκυμοσύνης;

Τί είναι η καφεϊνη και πού βρίσκεται;

Η καφεΐνη είναι ένα αλκαλοειδές της ξανθίνης που βρίσκεται σε διάφορα φυτά, όπως οι σπόροι του καφέ και του κακάο, τα φύλλα τσαγιού, οι καρποί guarana και προστίθεται σε μη αλκοολούχα ποτά και ποικίλα φάρμακα που είτε συνταγογραφούνται είτε όχι.
Ενεργεί ως φυσικό φυτοφάρμακο, προστατεύοντας τα φυτά από τα έντομα που τρέφονται από αυτά.
Η μέση περιεκτικότητα σε καφεΐνη του αλεσμένου καβουρδισμένου καφέ είναι περίπου 85 mg ανά 150ml (1 φλιτζάνι), του στιγμιαίου καφέ είναι 60 mg, του ντεκαφεϊνέ είναι 3 mg, του τσαγιού από φύλλα ή από φακελάκι είναι 30 mg, του στιγμιαίου τσαγιού είναι 20 mg και του κακάο ή της ζεστής σοκολάτας είναι 4 mg. Ένα ποτήρι (200 ml) ενός μη αλκοολούχου ποτού που περιέχει καφεΐνη, περιέχει μεταξύ 20 – 60mg καφεΐνης.

Πώς μεταβολίζεται;

Η καφεΐνη μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος μέσα σε 30-45 λεπτά από την κατάποση και διανέμεται σε όλο το νερό του σώματος. Αργότερα μεταβολίζεται και εκκρίνεται μέσω των ούρων. Ο μέσος χρόνος ημιζωής της καφεΐνης στο σώμα είναι 4 ώρες (οι εκτιμήσεις ποικίλλουν μεταξύ 2-10 ωρών).
Η εγκυμοσύνη επιβραδύνει τον ρυθμό με τον οποίο μεταβολίζεται η καφεΐνη και οι έγκυες γενικά διατηρούν σταθερά τα επίπεδα καφεΐνης για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Τί ισχύει για την κατανάλωση στην εγκυμοσύνη;

Τα περισσότερα από τα διαθέσιμα επιδημιολογικά στοιχεία προτείνουν ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, εάν η συνολική πρόσληψη είναι κάτω από 300 mg ανά ημέρα ή αντίστοιχα 3 φλιτζάνια καφέ.

Το Food Standards Agency (FSA) αναθεώρησε τις συστάσεις για την πρόσληψη καφεΐνης στην εγκυμοσύνη βάση μια νέας έρευνας που συνδέει τα επίπεδα της καφεΐνης πάνω 200mg ανά ημέρα με αυξημένο κίνδυνο χαμηλό βάρος γέννησης του μωρού. Η αρχική σύσταση πρόσληψης ήταν ”λιγότερο από 300mg/ημέρα” . Η νέα οδηγία είναι στα 200mg, που αντιστοιχεί σε 2 κούπες στιγμιαίου καφέ ή 2,5 κούπες τσάι.

Πάντως, οι έγκυες που ακουλούθουν την οδηγία για τον περιορισμό της κατανάλωσης σε λιγότερο από 300mg την ημέρα, δεν πρέπει να ανησυχούν. Δεν είναι μόνο οτι ο κίνδυνος ενδέχεται να είναι πολύ χαμηλός, αλλά η έρευνα δείχνει ότι έτσι κι αλλιώς η μέση ημερήσια πρόσληψη καφεΐνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι ήδη κάτω από 200mg.

Το ερώτημα για πιθανές επιδράσεις στην εγκυμοσύνη και το έμβρυο αν τακτικά προσλαμβάνεται μεγαλύτερη ποσότητα καφεΐνης από 300mg παραμένει ανοικτό. Λαμβάνοντας υπόψη αυτό, και λόγω του αργού ρυθμού μεταβολισμού της καφεΐνης στην εγκυμοσύνη, ενδείκνυται ο μετριασμός της πρόσληψης καφεΐνης, από οποιαδήποτε πηγή, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Καφείνη και αναπαραγωγική ικανότητα

Ένας μεγάλος αριθμός μελετών έχει εξετάσει τις επιδράσεις των καφεϊνούχων ποτών σε παράγοντες που σχετίζονται με την αναπαραγωγή. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφεΐνης είναι ασφαλής για μια έγκυο γυναίκα και το αγέννητο παιδί της. Τα αποτελέσματα από μελέτες για την πρόσληψη καφεΐνης και τον χρόνο που χρειάζεται για τη σύλληψη δεν έχουν δώσει ισχυρά στοιχεία ότι η κατανάλωση καφεϊνούχων ποτών μπορεί να μειώσει την πιθανότητα σύλληψης.

Τέλος, μεγάλη κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει εκνευρισμό και άγχος στη μητέρα. Επίσης η καφεΐνη με τη ‘ηπια διουρητικής της δράση, μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση στο σώμα της μητέρας, που χρειάζεται αυξημένες ποσότητες υγρών.

 

Πηγές:

The International Food Information Council (IFIC) http://www.foodinsight.org/

VIRTUAL ISSUE: NUTRITION DURING PREGNANCY Diet and pregnancy: Keeping abreast of changes in advice

CARE Study Group (2008). Maternal caffeine intake during pregnancy and risk of fetal growth restriction: a large prospective observational study. British Medical Journal 337:a2332.

Δείτε εδώ περισσότερες πληροφορίες για την διατροφή κατά την κύηση
http://www.nutrinews.gr/?cat=13

Τα κιλά της εγκυμοσύνης

Η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής κατά τις 40 εβδομάδες της κύησης, είναι το κλειδί τόσο για το μωρό όσο για τη μητέρα.

Ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ της υγιούς εγκυμοσύνης είναι και η αύξηση του βάρους της μητέρας, κάτι για το οποίο πολλές γυναίκες ανησυχούν.

Στην πράξη φαίνεται οτι οι περισσότερες εγκυμονούσες παίρνουν περισσότερο βάρος απ’οτι χρειάζεται, γεγονός που σε κάποιες περιπτώσεις αυξάνει τον κίνδυνο για επιπλοκές, κυρίως στις υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες.

 

Ποια πρέπει να είναι η αύξηση;

Η αύξηση του βάρους κατά την εγκυμοσύνη εξαρτάται από την κατάσταση θρέψης και το σωματικό βάρος της μητέρας (ή της μέλλουσας μητέρας) πριν την εγκυμοσύνη.

Ένας συνήθης δείκτης για την εκτίμηση του βάρους είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (= βάρος/ ύψος², όπου το βάρος σε κιλά και το ύψος σε μέτρα).

Φυσιολογικά ο δείκτης κυμαίνεται μεταξύ 18,5-25kg/m², ενώ μεταξύ 26-29 θεωρείται υπέρβαρο και πέρα του 30 παχύσαρκο. Πάραυτα, σημειώνεται πως για τις γυναίκες που ενδιαφέρονται να γίνουν μητέρες το φυσιολογικό είναι πάνω από το 20kg/m².

Επίσης, σχετικά με τις παχύσαρκες μητέρες, η αύξηση βάρους πρέπει να είναι προσεκτική, όχι ομως μικρότερη από 6 κιλά που είναι η ελάχιστη δυνατή αύξηση δεδομένου των απαραίτητων αλλαγών στο σώμα της μητέρας (μήτρα, στήθος, όγκος πλάσματος ) αλλά και την ύπαρξη του παιδιού (βάρος παιδιού, πλακούντας, αμνιακό υγρό). Η συγκεκριμένη αύξηση είναι απαραίτητη και για τις μητέρες με (κίνδυνο) διαβήτη κύησης.

Αναλυτικά λοιπόν:

Βάρος πριν την εγκυμοσύνη Ενδεικτική αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη Αύξηση κατά το 2ο και 3ο τρίμηνο (κιλά/εβδομάδα)
Χαμηλό: ΔΜΣ <20 12,5-18 kg 0,45 – 0,6 kg
Φυσιολογικό: ΔΜΣ 20-26 11,5-16 kg 0,35 – 0.45 kg
Υπέρβαρη: ΔΜΣ 26-29 7-11,5 kg 0,25 – 0,35 kg
Παχύσαρκη: ΔΜΣ>29 τουλάχιστον 6 kg 0,25 – 0,35 kg

Η αύξηση κατά το 1ο τρίμηνο είναι μικρή, περίπου στα 0,5-2 kg (το μικρότερο ποσό για την παχύσαρκη και το μεγαλύτερο για την λιπόβαρη μητέρα).

Ο παραπάνω πίνακας ισχύει και για τις έφηβες μητέρες, δεδομένου οτι δεν υπάρχουν σαφείς και επίσημες συστάσεις.

Οι κοντές γυναίκες (ύψος <1,57m) πρέεπι να στοχεύουν στα χαμηλοτερα ποσά που αφορούν το Δ.Μ.Σ τους.

 

Από πού προέρχονται τα κιλά της εγκυμοσύνης;

Βρέφος:                                  3 – 3,8 kg

Αύξηση αποθηκών λίπους:    3,5 kg

Αύξηση όγκου αίματος:           2 kg

Αύξηση υγρών στους ιστούς:  1,2 kg

Αύξηση όγκου μήτρας:           0,9 kg

Αμνιακό υγρό:                          0,8 kg

Πλακούντας:                            0,7 kg

Αύξηση στήθους:                     0,5 kg

(Τα παραπάνω δεν ισχύουν για πολλαπλή εγκυμοσύνη.)

Και μην ξεχνάτε, πως μια επιτυχή εγκυμοσύνη εκτός από την κατάλληλη αύξηση βάρους, απαιτεί ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική άσκηση και αποφυγή από το αλκοόλ, τον καπνό και άλλες επιβλαβείς ουσίες.
(δείτε εδώ τις αντίστοιχες καταχωρήσεις http://www.nutrinews.gr/?p=1219, http://www.nutrinews.gr/?p=809, http://www.nutrinews.gr/?p=420 )

Πηγές:

  • The Institute of Medicine (IOM), Weight Gain During Pregnancy: Reexamining the Guidelineshttp://www.iom.edu/Reports/2009/Weight-Gain-During-Pregnancy-Reexamining-the-Guidelines.aspx
  • Journal of the AMERICAN DIETETIC ASSOCIATION,Position Stand: nutrition and lifestyle for a healthy pregnancy outcome
  • Journal of the AMERICAN DIETETIC ASSOCIATION, Position Stand: Obesity, Reproduction, and Pregnancy Outcomes 0002-8223/09/10905-0018$36.00/0 doi: 10.1016/j.jada.2009.03.020

Άσκηση και στην εγκυμοσύνη;

Είναι πλέον γενική παραδοχή: η άσκηση παίζει σημαντικό ρόλο στην προαγωγή της υγείας. Έτσι ακριβώς, καθώς μια γυναίκα οφείλει να γυμνάζεται καθόλη τη διάρκεια της ζωής της, ως έγκυος η άσκηση κρίνεται απαραίτητη.
Η άσκηση στη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει πολλά οφέλη για τη μέλλουσα μητέρα και το μωρό και πρέπει να ξεκινά πολύ νωρίς και όχι μετά τους 3 μήνες όπως συνηθίζεται, όταν ξεκινούν τα ειδικά προγράμματα προετοιμασίας και ανώδυνου τοκετού.

Ποια είναι λοιπόν τα οφέλη της άσκησης κατά την κυοφορία;
1. Ενδυναμώνει το μυϊκό σύστημα και βελτιώνει τη στάση του σώματος που είναι αναγκαία για τον τοκετό
2. Βοηθά στο γρηγορότερο και λιγότερο επώδυνο τοκετό
3. Μειώνει την καρδιακή συχνότητα και βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος
4. Μετριάζει το αίσθημα της κόπωσης και αυξάνει την αντοχή
5. Βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου
6. Μειώνει κάποια από τα δυσάρεστα συναισθήματα και τις αδιαθεσίες της εγκυμοσύνης και προλαμβάνει την επιλόχιο κατάθλιψη
7. Ελαττώνει τις πιθανότητες καισαρικής τομής και χορήγησης επισκληρίδιου αναισθησίας
8. Βοηθά στη γρηγορότερη επαναφορά της φυσικής κατάστασης και του φυσιολογικού βάρους μετά τον τοκετό

Πότε πρέπει να αποφεύγεται η άσκηση στην εγκυμοσύνη;

Είναι σημαντικό η μέλλουσα μητέρα να γνωρίζει ότι πρέπει να διακόπτει την άσκηση όταν υπάρχουν συγκεκριμένα προβλήματα κατά την κύηση, όπως:

η πρόωρη ρήξη μεμβρανών
η εγκυμοσύνη με υπέρταση
η αιμορραγία δεύτερου ή τρίτου τριμήνου
το ιστορικό αποβολών ή πρόωρων τοκετών
η ελλειμματική ανάπτυξη εμβρύου
το ιστορικό ανεπάρκειας του τραχήλου
τα μυοσκελετικά προβλήματα
η πολυεμβρυϊκή κύηση
τα καρδιαγγειακά νοσήματα
οι λοιμώξεις
η αναιμία
ο σακχαρώδης διαβήτης
οι ανωμαλίες του θυρεοειδούς αδένα και
οι αναπνευστικές παθήσεις.

Τι είδους άσκηση ενδείκνυται ;

Περπάτημα: Αν η μέλλουσα μητέρα δεν ασκούνταν πριν την εγκυμοσύνη, είναι ένας καλός τρόπος έναρξης της άσκησης.

Τρέξιμο: Αν η μητέρα ασκούνταν και πριν, μπορεί να συνεχίσει, σε χαμηλότερη όμως ένταση. Η αναπλήρωση υγρών και η αποφυγή αύξηση της θερμοκρασίας όμως είναι πολύ σημαντικά.

Κολύμβηση: Η κολύμβηση είναι ένας εξαιρετικός τρόπος άσκησης. Το νερό υποστηρίζει το βάρος του σώματος, ενώ οι μύες ενδυναμώνονται.

Αεροβική χαμηλής έντασης και χρήση εξοπλισμού γυμναστηρίων (διάδρομος, step κ.λπ.): Η συμμετοχή σε αυτού του είδους την άσκηση πρέπει να συζητηθεί με το γιατρό.

Yoga: Στην εγκυμοσύνη ο συνδυασμός άσκησης και χαλάρωσης που προσφέρει η yoga δημιουργεί μια ευχάριστη νότα στις διάφορες ρουτίνες άσκησης.

Pilates: δεδομένου ότι οι μύες γύρω από την κοιλιά και την λεκάνη είναι αυτοί που ασκούνται περισσότερο στην μέθοδο pilates και είναι επίσης αυτοί που χρησιμοποιούνται στην διάρκεια του τοκετού, το Pilates μπορεί να τροποποιηθεί για την καθεμία έγκυο και είναι επίσης πολύ ωφέλιμο μετά τον τοκετό.

Συνεπώς, η συστηματική και προσεκτική άσκηση έχει πολλά οφέλη για την ομαλή εξέλιξη της κυοφορίας και όχι μόνο. Η διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής καθόλη την εγκυμοσύνη, καθώς επίσης πριν και μετά, είναι το κλειδί τόσο για το μωρό όσο για τη μητέρα.

Δείτε εδώ Απλές διατροφικές συμβουλές για την εγκυμοσύνη

Εγκυμοσύνη και Αλκοολ: ΠΟΤΕ μαζί

Πόσο αλκοόλ είναι ασφαλές να πίνουν οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης; Η παγκόσμια συναίνεση είναι καθόλου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) αποθαρρύνει τις γυναίκες που είναι έγκυες να μην πίνουν ούτε μια σταγόνα.

Η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνει τον κίνδυνο για αποβολή και πρόωρο τοκετό, ενώ άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι η κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιγένειας.

Η βαριά κατανάλωση αλκοόλ έχει επίσης σχετιστεί με εμβρυϊκό αλκοολικό σύνδρομο, του οποίου τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν παραμορφωμένα χαρακτηριστικά του προσώπου, χαμηλό δείκτη νοημοσύνης, νοητική υστέρηση, κακό συντονισμό, επιθετική συμπεριφορά και άλλα προβλήματα.

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν συσχετίσει επίσης την κατανάλωση αλκοολ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης με μια σπάνια λευχαιμία παιδικής ηλικίας, μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων στα αγορια και ορισμένες επιγενετικές αλλαγές σε ποντίκια.

Κι όμως, πολλές γυναίκες συνεχίζουν να πίνουν.: 1 στις 2 Αμερικάνες έγκυες πίνουν τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το Σουηδικό Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας αναφέρει ότι το 30% των Σουηδέζων καταναλωνουν αλκοολ σε όλη την εγκυμοσύνη, ενώ το 60% των Ρωσίδων αναφέρουν κατανάλωση τουλάχιστον μία φορά αφού ανακαλύπτουν ότι είναι έγκυες. (!)

Οι οργανισμοί υγείας πολλών ευρωπαϊκών χωρών αποθαρρύνουν κάθε κατανάλωση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ενώ στην Ελβετία και την Βρετανία περιλαμβάνουν μια προειδοποίηση, όπως “αλλά αν πρόκειται να πιείτε, θα πρέπει να περιοριστείτε σε ένα ποτό την ημέρα και όχι κάθε μέρα. “

Ενώ οι κίνδυνοι από μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ είναι δεδομένοι, τι γίνεται με το περιστασιακό, και όχι-καθημερινό ποτό;
Η αλήθεια είναι ότι έρευνα στην περιστασιακή κατανάλωση δεν είναι εύκολο να γίνει και δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα .

Αλλά, πάλι, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει όχι στο αλκοόλ. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι ακόμη και η περιορισμένη έκθεση στο αλκοόλ ,1 έως 4 ποτήρια κρασί την εβδομάδα, μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εμβρύου, που οδηγούν σε γνωστική και κοινωνικο-συναισθηματικές ανεπάρκειες που γίνονται πιο έντονες στις ηλικίες μεταξύ 3 και 5.