Ελληνικό μέλι : το πολύτιμο δώρο της ελληνικής φύσης στον άνθρωπο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ                           

Ελληνικό μέλι : το πολύτιμο δώρο της ελληνικής φύσης στον άνθρωπο  

Το μέλι από την αρχαιότητα θεωρείται ένα ξεχωριστό τρόφιμο με ιδιαίτερα οφέλη για την υγεία. Όσον αφορά στο ελληνικό μέλι, η ποικιλία φυτών της Ελλάδας, με μια βιοποικιλότητα που περιλαμβάνει 6.500 είδη φυτών εκ των οποίων τα 1.400 είναι ενδημικά και δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο, το καθιστά μοναδικό. Η βοτανική ποικιλία, σε συνδυασμό με το ξηροθερμικό κλίμα, δίνει μέλι πυκνό, πλούσιο σε άρωμα και γεύση. Το ελληνικό μέλι συλλέγεται κατά 90% σε άγρια οικοσυστήματα και όχι σε καλλιεργούμενα φυτά, σε μια χώρα που δεν καλλιεργούνται γενετικά τροποποιημένα φυτά. Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αποδεικνύει τις ιδιαίτερες βιολογικές δράσεις του ελληνικού μελιού σε σχέση με το μέλι MANUKA της Νέας Ζηλανδίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο είδη ελληνικού μελιού έχουν αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης : το μέλι ελάτης βανίλια Μαινάλου και το  πευκοθυμαρόμελο Κρήτης.

Για τους παραπάνω λόγους, η νοθεία του μελιού δεν συνιστά απλή οικονομική απάτη, καθώς το νοθευμένο προϊόν που εμφανίζεται σαν μέλι στερείται των ευεργετικών ιδιοτήτων του πραγματικού μελιού. Υπάρχουν διαφόρων ειδών νοθείες του μελιού. Μια πολύ απλή νοθεία είναι να πουλιέται ένα είδος σαν κάτι άλλο, π.χ. ένα ανθόμελο για θυμαρίσιο ή ένα εισαγόμενο για ελληνικό. Επίσης, υπάρχουν νοθείες με εξωγενή σάκχαρα (π.χ. ισογλυκόζη, γλυκόζη και άλλες γλυκαντικές ύλες, με παράλληλη προσθήκη χρωστικών και αρωματικών ουσιών).

Τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής όταν αγοράζει μέλι :

  • Συνιστάται να αποφεύγεται η αγορά μελιού χωρίς επισήμανση και η αγορά από πλανόδιους πωλητές, οι οποίοι συστήνονται ως μελισσοκόμοι αλλά δεν διαθέτουν άδεια πλανόδιου εμπορίου ούτε μελισσοκομικό βιβλιάριο.
  • Το μέλι διατίθεται συσκευασμένο σε βάζα και όχι χύμα και φέρει ετικέτα με τη γεωγραφική προέλευση, τη βοτανική προέλευση, το βάρος, την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας, τον αριθμό παρτίδας, τα στοιχεία του παραγωγού ή του τυποποιητή ή του διακινητή και τον κωδικό αριθμό καταχώρησης του συσκευαστηρίου, εφόσον δεν διατίθεται από τον ίδιο τον παραγωγό.
  • Η διαδικασία της κρυστάλλωσης είναι μία φυσική διαδικασία που παρατηρείται κυρίως σε ανθόμελα. Το μέλι δεν χάνει τις ευεργετικές ιδιότητές του εφόσον κρυσταλλώσει. Συντηρείται καλά κλειστό, σε μέρος σκιερό, δροσερό, χωρίς έντονες οσμές και υγρασία.

Δεν συνιστάται η κατανάλωση μελιού σε παιδιά μικρότερα του ενός έτους και σε άτομα που εμφανίζουν τροφική αλλεργία στο μέλι. Οι διαβητικοί μπορούν να τρώνε μέλι μόνο μετά από συνεννόηση  με το γιατρό τους.

Ο ΕΦΕΤ, μέσα από τακτικούς και έκτακτους ελέγχους καθώς και με τη σύνταξη και υλοποίηση των εθνικών προγραμμάτων ελέγχου και δειγματοληψιών, σε συνεργασία με τις συναρμόδιες αρχές, εργάζεται συνεχώς για την προστασία του καταναλωτή, την αποτροπή της νοθείας και της παραπλάνησης αλλά και την προστασία αυτού το πολύτιμου εθνικού διατροφικού θησαυρού.


Πηγή: Ε.Φ.Ε.Τ.

 

 

Ελαιόλαδο : προστατεύοντας το πολύτιμο τρόφιμο της μεσογειακής διατροφής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ   Ε.Φ.Ε.Τ.                

Ελαιόλαδο :  προστατεύοντας το πολύτιμο τρόφιμο της μεσογειακής διατροφής  

 

Το τυποποιημένο ελληνικό ελαιόλαδο έχει αποδειχθεί ως το πλέον ανθεκτικό εξαγωγικό προϊόν του κλάδου των τροφίμων, το οποίο μεγαλουργεί στις αγορές του εξωτερικού, στηριζόμενο στη μετρήσιμα πλεονεκτική ποιοτική του υπεροχή. Στην παραγωγή ελαιόλαδου η Ελλάδα έχει εδραιωθεί διεθνώς στην τρίτη θέση, μετά την Ισπανία και την Ιταλία, καταδεικνύοντας τη δυνατότητα κατάκτησης μεγαλύτερου μέρους της παγκόσμιας αγοράς με την προϋπόθεση προβολής του προϊόντος μέσω του κατάλληλου “branding” και “marketing“.

 

Ο Ε.Φ.Ε.Τ., τιμώντας πάντα την κρυμμένη υπεραξία αυτού του λαϊκού διατροφικού αγαθού, υπενθυμίζει στους καταναλωτές μερικές βασικές πληροφορίες για το ελαιόλαδο, με σκοπό την προστασία τους από δόλιες μεθόδους παραπλάνησης και νοθείας.

 

Οι κατηγορίες ελαιολάδων που μπορούν να διατίθενται στο λιανικό εμπόριο είναι :

 

Α. Παρθένα ελαιόλαδα, τα οποία λαμβάνονται από τον ελαιόκαρπο μόνο με μηχανικές ή άλλες φυσικές μεθόδους. Τα παρθένα ελαιόλαδα ταξινομούνται σε εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και παρθένο ελαιόλαδο. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι αυτό που έχει την καλύτερη ποιότητα καθώς περιέχει έως και 0,8% ελαϊκό οξύ.

Β. Ελαιόλαδο – αποτελούμενο από εξευγενισμένα και παρθένα ελαιόλαδα, το οποίο λαμβάνεται με ανάμειξη εξευγενισμένου ελαιόλαδου και παρθένων ελαιόλαδων.

Γ. Πυρηνέλαιο, το οποίο λαμβάνεται με ανάμειξη εξευγενισμένου πυρηνελαίου και  παρθένων ελαιολάδων.

Κάθε συσκευασία ελαιολάδου πρέπει να φέρει υποχρεωτικά τις ακόλουθες ενδείξεις στην ετικέτα του :

 

  1. Την ονομασία πώλησης της κατηγορίας ελαιολάδου μαζί με την “πληροφορία για την αντίστοιχη κατηγορία” :

α)  εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο / “ελαιόλαδο ανωτέρας κατηγορίας που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους”,

β)  παρθένο ελαιόλαδο / “ελαιόλαδο που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους “,

γ)  ελαιόλαδο – αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα / “έλαιο που περιέχει αποκλειστικά ελαιόλαδα που έχουν υποστεί επεξεργασία εξευγενισμού και έλαια που έχουν παραχθεί απευθείας από ελιές”,

δ) πυρηνέλαιο / “έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία του προϊόντος που ελήφθη μετά την εξαγωγή του ελαιολάδου και έλαια που ελήφθησαν απευθείας από τις ελιές” ή “έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία πυρήνων ελιάς και ελαίων που παράγονται απευθείας από ελιές”.

  1. Τον προσδιορισμό της καταγωγής. Η ένδειξη αυτή αναγράφεται μόνο για το “εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο” και το “παρθένο ελαιόλαδο”. Για τις κατηγορίες “ελαιόλαδο − αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα” και “πυρηνέλαιο” ο προσδιορισμός της καταγωγής δεν αναγράφεται στην ετικέτα.
  2. Την καθαρή ποσότητα του περιεχομένου ελαιολάδου ή πυρηνελαίου εκφραζόμενη σε μονάδες όγκου (π.χ. 1 λίτρο, 5 λίτρα).
  3. Την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας του προϊόντος.
  4. Τις συνθήκες διατήρησης του προϊόντος.
  5. Τη διατροφική δήλωση.
  6. Το όνομα ή την εμπορική επωνυμία και τη διεύθυνση του παρασκευαστή ή του συσκευαστή ή ενός πωλητή εγκατεστημένου στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  7. Τον αλφαριθμητικό κωδικό εγκεκριμένης μονάδας τυποποίησης και συσκευασίας ελαιολάδου o οποίος είναι χαρακτηριστικός για τη μονάδα και είναι της μορφής :

  EL – 40 – _ _ _ 

 

Πρέπει να αποφεύγεται η αγορά ελαιολάδου από πλανόδιους και ανώνυμους πωλητές.

Το ελαιόλαδο λόγω των ιδιαίτερων οργανοληπτικών και διατροφικών ιδιοτήτων του, σε συνδυασμό με το κόστος παραγωγής του, έχει υψηλότερη τιμή σε σχέση με τις περισσότερες άλλες φυτικές λιπαρές ουσίες.

 

Ο συνήθης τρόπος νόθευσης του ελαιολάδου, για κερδοσκοπικούς σκοπούς, είναι η ανάμιξή του ή η σχεδόν πλήρης αντικατάσταση του ελαιολάδου με σπορέλαιο χαμηλότερης θρεπτικής αξίας και τιμής, στο οποίο προστίθενται και χρωστικές. Η νοθεία αυτή μπορεί να αποδειχθεί με βεβαιότητα μόνο με εργαστηριακές αναλύσεις. Επειδή η οσμή και η γεύση του ελαιολάδου είναι χαρακτηριστική και αναγνωρίσιμη από τους περισσότερους Έλληνες, μπορεί να βάλει σε υποψίες τον καταναλωτή, ενώ το χρώμα του δεν είναι ασφαλής τρόπος για τη διαπίστωση της νοθείας.

 

Τα ελαιόλαδα / πυρηνέλαια, που προορίζονται για το λιανικό εμπόριο, μπορεί να είναι συσκευασμένα σε συσκευασίες μέγιστης χωρητικότητας πέντε λίτρων, οι οποίες είναι εφοδιασμένες με σύστημα που καταστρέφεται μετά το πρώτο άνοιγμα.

 

Στην περίπτωση που κινηθούν υποψίες στους καταναλωτές, λόγω ανεπαρκούς επισήμανσης, δελεαστικής τιμής ή οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου, καλούνται να επικοινωνούν με τον Ε.Φ.Ε.Τ. στο τηλέφωνο 11717.

 


Πηγή: Δελτίο Τύπου Ε.Φ.Ε.Τ.

 

Διατροφικές προσεγγίσεις στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Διατροφικές προσεγγίσεις στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Περίπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ταλαιπωρούνται από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου συμπεριλαμβανομένου της νόσου Chohn, της ελκώδους κολίτιδας και της φλεγμονής στον ειλεό. Αν και ο ακριβής παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει άγνωστος, πιθανότατα οφείλεται σε ανοσολογική απάντηση του βλεννογόνου σε απάντηση στον αλλαγμένο εντερικό μικροβιόκοσμο σε γενετικά προδιατεθημένους ασθενείς.

Ο Δυτικός τρόπος ζωής συνδέεται ως προδιαθεσικός παράγοντας των ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καπνίσματος και η διατροφή. Τα τελευταία 20 χρόνια έχει αυξηθεί η κατανάλωση του γάλακτος, της φρουκτόζης και ακόμα περισσότερο εκείνη από αλμυρά σνακς, πίτσα, δημητριακά και ζαχαρούχα ροφήματα.

Διατροφή και Φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Μελέτες έχουν δείξει ότι η 2 φορές την εβδομάδα κατανάλωση junk food σχετίζεται με αύξηση του κινδύνου για εμφάνιση τους. Το ίδιο μπορεί να συμβεί αν κάποιος ακολουθεί τη λεγόμενη ‘’Δυτικού τύπου’’ διατροφή που χαρακτηρίζεται από επεξεργασμένα σάκχαρα, αυξημένη πρόσληψη κρέατος και ζωικού λίπους και ταυτόχρονα μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών.

Έχει φανεί πως υπάρχει σύνδεση της νόσου Crohn και διαφόρων διαιτητικών προγραμμάτων όπως: η ποιότητα και η ποσότητα λίπους, πέψη fast food και η συνολική πρωτεϊνική και θερμιδική πρόσληψη. Ακόμα, πιο αυξημένη πρόσληψη λινολεϊκού οξέος, ένα ω-6 πολυακόρεστο λιπαρό οξύ που βρίσκεται στο κρέας, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο.

Ο στόχος όμως της θεραπείας είναι να καταφέρνει και να διατηρεί την ύφεση και να προλαμβάνει την εξέλιξη της νόσου. Διάφορες διατροφικές προσεγγίσεις έχουν χρησιμοποιηθεί ως τώρα με κυριότερες:

  • Την εντερική διατροφή
  • Την ολική παρεντερική διατροφή
  • Τα προβιοτικά και
  • Τη δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs.

Η έλλειψη όμως μελετών με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, δε μας επιτρέπουν να δώσουμε ξεκάθαρες οδηγίες. Η εντερική διατροφή μέχρι στιγμής στα παιδιά με νόσο Crohn είναι μια αποδεκτή θεραπευτική επιλογή, μιας και έχει παρόμοια επίδραση με τα στεροειδή φάρμακα – το ίδιο αρχίζει να φαίνεται και στους ενήλικες. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για την ελκώδη κολίτιδα.

Η ολική παρεντερική διατροφή δεν έχει καλύτερα αποτελέσματα από ότι τα στεροειδή ή εντερική διατροφή.

Η χορήγηση προβιοτικών μπορεί να φανεί χρήσιμη μόνο σε συγκεκριμένες κλινικές καταστάσεις. Σε ασθενείς με φλεγμονή στον ειλεό έχει φανεί πως η αντιβιοτική θεραπεία που ακολουθείτε από προβιοτικά, όπως το VSL#3 ή Lactobacillus GG είναι αποτελεσματική για τη διατήρηση της ύφεσης.

Tα τελευταία ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι συνολικά μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση σε ασθενείς με νόσο Crohn, ειδικότερα μετά από χειρουργείο. Στα παιδιά με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ένα μείγμα από VSL#3 και Lactobacillus έχει σημαντικό πλεονέκτημα. Τέλος, σημαντικά αποτελέσματα είχαν φανεί και σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα, με κύριο εκπρόσωπο το VSL#3. Χρειάζεται όμως να διευκρινιστούν καλύτερα τα μικροβιακά στελέχη που μπορούν να φέρουν θετικό αποτέλεσμα στην έκβαση της νόσου, όπως και καλύτερη κατανόηση του εντερικού μικροβιόκοσμου.

Τέλος, η δίαιτα FODMAPs χρειάζεται περισσότερες κλινικές δοκιμές για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της.


Βιβιλιογραφία:

  • Durchschein F et.al.,Diet therapy for inflammatory bowel diseases: The established and the new., World J Gastroenterol. 2016 Feb 21;22(7):2179-94
  • Ganji-Arjenaki M. et.al, Probiotics are a good choice in remission of inflammatory bowel diseases: A meta analysis and systematic review., J Cell Physiol. 2018 Mar;233(3):2091-2103

Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Αξιολόγηση βάρους και σύστασης σώματος

 

 Χαρά Σκουλαρίκη, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

Αξιολόγηση βάρους και σύστασης σώματος

Διαφέρουμε μεταξύ μας. Έχουμε διαφορετικά ύψη, βάρος, σχήμα και διάπλαση σώματος. Η ζυγαριά θα μας δείξει το βάρος μας και αν τελικά χάσαμε εκείνα τα, ας πούμε, 4 κιλά. Φτάνει όμως αυτό;

Συνήθως αξιολογούμε το σωματικό βάρος σύμφωνα με το σωματικό ύψος και ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (Δ.Μ.Σ.) , ένας απλός μαθηματικός τύπος: βάρος/(ύψος)². Ένα εύρος τιμών Δ.Μ.Σ. μεταξύ 18,5-24,9kg/m ² αξιολογείται ως φυσιολογικό ενώ χαμηλότερο του 18,4 ως λιπόβαρες, υψηλότερο του 25kg/m ² ως υπέρβαρο και παχύσαρκο για τιμές υψηλότερες του 29,9kg/m ².

Η παρουσία υπερβαρότητας έχει συνδεθεί με ποικίλα νοσήματα, μεταβολικά ή ψυχολογικά.

Και εφόσον το ύψος από μια ηλικία κι έπειτα παύει να αλλάζει, για να βελτιώσουμε τον Δ.Μ.Σ. στρεφόμαστε στο βάρος, στη μάζα σώματος. Δεν είναι μόνο η αυξημένη σωματική μάζα στο υπέρβαρο ή παχύσαρκο άτομο αλλά κατά κύριο λόγο το αυξημένο σωματικό λίπος που μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα υγείας.

Ανατομικά και για πρακτικούς λόγους, το σώμα μπορεί να χωριστεί σε δύο συστατικά: την άλιπη μάζα σώματος και το σωματικό λίπος.

Η σύσταση του σώματος σε λιπώδη και άλιπη μάζα σχετίζεται άμεσα με τη μεταβολική και λειτουργική κατάσταση του οργανισμού και φυσικά με την υγεία. Η σωματική σύσταση τροποποιείται από διάφορους παράγοντες και ερεθίσματα όπως η γήρανση, κάποια νόσος αλλά κατά βάση τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.

Ένα άτομο δραστήριο με μια ισορροπημένη διατροφή σε θρεπτικά συστατικά έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να έχει μια σύσταση σώματος χαμηλή σε λιπώδη ιστό και υψηλή σε άλιπη μάζα σώματος. Δηλαδή, είναι πιο πιθανό να έχει υψηλότερη μυική μάζα και σωματικό νερό σε σχέση με ένα άλλο άτομο που ακολουθεί καθιστική ζωή και έχει άστατη διατροφή.

Λιπώδης ιστός

Η λιπώδης μάζα σώματος είναι όλα τα λιπίδια που εμπεριέχονται στο σώμα, είτε στον λιπώδη ιστό ή σε άλλους ιστούς του σώματος, όπως ενδομυικά, κυτταρικά κα.

Ο λιπώδης ιστός, είναι ένα σημαντικό τμήμα του σώματος με ενδοκρινή λειτουργία. Στο λιπώδη ιστό αποθηκεύεται με τη μορφή τριγλυκεριδίων η περίσσεια της προσλαμβανόμενης ενέργειας. Μπορούμε να διαχωρίσουμε το σωματικό λίπος επίσης αναλόγως πού εντοπίζεται :

  • Το υποδόριο λίπος, δηλαδή ο λιπώδης ιστός που είναι αποθηκευμένος κάτω από το δέρμα
  • Το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή ο λιπώδης ιστός στα ζωτικά όργανα και βρίσκεται μέσα και γύρω από τα όργανα στη θωρακική και κοιλιακή κοιλότητα

Υπάρχει μία ποσότητα που έχει καταγραφεί ως απαραίτητο λίπος για τη βιωσιμότητα ενός οργανσιμού και χαρακτηρίζει την ελάχιστη ποσότητα λίπους. Στις γυναίκες περιλαμβάνει και το ειδικό για το φύλο λίπος.

Άλιπη μάζα σώματος

Ως άλιπη μάζα σώματος ορίζουμε τα μέρη εκείνα που δεν περιβάλλονται και δεν αποτελούνται από λιπώδεις ιστούς, και αυτά είναι τα κόκαλα, οι μυείς, οι ιστοί, τα όργανα και το αίμα.

Από την σωματική άλιπη μάζα έχει ενδιαφέρον η αξιολόγηση του μυικού ιστού (μυική μάζα) και του σωματικού νερού.

Η μάζα μυών είναι το πιο ενεργό μεταβολικά σύστημα του σώματος. Η αυξημένη μυική μάζα ευνοεί ένα πιο ενεργό μεταβολισμό, δηλαδή την ημερήσια καύση μεγαλύτερου ποσού θερμίδων, ενώ ισχύει και το αντίστροφο, δηλαδή η χαμηλή μυική μάζα σώματος χαρακτηρίζεται από χαμηλότερο μεταβολισμό, γεγονός που παρατηρείται έπειτα από επαναλαμβανόμενες δίαιτες αδυνατίσματος ή/και σ εάτομα που δεν είναι σωματικά δραστήρια.

Ποσοστό νερού και βαθμός ενυδάτωσης

Με την ανάλυση σύστασης σώματος μπορεί, επίσης, να αξιολογηθεί και ένα άλλο, πολύ βασικό, χαρακτηριστικό: το σωματικό νερό. Το νερό σώματος προσδιορίζει το βαθμός ενυδάτωσης του σώματος. Ένα υψηλό ποσοστό ενυδάτωσης ευνοεί την καρδιαγγειακή λειτουργία και είναι σημαντικό για καλούς δείκτες υγείας.

Ποιές είναι οι πρϋποθέσεις για την αξιολόγηση της σύστασης σώματος

Η ανάλυση σύσταση σώματος είναι μια γρήγορη και απλή διαδικασία. Για να υποβληθεί ένα άτομο σε αυτή τη μέτρηση θα πρέπει:

  • 4 ώρες πριν την μέτρηση να έχει προηγηθεί νηστεία, να μην έχει καταναλωθεί τροφή και καφές.
  • 8 ώρες πριν τη μέτρηση να μην έχει καταναλωθεί αλκοόλ
  • 12 ώρες πριν τη μέτρηση να μην έχει προηγηθεί προπόνηση
  • Οι γυναίκες να βρίσκονται τουλάχιστον 5 ημέρες μακριά (πριν και μετά) από τις ημέρες έμμηνου ρύσεως

Η μέτρηση σύστασης σώματος έχει μεγάλη βαρύτητα για την αξιολόγηση της κατάστασης θρέψης μας καθώς μπορούν να εντοπιστούν χαρακτηριστικά που μπορούν να βελτιωθούν και έτσι να ευνοηθεί η ποιότητα ζωής μας. Ο στοχευμένος διατροφικός σχεδιασμός και η συστηματική φυσική δραστηριότητα είναι μια πετυχημένη συνταγή.

Χαρά Σκουλαρίκη

Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

Μη – αλκοολική λιπώδη διήθηση: η Μεσογεική διατροφή το ”φάρμακο”

Μη – αλκοολική λιπώδη διήθηση: η Μεσογεική διατροφή το ”φάρμακο”

Μια από τις πιο κοινές νόσους του ήπατος στις δυτικές χώρες είναι η μη-αλκοολικη λιπώδης δίηθηση και χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, χωρίς να ευθύνεται αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Η συσσώρευση λίπους δεν είναι αθώα, αφού μπορεί να οδηγήσει και έως κίρρωση του ήπατος και ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Όταν κάτι δεν πάει καλά, αρχίζει να φαίνεται από αύξηση στην αμινοτρανσφεράση της αλανίνης (ΑLT).

Στην πραγματικότητα, η μη – αλκοολική λιπώδης διήθηση θεωρείται ως η ηπατική εκδήλωση του μταβολικού συνδρόμου, μιας και μοιράζεται κοινό παθογενετικό background με την παχυσαρκία, το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, την ινσουλινοαντίσταση και τη δυσλιπιδαιμία.

Καίριο σημείο της θεραπείας είναι η υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση.

Η απώλεια βάρους φαίνεται ότι μειώνει τα επίπεδα των ηπατικών ενζύμων και της ηπατικής στεάτωσης. Οι αλλαγές και στην ποιότητα της διατροφής μπορούν να δράσουν θετικά.

Σχετικά με τους υδατάνθρακες, από μελέτες φαίνεται ότι μπορεί να χειροτερεύσει την ασθένεια μια δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες. Μεγαλύτερη μείωση στα ηπατικά τριγλυκερίδια μπορεί να προκαλέσει μια διατροφή περιορισμένων υδατανθράκων παρά συνολικών θερμίδων, για αυτό καλύτερες επιλογές υδατανθράκων είναι τα δημητριακά ολικής αλέσεως και εκείνοι χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.

Σχετικά με το λίπος, συχνά οι ασθενείς ακολουθούν μια δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος που είναι πιθανόν ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου. Η μείωση της κατανάλωσης λίπους για 6 μήνες έχει συνέπεια τη μείωση των ηπατικών ενζύμων. Η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών οξέων με μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, οδηγεί σε μείωση της γλυκόζης και της αρτηριακής πίεσης – το ίδιο ισχύει και με τα πολυακόρεαστα λιπαρά οξέα.

Η Μεσογειακή διατροφή φαίνεται να έχει μια αρκετά ενδιαφέρουσα συσχέτιση με τη θεραπεία της μη αλκοολικής λιπώδους διήθηση αφού προάγει την υγιεινή διατροφή με ένα διατροφικό πλάνο που παρέχει:

  • Υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη
  • Ελαιόλαδο
  • Ω -3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα
  • Βιταμίνες και μάταλλα
  • Φυτοχημικά συστατικά.

Βιβλιογραφία:

  • Francesco Sofi et.al., Mediterranean diet and non-alcoholic fatty liver disease: New therapeutic option around the corner?, World J Gastroenterol. 2014 Jun 21; 20(23): 7339–7346.

Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Μη επαρκή επίπεδα βιταμίνης C σχετίζονται με το γλυκαιμικό έλεγχο, την παχυσαρκία και το κάπνισμα

Μη επαρκή επίπεδα βιταμίνης C σχετίζονται με το γλυκαιμικό έλεγχο, την παχυσαρκία και το κάπνισμα

Φαίνεται ότι 415 εκατομμύρια παγκοσμίως ηλικίας 20 – 70 ετών έπασχαν από διαβήτη το 2015 και ο επιπολασμός συνεχίζει να αυξάνεται.

Ο σακχαρώδης διαβήτης και η σχέση του με την ινσουλινοαντίσταση βασίζεται στη χαμηλού βαθμού φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες που την χαρακτηρίζει.

Βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ)

  • Η βιταμίνη C είναι ένα βασικό μικροθρεπτικό συστατικό με αντιοξειδωτικό χαρακτήρα.
  • Επίσης, μπορεί να προστατεύει σημαντικά βιομόρια από την οξείδωση.
  • Βρίσκεται σε φρούτα και λαχανικά και συχνά προστίθεται ως συντηρητικό σε τρόφιμα και ροφήματα.
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαιτητικό συμπλήρωμα.
  • Λόγω του υδατοδιαλυτού της χαρακτήρα, αποβάλλεται γρήγορα από το σώμα και επιβάλλεται η επαρκής πρόσληψη για να προληφθεί η ανεπάρκεια.
  • Η γλυκόζη νηστείας,
  • Ο Δείκτης Μάζας Σώματος,
  • Το ιστορικό καπνίσματος και
  • Η διαιτητική πρόσληψη βιταμίνης C

Είναι ανεξάρτητοι προγνωστικοί παράγοντες της συγκέντρωσης των επιπέδων βιταμίνης C.

Τα άτομα με προδιαβήτη φαίνεται να έχουν σημαντικά μειωμένα επίπεδα βιταμίνης C, το ίδιο ίσχυε και για τα άτομα με υπερβάλλων σωματικό βάρος και την κατάσταση καπνίσματος (πρώην και νυν).

Βιταμίνη C και σακχαρώδης διαβήτης

Υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί που συνδέουν τη συγκέντρωση βιταμίνης C και το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2:

  1. Αυξημένη αποβολή ασκορβικού οξέος σε εκείνους που έχουν μικροαλβουμινουρία
  2. Πιθανόν, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα πιθανόν να ανταγωνίζονται τη βιταμίνη C για την πρόσληψη της από τα κύτταρα λόγω της παρόμοιας δομής με την οξειδωμένη μορφή της βιταμίνης.
  3. Αυξημένο οξειδωτικό στρες μπορεί να εξαντλήσει τις αντιοξειδωτικές αποθήκες.

Ο κυριότερος λόγος εξάντλησης της βιταμίνης C αποδίδεται στο οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή που προκαλεί τη δυσανοχή στη γλυκόζη, την υπερβαρότητα/παχυσαρκία και το κάπνισμα, παρά τη μειωμένη διαιτητική πρόσληψη.


Βιβλιογραφία:

  • Wilson R. et.al., Inadequate Vitamin C Status in Prediabetes and Type 2 Diabetes Mellitus: Associations with Glycaemic Control, Obesity, and Smoking., Nutrients. 2017 Sep 9;9(9). pii: E997

    Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Έλαιο καρύδας: Όσα πρέπει να ξέρεις

Έλαιο καρύδας: Όσα πρέπει να ξέρεις

Τα τελευταία χρόνια στα ΜΜΕ έχει ανέβει η δημοφιλία του έλαιου καρύδας. Παραδοσιακά, η χρήση του ήταν ως προϊόν περιποίησης για τα μαλλιά και την επιδερμίδα. Τώρα, όμως η μόδα του food blogging έδωσε μια νέα διάσταση για τη χρήση του στη μαγειρική και το ψήσιμο, όπως και στα βιομηχανικά προϊόντα ως κύριο λίπος.

Σχετικά με την απώλεια βάρους…

Η κύρια πηγή λίπους είναι τα λιπαρά οξέα μεσαίας αλύσου, όμως δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι διαδραματίζουν κάποιο ιδιαίτερο ρόλο στην προσπάθεια απώλειας βάρους. Πολύ σημαντικό, όμως, είναι ότι και αυτή η κατηγορία λιπαρών αποδίδει 9 kcal/g, άρα εν δυνάμει θα μπορούσε να συμβάλει και στην αύξηση του σωματικού βάρους.

Σχετικά με την υγεία…

Είναι πλούσιο σε κορεσμένα λιπαρά και σε συνδυασμό με την γνωστή σύνδεση αυτή της κατηγορίας λιπαρών με τα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης και τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπάθειας, χρειάζεται προσοχή.

Όσον αφορά το Alzheimer και την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος δεν υπάρχει επιστημονική έρευνα πίσω από αυτό, πάρα μόνο προσωπικές μαρτυρίες που σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υιοθετηθούν. Αν θες να προστατεύσεις το μυαλό σου ακολούθησε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε:

  • λιπαρά ψάρια,
  • δημητριακά ολικής αλέσεως και
  • άφθονα φρούτα και λαχανικά.

Το συμπέρασμα

Τελικά, ίσως η καλύτερη χρήση του έλαιου καρύδας να παραμένει να είναι στο δέρμα, μιας και δεν υπάρχει καμία βάσιμη ένδειξη που να υποστηρίζει τα οφέλη του στην υγεία. Αν σου αρέσει η γεύση του, μπορείς με προσοχή να το εντάξεις στην διατροφή σου, σε μικρές ποσότητες και όχι πολύ συχνά. Να θυμάσαι 2 κουταλιές της σούπας περιέχουν περισσότερη από τη μέση ημερήσια συνιστώμενη πρόσληψη των 20 γραμμαρίων κορεσμένων λιπαρών.


Βιβλιογραφία:

  • www.nutrition.org.uk

Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Η παγίδα των ετικετών τροφίμων

Για να καταφέρεις να πεις ότι ακολουθείς μια ισορροπημένη διατροφή πολύ σημαντικό ρόλο παίζει η επιλογή και κατανάλωση των συσκευασμένων τροφίμων. Καίριος είναι ο ρόλος μιας πολύ συνηθισμένης στρατηγικής μάρκετινγκ – των διατροφικών ισχυρισμών – και πώς σχετίζονται με το διατροφικό προφίλ του τι οι καταναλωτές αγοράζουν και τελικά τρώνε.

Οι διατροφικοί ισχυρισμοί – ορίζονται ως κάθε ισχυρισμός που χαρακτηρίζει το επίπεδο ενός θρεπτικού συστατικού του τροφίμου, όπως «χαμηλό σε ζάχαρη» ή «υψηλό σε φυτικές ίνες» – μπορούν να αλλάξουν τις αντιλήψεις, τις γνώσεις και τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

Σημαντικό είναι ότι φαίνεται ότι τα προϊόντα με ισχυρισμό χαμηλής περιεκτικότητας κάποιου συστατικού (π.χ. λίπος, νάτριο, χοληστερόλη) έχουν αυξηθεί σαν απάντηση της βιομηχανίας τροφίμων στην αυξανόμενη συνείδηση των καταναλωτών σε θέματα υγείας και ανησυχίας τους για τη διατήρηση σωματικού βάρους.

Τέτοιου είδους προϊόντα δε σημαίνει ότι είναι πιο υγιεινά, αλλά ότι είναι «λιγότερο ανθυγιεινά» μέσα σε μια κατηγορία ανθυγιεινών τροφίμων. Γενικά, τα ροφήματα είχαν υψηλότερο επιπολασμό μειωμένης ή καθόλου περιεκτικότητας θρεπτικού συστατικού από ότι σε άλλα τρόφιμα. Βέβαια, αυτή η κατηγορία συσκευασμένων τροφίμων όσο και ροφημάτων δε σημαίνει απαραιτήτως ότι έχουν συνολικά καλύτερο διατροφικό προφίλ ή ακόμα καλύτερο για το συγκεκριμένο θρεπτικό συστατικό που γίνεται λόγος, σε σχέση με τρόφιμα της ίδιας κατηγορίας που δεν έχουν κάποιον ισχυρισμό.

  • Παραδείγματος χάριν, σε προϊόντα που είναι γνωστά ότι είναι υψηλής συγκέντρωσης σε κάποιο συστατικό είναι περισσότερο πιθανό να υπάρχουν προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας ή ελεύθερα σε αυτό. Έτσι, ένα μπισκότο χαμηλής περιεκτικότητας σε σάκχαρα, μπορεί να περιέχει λιγότερα σάκχαρα από ότι η συνηθισμένη εκδοχή του μπισκότου, αλλά περισσότερα σάκχαρα από ότι άλλα μπισκότα ή τρόφιμα άλλων κατηγοριών.
  • Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τα δημητριακά, μιας και εκείνα που θεωρούνται μειωμένων θερμίδων, στην πραγματικότητα μπορεί να έχουν μέση ενεργειακή πυκνότητα από άλλα χωρίς κάποιο ισχυρισμό ή έχουν διαφορετικό διατροφικό ισχυρισμό.
  • Παρόμοια, το ίδιο ισχύει και με τους έτοιμους χυμούς που έχουν ισχυρισμό χαμηλών σακχάρων μπορεί να έχουν μέση πυκνότητα σακχάρων υψηλότερη σε σχέση με άλλους χυμούς με διαφορετικούς ισχυρισμούς ή χωρίς κανέναν ισχυρισμό.
  • Αλμυρά σνακ με ισχυρισμό χαμηλής περιεκτικότητας νατρίου συνδεόταν με υψηλή μέση ενεργειακή πυκνότητα και συνολικού λίπους σε σχέση με άλλα που είτε έχουν είτε όχι ισχυρισμό.
  • Τα έτοιμα αθλητικά ποτά, το τσάι και τα καφεϊνούχα ροφήματα με χαμηλό νάτριο έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα θερμίδων, σακχάρων και λίπους σε σχέση με άλλα της ίδιας κατηγορίας που είτε έχουν είτε όχι ισχυρισμό.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος προωθούν το μεγαλύτερο μέγεθος μερίδας και τη μειωμένη ύπαρξη ενοχών, οδηγώντας τελικά τους καταναλωτές σε υπερκατανάλωση αυτών των τροφίμων. Επίσης, τέτοια προϊόντα πιθανόν να μη οδηγούν σε περισσότερο θρεπτικές διατροφές.

Τα κατώφλια που έχουν οριστεί για κάθε συστατικό χρησιμοποιήθηκαν για να καθορίσουν αν ο ισχυρισμός που μπορεί να γίνει καθορίζεται από σχετικά τρόφιμα αναφοράς του ίδιου τύπου ή από την ίδια κατηγορία – χωρίς όμως να είναι απόλυτα τα κατώφλια για όλα τα προϊόντα και κατηγορίες.

Στην πραγματικότητα, αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι σε μερικές περιπτώσεις τα προϊόντα που τείνουν να είναι υψηλά σε θερμίδες, νάτριο, σάκχαρα ή λίπος ίσως είναι πιο πιθανό να έχουν ισχυρισμό μειωμένης περιεκτικότητας ή ελεύθερα για κάποιο από αυτά τα συστατικά. Αυτού του είδους η στρατηγική μπορεί να είναι παραπλανητική για τους καταναλωτές, μιας και για αυτούς είναι πιο δύσκολο να συμπεράνουν αν το τρόφιμο είναι πραγματικά χαμηλό στο συγκεκριμένο θρεπτικό συστατικό.


Βιβλιογραφία:

  • Taillie LS et.al, No Fat, No Sugar, No Salt . . . No Problem? Prevalence of “Low-Content” Nutrient Claims and Their Associations with the Nutritional Profile of Food and Beverage Purchases in the United States, J Acad Nutr Diet. 2017 Sep;117(9):1366-1374.e6.

    Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Τα πικάντικα τρόφιμα η λύση για την υπέρταση;

Τα πικάντικα τρόφιμα η λύση για την υπέρταση;

Η υψηλή πρόσληψη αλατιού είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση υπέρτασης και συνδέεται με τις καρδιαγγειακές ασθένειες. Ο επιπολασμός της υπέρτασης σε διεθνές επίπεδο έχει αυξηθεί κατακόρυφα τις τελευταίες δεκαετίες. Για αυτό, ο αποτελεσματικός περιορισμός της κατανάλωσης αλατιού είναι πολύ σημαντική για την πρόληψη της υπέρτασης, που προκαλείται από την πρόσληψη αλατιού.

Οι περισσότερες χώρες παγκοσμίως έχουν υψηλή πρόσληψη και κατανάλωση αλατιού πολύ περισσότερη από 5g/ημερησίως από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Τα μέτρα για τη μειωμένη πρόσληψη αλατιού περιλαμβάνει την εκπαίδευση γύρω από τα υγιεινό lifestyle. Ακόμα, είναι χρήσιμη μια καμπάνια για τη χρήση μέτρων μέτρησης για τη χρησιμοποίηση του αλατιού και την προώθηση ενός αλατιού που συνδυάζει μειωμένο νάτριο με την προσθήκη μαγνησίου και καλίου.

Υψηλή πρόσληψη αλατιού συνδέεται με διαταραγμένη ευαισθησία στο νάτριο με την συνεχώς αυξανόμενη απαίτηση για αλμυρά τρόφιμα.

Η νοστιμιά είναι η συνέπεια της ενεργοποίησης στον εγκέφαλο των μονοπατιών ανταμοιβής, τα οποία δείχνουν ότι πιθανώς η προτίμηση κάποιου ατόμου στο αλάτι συνδέεται με ιδιότητες που συνδέονται με τις ηδονικές ιδιότητες.

Το κύριο εύρημα της μελέτης έδειξε ότι η ευχαρίστηση της πικάντικης γεύσης ενίσχυσε την ευαισθησία στην αλμυρή γεύση και μείωσε την καθημερινή πρόσληψη αλατιού κατά 2,5 γραμμάρια και την αρτηριακή πίεση.

Αυτή η μείωση στην πρόσληψη αλατιού είναι σημαντική γιατί η ελαττωμένη πρόσληψη κατά 3 γραμμάρια έχει προστατευτική δράση κατά της υπέρτασης και των καρδιαγγειακών ασθενειών. Όμως, η μέση εκτίμηση της πρόσληψης αλατιού είναι περίπου 11 ως 14 γραμμάρια ημερησίως, το οποίο απέχει πολύ από τις συστάσεις.

Η καψαϊκίνη – το κυριότερο συστατικών των τσίλι πιπεριών – έχει φανεί ότι επηρεάζει την ευαισθησία στο αλάτι. Ακόμα, είναι ο δημοφιλέστερος εκπρόσωπος της πικάντικης γεύσης παγκοσμίως. Πιθανόν, στα πλαίσια μιας προσπάθειας για μείωση της πρόσληψης αλατιού οι πικάντικες γεύσεις να είναι μια υποσχόμενη παρέμβαση σε συνδυασμό με συμπεριφορική αλλαγή.

Πηγή:

  • Li Q. et.al., Enjoyment of Spicy Flavor Enhances Central Salty-Taste Perception and Reduces Salt Intake and Blood Pressure, Hypertension. 2017 Dec;70(6):1291-1299.

    Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Τι είναι το…Ανθεκτικό άμυλο;

Τι είναι το…Ανθεκτικό άμυλο;

Το άμυλο είναι ένα από τα κυριότερα συστατικά της διατροφής και βρίσκεται στα δημητριακά, στα όσπρια, στην πατάτα και την γλυκοπατάτα, στα άγουρα φρούτα όπως τη μπανάνα και το μάνγκο και σε άλλες φυτικές πηγές. Ο βαθμός στον οποίο πέπτεται το άμυλο βελτιώνεται κατά το μαγείρεμα αλλά παρ΄ όλα αυτά παραμένει κάποιο μέρος του άπεπτο και επηρεάζεται από:

  • τη θερμοκρασία μαγειρέματος, τη θερμοκρασία αποθήκευσης και την αλληλεπίδραση του με πρωτεΐνες, λιπίδια και άλλους υδατάνθρακες.

Το ανθεκτικό άμυλο είναι ένα μέρος του αμύλου της διατροφής που διαφεύγει την πέψη και απορρόφηση στο λεπτό έντερο, αλλά ζυμώνεται στο παχύ έντερο και οδηγεί στην παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου – είναι διαιτητική ίνα που βρίσκεται φυσικά στα αμυλούχα τρόφιμα. Η μειωμένη δυνατότητα πέψης του επηρεάζεται από παράγοντες όπως: η φύση του τροφίμου, η προέλευση του αμύλου, η επεξεργασία του τροφίμου και η φυσιολογία.

Υπάρχουν τρεις τύποι:

  • Α: εντοπίζεται στα δημητριακά
  • Β: εντοπίζεται στην πατάτα και τη γλυκοπατάτα και σε αμυλούχες πηγές πλούσιες σε αμυλόζη
  • Γ: φαίνεται σα μείγμα της πρώτης και δεύτερης μορφής και εντοπίζεται στα όσπρια.

Ένας ακόμα διαχωρισμός μπορεί να γίνει βάση του ρυθμού με τον οποίο πέπτονται:

  • Πολύ γρήγορος ρυθμός πέψης: Μετατρέπεται το άμυλο σε γλυκόζη μέσα σε 20 λεπτά. Υψηλά επίπεδα μπορείς να τα βρεις σε αμυλούχα τρόφιμα που μαγειρεύονται σε βραστό νερό, όπως τις πατάτες. Η επίδραση του είναι να ανεβάζει γρήγορα τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης στο αίμα
  • Αργός ρυθμός πέψης: Μετατρέπεται το άμυλο σε γλυκόζη μέσα σε 120 λεπτά και η όλη διαδικασία της πέψης γίνεται στο λεπτό έντερο. Τα περισσότερα ανεπεξέργαστα δημητριακά είναι πλούσια σε αυτό και λόγω του ότι είναι χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη έχουν πολλά πλεονεκτήματα στην υγεία.
  • Ανθεκτικό άμυλο: Η αντίσταση του αμύλου επηρεάζεται από την αναλογία αμυλόζης και αμυλοπηκτίνης˙ η αμυλόζη πέπτεται με αργό ρυθμό, ενώ της αμυλοπηκτίνης είναι γρήγορη μετά την αποικοδόμηση. Σε αντίθεση με τα δύο προηγούμενα είδη, το ανθεκτικό άμυλο πέπτεται στο κόλον. Εξαιτίας των ιδιαίτερων λειτουργικών και θρεπτικών ιδιοτήτων του έχουν γίνει προσπάθειες να το εισάγουν στις καλλιέργειες.

Ιδιότητες του ανθεκτικού αμύλου

  • Έχει πολύ ωφέλιμες φυσικοχημικές ιδιότητες, που το καθιστούν πολύ χρήσιμο σε ένα μεγάλο εύρος τροφίμων.
  • Μπορεί να αντικαταστήσει το αλεύρι σε ορισμένες παρασκευές.
  • Δεν επηρεάζει αρνητικά την υφή των τροφίμων,
  • Είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες.
  • Έχει μειωμένο θερμιδικό περιεχόμενο (1,6 – 2,8 θερμίδες ανά γραμμάριο) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τρόφιμα μειωμένης περιεκτικότητας σε λίπος και σακχάρων.

Εφαρμογές ανθεκτικού αμύλου

Σε τρόφιμα που στην πράξη έχει χρησιμοποιηθεί είναι:

  • Το τυρί για αντικατάσταση μέρους ή όλης της περιεκτικότητας του σε λίπος,
  • Το λευκό ψωμί, τα μπισκότα και τα κέικ για αύξηση της περιεκτικότητας τους σε φυτικές ίνες και τέλος
  • Επιτυχημένη προσθήκη του έγινε στα ζυμαρικά και στα αναψυκτικά.

Το ανθεκτικό άμυλο προάγει τα προβιοτικά βακτήρια

Το ανθεκτικό άμυλο λειτουργεί ως πρεβιοτικό, αλλά και ως συμβιωτικό. Παράλληλα, προάγει την ανάπτυξη και την ενεργοποίηση των προβιοτικών βακτηρίων και μπορεί να αλληλεπιδράσει με άλλες πρεβιοτικές διαιτητικές ίνες, όπως οι β – γλυκάνες. Η πέψη του ανθεκτικού αμύλου βοηθά στην επέκταση της βιωσιμότητας ορισμένων προβιοτικών οργανισμών στο κόλον. Ως πρεβιοτικό, προστατεύει ορισμένους μικροοργανισμούς ώστε να φτάσουν στο κόλον. Έπειτα στο κόλον, αποκτά το ρόλο του υποστρώματος για ένα μέρος προβιοτικών μικροοργανισμών. Έτσι μπορούν να αποδειχτεί ευεργετικό για ενήλικες με παθήσεις του εντέρου.

Υπογλυκαιμική και υποχοληστεριναιμική επίδραση ανθεκτικού αμύλου

Ο ρυθμός πέψης είναι αργός στα τρόφιμα που είναι πλούσια σε ανθεκτικό άμυλο. Η μη προσβασιμότητα του αμύλου στα ένζυμα που ευθύνονται για την πέψη είναι υπεύθυνη για τη μείωση των μεταγευματικών επιπέδων στο αίμα και την απάντηση στην ινσουλίνη. Ακόμα, στην περίπτωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, το ανθεκτικό άμυλο έχει εξαιρετική σημασία εξαιτίας του αργού ρυθμού απελευθέρωσης της γλυκόζης όπως και του αργού ρυθμού μεταβολισμού της.

Το ανθεκτικό άμυλο επηρεάζει το μεταβολισμό των λιπιδίων, αλλά χρειάζεται να διεξαχθούν περισσότερες μελέτες.

Διαχείριση σωματικού βάρους

Το ανθεκτικό άμυλο παρέχει ενέργεια για ώρες μετά την κατανάλωση του γιατί η ενέργεια απελευθερώνεται σταδιακά τόσο με τη μορφή γλυκόζης από το λεπτό έντερο, όσο και με τη μορφή των παραπροϊόντων της ζύμωσης από το παχύ έντερο. Επίσης, το γεγονός ότι η ενεργειακή πυκνότητα του ανθεκτικού αμύλου είναι εξαιρετικά χαμηλή, όπως και ότι μπορεί να ρυθμίσει την οξείδωση του λίπους ως μόριο που προάγει τον κορεσμό παίζει ρόλο στη ρύθμιση του σωματικού βάρους. Με την κατανάλωση ανθεκτικού αμύλου, η συνολική και τοπική συγκέντρωση λίπους μειώνεται καθώς μειώνεται ο όγκος των λιποκυττάρων. Το ανθεκτικό άμυλο σχετίζεται με αυξημένη οξείδωση του λίπους σε βάρος της οξείδωσης των υδατανθράκων και μειωμένη παραγωγή λίπους. Όλες οι παραπάνω ιδιότητες είναι πολύ σημαντικές για τη μείωση της παχυσαρκίας.

Άλλα οφέλη υγείας

  • Η κατανάλωση ανθεκτικού αμύλου βοηθά στην μειωμένη εμφάνιση πέτρων στη χολή.
  • Το ανθεκτικό άμυλο αυξάνει την εντερική απορρόφηση του ασβεστίου.
  • Έχει φανεί πως το ανθεκτικό άμυλο μπορεί να βοηθήσει στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου όπως την ελκώδη κολίτιδα και άλλων μεγάλων γαστρεντερικών προβλημάτων όπως την εκκολπωματίτιδα και τη δυσκοιλιότητα.

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής δείχνει ότι είναι μειωμένη η κατανάλωση του ανθεκτικού αμύλου. Ωστόσο οι επιθυμητές λειτουργικές και φυσιολογικές του ιδιότητες του χαρίζουν μια ιδιαίτερη θέση στη βιομηχανία τροφίμων, που έχει σκοπό να καταφέρει να το εντάξει στα επεξεργασμένα τρόφιμα. Ακόμα το ανθεκτικό άμυλο μπορεί ενδεχομένως να είναι αποτελεσματικό στη μείωση της ενεργειακής πρόσληψης και άρα την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Να σημειωθεί ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες πριν γίνουν συστάσεις κατανάλωσης για το γενικό πληθυσμό.


Πηγή:

  • Raigond P. et.al., Resistant starch in food: a review., J Sci Food Agric. 2015 Aug 15;95(10):1968-78.
  • Shen D. et.al., Positive effects of resistant starch supplementation on bowel function in healthy adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials., Int J Food Sci Nutr. 2017 Mar;68(2):149-157

    Γράφει για το NutriNews.gr η Μαρία Μεντζέλου, Πτυχιούχος Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας – Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 6984515475, email: maria.mentzelou@hotmail.com