Τρόφιμα και κορονοϊός – Δελτίο Τύπου Ε.Φ.Ε.Τ.

Πηγή: Ενιαίος Φορέας  Ελέγχου Τροφίμων

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ

Τρόφιμα και κορονοϊός

Μας ρωτάτε, σας απαντάμε

 

Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για τη νόσο COVID-19 του αναπνευστικού συστήματος που σχετίζεται με τον νέο ιό SARSCoV-2;

Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής, η νέα νόσος του αναπνευστικού συστήματος COVID-19 οφείλεται σε μόλυνση από ένα νέο τύπο κορονοϊού, του SARS-CoV-2. Οι τρόποι μετάδοσης της COVID-19 σχετίζονται στενά με αυτόν άλλων γνωστών κορονοϊών. Οι διαφορετικοί τύποι κορονοϊών συνήθως προκαλούν συμβατικά κρυολογήματα στους ανθρώπους. Επιπλέον άλλοι κορονοϊοί, όπως οι κορονοϊοί SARS και MERS έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν και έχουν οδηγήσει σε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα. Τα κύρια όργανα στόχοι του κορονοϊού στον άνθρωπο είναι τα όργανα του αναπνευστικού συστήματος. Η πιο σημαντική μέθοδος μετάδοσης είναι η “μόλυνση με σταγονίδια”, με την οποία οι κορονοϊοί μεταφέρονται από ανθρώπους ή ζώα στον αέρα μέσω σταγονιδίων και στη συνέχεια εισπνέονται. Επίσης, παθογόνα που βρίσκονται στα χέρια μπορούν να εισέλθουν μέσω του βλενογόνου της μύτης, του στόματος ή των ματιών, και να οδηγήσουν σε μόλυνση.

 

Υπάρχουν άλλοι πιθανοί τρόποι μετάδοσης;

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν περιπτώσεις οι οποίες να έχουν δείξει ότι άνθρωποι έχουν μολυνθεί με τον νέο τύπο κορονοϊού με άλλο τρόπο, όπως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή μέσω επαφής με μολυσμένα αντικείμενα. Δεν υπάρχουν επίσης γνωστές αναφορές για άλλους κορονοϊούς σχετικά με λοιμώξεις που να οφείλονται σε τρόφιμα ή σε επαφή με στεγνές επιφάνειες. Η μετάδοση μέσω επιφανειών που πρόσφατα μολύνθηκαν με ιούς είναι παρόλα αυτά δυνατή, μέσω μολύνσεων με την αφή. Ωστόσο, αυτό είναι πιθανό να συμβεί μόνο σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη μόλυνση από άτομο που νοσεί, λόγω της σχετικά χαμηλής σταθερότητας των κορονοϊών στο περιβάλλον.

 

Πως μπορώ να προστατευθώ από τη μόλυνση με τον ιό μέσω των τροφίμων;

Mε τα έως τώρα δεδομένα ο ιός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω μολυσμένων τροφίμων, όμως πρέπει να τηρούνται οι γενικοί κανόνες καθημερινής υγιεινής, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι, καθώς και κανόνες υγιεινής κατά το χειρισμό των τροφίμων. Δεδομένου ότι οι ιοί είναι ευαίσθητοι στη θερμότητα, ο κίνδυνος μόλυνσης μπορεί επίσης να μειωθεί περαιτέρω με τη θέρμανση των τροφίμων.

 

Μπορεί ο νέος τύπος SARS-CoV-2 να μεταδοθεί μέσω πιάτων και μαχαιροπήρουνων σε κυλικεία ή άλλα μέρη μαζικής εστίασης;

Οι κορονοϊοί μπορούν γενικά να επιμολύνουν τα μαχαιροπήρουνα ή τα πιάτα, όπως προφανώς και άλλες επιφάνειες, μέσω  φταρνίσματος ή βήχα από προσβεβλημένο άτομο άμεσα πάνω τους, και μπορούν να επιβιώσουν σε αυτές τις στέρεες επιφάνειες για κάποιο χρονικό διάστημα. Μία επιδερμική μόλυνση θεωρητικά θα μπορούσε να είναι δυνατή εάν ο ιός μεταδοθεί μέσω μαχαιροπήρουνων ή των χεριών στο βλενογόνο του στόματος, του λαιμού ή των ματιών. Ωστόσο, δεν έχει γίνει γνωστή καμία μόλυνση με SARS-CoV-2 μέσω αυτής της οδού μετάδοσης και επομένως μετάδοση μέσω αυτής της οδού θεωρείται έως τώρα αδύνατη.

 

Γίνεται ο ιός ανενεργός με το πλύσιμο στο χέρι ή με το πλυντήριο πιάτων;

Όπως όλοι οι εγκαψιδιωμένοι ιοί στους οποίους το γενετικό υλικό επικαλύπτεται από ένα στρώμα λίπους, έτσι και οι κορονοϊοί είναι ευαίσθητοι σε ουσίες που διαλύουν το λίπος, όπως οι αλκοόλες ή οι επιφανειοδραστικοί παράγοντες, που περιέχονται σε σαπούνια και απορρυπαντικά πιάτων. Οι ουσίες αυτές θεωρείται ότι μπορούν να βλάψουν την επιφάνεια του ιού και να καταστήσουν τον ιό ανενεργό. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εάν τα πιάτα πλένονται και στεγνώνουν σε πλυντήριο πιάτων σε θερμοκρασία 60 βαθμών Κελσίου ή υψηλότερη.

 

Απαιτούνται ειδικά προληπτικά μέτρα όσον αφορά στα πιάτα ή στα μαχαιροπήρουνα στις εγκαταστάσεις φροντίδας των ηλικιωμένων;

Όλα τα συνήθη μέτρα και οι κανόνες συμπεριφοράς για την προστασία από νοροιούς ή ιούς της γρίπης στις εγκαταστάσεις φροντίδας ηλικιωμένων, βοηθούν κατά της μετάδοσης της COVID-19.

Μπορώ να μολυνθώ από τον SARS-CoV-2 μέσω μολυσμένων κατεψυγμένων τροφίμων;

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις μόλυνσης μέσω της κατανάλωσης τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων των κατεψυγμένων τροφίμων. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να  συμμορφώνεστε απολύτως με τους γενικούς κανόνες υγιεινής κατά την προετοιμασία των τροφίμων.

 

Πως  μπορώ να προστατευθώ όταν πηγαίνω στο σουπερμάρκετ?

Ένας βασικός τρόπος για να αποφευχθεί η εξάπλωση του ιού είναι να τηρηθεί απόσταση των 2 μέτρων μακριά από άλλους ανθρώπους. Γενικά ο κορονοιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω σταγονιδίων από μολυσμένα άτομα που φτερνίζονται, βήχουν ή εκπνέουν. Μια τέτοια “κοινωνική αποστασιοποίηση” αποτελεί την κύρια στρατηγική σε οποιαδήποτε κατάσταση εκτός του σπιτιού.

Άλλες ιδέες:

Πηγαίνετε για ψώνια όταν δεν υπάρχει πολύ κίνηση.

Πάρτε αντισηπτικό μαζί σας. Χρησιμοποιήστε το για να σκουπίσετε τα χέρια σας και το καλάθι πριν και μετά το κατάστημα.

Χρησιμοποιήστε μια πιστωτική ή χρεωστική κάρτα. Επίσης, χρησιμοποιήστε το δικό σας στυλό για να υπογράψετε τις αποδείξεις.

Μόλις γυρίσετε σπίτι πλύνετε σχολαστικά τα χέρια σας και τις επιφάνειες της κουζίνας που χρησιμοποιήσατε.

 

 

Τα προϊόντα με βάση το κρέας επιμολύνονται από τον κορονοιό;

Δεν υπάρχουν αναφορές για ανθρώπινες ασθένειες που υποδηλώνουν ότι η COVID-19 μπορεί να μεταδοθεί από τρόφιμα ή συσκευασίες τροφίμων. Ωστόσο, είναι πάντα σημαντικό να ακολουθείτε καλές πρακτικές υγιεινής (δηλαδή να πλένετε συχνά τα χέρια και τις επιφάνειες, να ξεχωρίζετε το νωπό κρέας από άλλα τρόφιμα, να μαγειρεύετε στη σωστή θερμοκρασία και να ψύχετε γρήγορα τα τρόφιμα) κατά το χειρισμό ή την προετοιμασία των τροφίμων.

 

Πρέπει να καταναλώνω φρούτα και λαχανικά;

Η απλή απάντηση είναι ΝΑΙ. Δεν υπάρχουν μέχρι τώρα στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι ο άνθρωπος μπορεί να νοσήσει από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, παρόλο που ο ιός μπορεί να βρεθεί σε αυτά αν έχει επιμολυνθεί από άτομο που νοσεί. Επομένως, αυτό που προτείνεται να κάνετε είναι να τηρείτε τους στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής. Αν κάποιος θέλει να είναι πιο σχολαστικός:

Επειδή ο SARS-CoV-2 προέρχεται από μια οικογένεια ιών που πιθανότατα απενεργοποιείται με το σαπούνι και χλιαρό νερό, το πλύσιμο των φρούτων και των λαχανικών σας με σαπούνι και νερό πρέπει να εξαλείψει κάθε ζωντανό ιό. Όπως όμως έχει ήδη επισημανθεί, δεν έχει παρατηρηθεί μετάδοση της νόσου μέσω της κατανάλωσης τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων και των φρούτων και των λαχανικών.

 

Πλένω και τις συσκευασίες;

Θα μπορούσατε να χρησιμοποιήσετε σαπούνι πιάτων σε πλαστικό, γυαλί και μέταλλο. Μετάδοση του ιού μέσω αυτής της οδού δεν έχει παρατηρηθεί. Αν αυτό δεν είναι πρακτικό, πλύνετε καλά τα χέρια σας αφού βγάλετε όλη τη συσκευασία, συμπεριλαμβανομένων των χαρτοκιβωτίων και των περιεκτών. Τέλος, πλύνετε τα χέρια σας, τον πάγκο και άλλες επιφάνειες που έχετε αγγίξει. Κάνετε αυτό αφού έχετε αποθηκεύσει κατάλληλα τα τρόφιμα.

 

Μπορώ να ενισχύσω το ανοσοποιητικό μου σύστημα μέσω της διατροφής μου;

Με απλά λόγια, δεν μπορείτε να «ενισχύσετε» το ανοσοποιητικό σας σύστημα μέσω της διατροφής και κανένα συγκεκριμένο τρόφιμο ή συμπλήρωμα διατροφής δεν θα σας εμποδίσει να μολυνθείτε από τον SARS-CoV-2 ή να αντιμετωπίσετε τον ιό εάν νοσείτε. Η καλή πρακτική υγιεινής παραμένει το καλύτερο μέσο αποφυγής μόλυνσης.

Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων δεν έχει εγκρίνει κανένα ισχυρισμό υγείας για τρόφιμο ή συστατικό τροφίμου που να φέρει την επισήμανση ότι προστατεύει από τη μόλυνση.

Υπάρχουν πολλά θρεπτικά συστατικά που εμπλέκονται στην κανονική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, έτσι ώστε να ενθαρρύνουμε τη διατήρηση μιας ισορροπημένης διατροφής για να υποστηρίξουμε την ανοσοποιητική λειτουργία (περιλαμβάνουν χαλκό, φυλλικό οξύ, σίδηρο, σελήνιο, ψευδάργυρο και βιταμίνες Α, Β6, Β12, C και D). Δεν συνιστούμε κανένα τρόφιμο σε σχέση με το άλλο, αλλά ενθαρρύνουμε την κατανάλωση ποικιλίας τροφίμων για να διατηρήσουμε μια ισορροπημένη διατροφή.

 


Ερωτήσεις από τους επιχειρηματίες

Ένας εργαζόμενος στη μονάδα επεξεργασίας τροφίμων/αγρόκτημα είναι θετικός στον SARS-CoV-2. Ποια μέτρα πρέπει να λάβω για να διασφαλίσω ότι τα τρόφιμα που παράγω είναι ασφαλή;

Οι κορονοϊοί θεωρείται γενικά ότι μεταδίδονται από άτομο σε άτομο μέσω σταγονιδίων του αναπνευστικού συστήματος. Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τη μετάδοση του SARS-CoV-2 από τα τρόφιμα. Σε αντίθεση με τους λοιμογόνους γαστρεντερικούς ιούς, όπως ο νοροϊός και η ηπατίτιδα Α που συχνά προκαλούν λοίμωξη στον άνθρωπο από τα μολυσμένα τρόφιμα, ο SARS-CoV-2, είναι ένας ιός που προκαλεί κυρίως αναπνευστικά προβλήματα. Η έκθεση σε τρόφιμα σε αυτόν τον ιό δεν είναι γνωστή ως οδός μετάδοσης.

Ενώ η πρωταρχική ευθύνη σε αυτή την περίπτωση είναι να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία άλλων εργαζομένων και ατόμων που ενδέχεται να έρχονται σε επαφή με τον άρρωστο εργαζόμενο, οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους καθαρισμού και αποχέτευσης για τον έλεγχο τυχόν κινδύνων που ενδεχομένως σχετίζονται με τους εργαζόμενους

 

Πρέπει να ανακληθούν τα τρόφιμα που παρήχθησαν στην εγκατάσταση κατά τη διάρκεια που ο εργαζόμενος ενδεχομένως μετέδωσε τον ιό ενώ εργαζόταν;

Δεν αναμένεται ότι τα τρόφιμα χρειάζεται να ανακληθούν ή να αποσυρθούν από την αγορά λόγω του SARS-CoV-2, καθώς επί του παρόντος, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι η μετάδοση του SARS-CoV-2 σχετίζεται με τα τρόφιμα ή τη συσκευασία των τροφίμων.

 

Εάν ένας εργαζόμενος στην εγκατάσταση επεξεργασίας τροφίμων έχει βρεθεί θετικός στον SARS-CoV-2 πρέπει να κλείσει η εγκατάσταση; Εάν ναι, για πόσο χρονικό διάστημα;

Αυτές οι αποφάσεις δεν βασίζονται στην ασφάλεια των τροφίμων αλλά στον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, λόγω μετάδοσης του ιού από άτομο σε άτομο.

 

Σε σχέση με τον SARS-CoV-2, πως μπορεί να γίνει η διαχείριση μπουφέ αυτοεξυπηρέτησης (selfservice) όπως π.χ. salad bars στη λιανική πώληση;

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι η μετάδοση του SARS-CoV-2 σχετίζεται με τα τρόφιμα ή τη συσκευασία των τροφίμων.

Υπάρχει η πιθανότητα κάποιος να μπορεί να μολυνθεί από τον SARS-CoV-2 αγγίζοντας μια επιφάνεια ή ένα αντικείμενο που έχει τον ιό πάνω του και στη συνέχεια αγγίζοντας το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια του, αλλά αυτό δεν θεωρείται ο κύριος τρόπος μετάδοσης του ιού. Ο κορονοϊός μεταδίδεται κυρίως από το ένα άτομο στο άλλο μέσω σταγονιδίων που εισπνέονται. Ωστόσο, είναι πάντα σημαντικό να ακολουθούνται τα 4 βασικά βήματα για την ασφάλεια των τροφίμων – καθαρισμός, διαχωρισμός, μαγείρεμα και ψύξη – για να αποτραπούν τροφικές δηλητηριάσεις.

Ως πρόσθετη προφύλαξη για την αποφυγή της μετάδοσης του SARS-CoV-2 μέσω επαφής με μολυσμένη επιφάνεια, συνιστάται η συχνή πλύση και απολύμανση όλων των επιφανειών και σκευών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Οι εργαζόμενοι στην εστίαση πρέπει επίσης να πλένουν συχνά τα χέρια τους και να αλλάζουν γάντια πριν και μετά την προετοιμασία των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων του συχνού καθαρισμού και απολύμανσης των πάγκων προετοιμασίας και των περιεκτών. Οι καταναλωτές πρέπει να πλένουν τα χέρια τους μετά τη χρήση των σκευών σερβιρίσματος και να μην πιάνουν το πρόσωπό τους με τα χέρια τους.


Πηγή: Ενιαίος Φορέας  Ελέγχου Τροφίμων

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ

Τρόφιμα και κορονοϊός

Τρώγοντας ενσυνείδητα: εισάγοντας το Mindful Eating στη Ζωή μας

Τρώγοντας ενσυνείδητα: Εισάγοντας το Mindful Eatingστη Ζωή μας

Γράφει η  Χαρά Σκουλαρίκη Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc

Yπεύθυνη λειτουργίας NutriNews.gr

 

Ο Ιανουάριος του 2020 είναι Παγκόσμιος Μήνας Ενσυνείδητου Φαγητού (2020 World Mindful Eating Month) και το θέμα είναι “Φυτεύουμε τους Σπόρους της Αυτοσυγκέντρωσης”

Mindfulness ,  ελληνικά Ενσυνειδητότητα ,  είναι η εστίαση της προσοχής σε ό,τι συμβαίνει την παρούσα στιγμή. Είναι όταν σκόπιμα εστιάζουμε την προσοχή μας και έχουμε επίγνωση, του περιβάλλοντος, των συναισθημάτων, των σκέψεων ή το πώς αισθάνεται το σώμα.  Γίνεται χωρίς επικρίσεις και χρειάζεται εκπαίδευση  του μυαλoύ να εστιάζει μόνο στο παρόν.

Το mindful-eating  φέρνει την ενσυνειδητότητα  στην επιλογή των τροφίμων και την εμπειρία του φαγητού.

Τρώγοντας ενσυνείδητα μας βοηθάει να γνωρίζουμε τις σκέψεις μας, τα συναισθήματά μας και τις σωματικές αισθήσεις που σχετίζονται με το φαγητό, την επανασύνδεση με την «έμφυτη εσωτερική μας σοφία για την πείνα και τον κορεσμό», όπως αναφέρεται στο Center for Mindful Eating, ένα διεθνές ιατρικό πρόγραμμα στον τομέα του mindful eating.

 

Καταναλώνοντας φαγητό με Ενσυνειδητότητα:    

  1. Αποκτάμε και έπειτα έχουμε επίγνωση της σχέσης μας με το φαγητό αλλά και το σώμα μας
  2. Χρησιμοποιούμε όλες μας τις αισθήσεις όταν τρώμε: την όραση, τη γεύση, την αφή, την όσφρηση
  3. Είμαστε «παρόντες» την ώρα του γεύματος, ζούμε το παρόν, απολαμβάνουμε το φαγητό μας
  4. Επιλέγουμε τρόφιμα που μας ικανοποιούν,  θρέφουν το σώμα μας και την καρδιά μας
  5. Αναγνωρίζουμε τις απαντήσεις μας στα τρόφιμα (αρέσκεια, δυσαρέσκεια, ουδετερότητα) χωρίς κατάκριση
  6. Γνωρίζουμε και μετέπειτα ανα-γνωρίζουμε τη σωματική πείνα και τα συναισθήματα κορεσμού που θα  καθοδηγήσουν τις αποφάσεις μας για την έναρξη και τη λήξη του γεύματος
  7. Απελευθερωνόμαστε από αντιδραστικά μοτίβα για το φαγητό και το «τρώγειν» . Έτσι κάνουμε καλές για εμάς τροφικές επιλογές, σε αντίθεση με το μοτίβο δίαιτας που οδηγεί σε στερητικές συμπεριφορές
  8. Σεβόμαστε και απολαμβάνουμε το φαγητό μας και κατ’επέκταση το σώμα και τον εαυτό μας.

 

Πώς να καταφέρουμε τα παραπάνω:

  1. Δημιουργούμε ήρεμες συνθήκες γεύματος: αποφεύγουμε να τρώμε σε θόρυβο, στην τηλεόραση ή γενικά μπροστά σε οθόνη. Πιθανώς, ακούμε ήρεμη μουσική
  2. Τρώμε αργά και με ηρεμία
  3. Μασάμε αργά εξερευνώντας την τροφή, αναγνωρίζοντας τα υλικά που περιέχονται στο φαγητό μας
  4. Χρησιμοποιούμε όλες μας τις αισθήσεις όταν τρώμε αλλά και όταν μαγειρεύουμε. Το οπτικό ερέθισμα ίσως είναι το πιο δυνατό, αλλά μαθαίνουμε να οξύνουμε τη γεύστική μας παλέτα, κλείνουμε τα μάτια μας και μυρίζουμε το φαγητό, αντιλαμβανόμαστε τις υφές του φαγητού
  5. Τρώμε « καθωσπρέπει» , σε καθιστή θέση , στο τραπέζι και σε πιάτο
  6. Σεβόμαστε το φαγητό που έχουμε μπροστά μας, εκτιμάμε τον κόπο να αγοραστεί και παρασκευαστεί, απολαμβάνουμε το γεύμα μας

 

Αντί επιλόγου:

Ο σύγχρονος ρυθμός ζωής με την ταχύτητα που εξελίσσεται, συχνά δε μας αφήνει περιθώριο να έχουμε πλήρη αντίληψη για  βασικές βιολογικές μας ανάγκες όπως αυτή του φαγητού. Παρ’όλο που κατακλυζόμαστε από διατροφική πληροφορία , αυτό που έχουμε πραγματικά ανάγκη είναι να πάρουμε μια βαθιά ανάσα και να απολαύσουμε το γεύμα μας 😉


Αφορμή για αυτό το άρθρο πήρα από εδώ:
https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/8-steps-to-mindful-eating

Διαβάστε περισσότερα Center for Mindful Eating (www.thecenterformindfuleating.org) , ένα διεθνές ιατρικό πρόγραμμα


Επιμέλεια:
Χαρά Σκουλαρίκη
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
Yπεύθυνη λειτουργίας NutriNews.gr

Comfort Food

Comfort Food

Πόσο  «comfort» είναι το «comfort food»

Γράφει η  Χαρά Σκουλαρίκη Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc
Yπεύθυνη λειτουργίας NutriNews.gr

Ο ορισμός

Το «comfort food» είναι μια τροφή ή ένα γεύμα που παρέχει νοσταλγική ή συναισθηματική αξία σε κάποιον και μπορεί να χαρακτηρίζεται από την υψηλή θερμιδική περιεκτικότητα, τον τρόπο προετοιμασίας (τελετουργικό ή μηδενικό)  ή τη θερμοκρασία του γεύματος (ζεστό πχ σούπα ή κρύο πχ παγωτό).

Σε ελεύθερη ελληνική μετάφραση θα μπορούσαμε να τα πούμε «θαλπωρικά τρόφιμα» ή «θαλπωρικά γεύματα»

 

Ποια τρόφιμα χαρακτηρίζονται ως «comfort food»

H ταυτοποίηση συγκεκριμένων τροφίμων  ως «θαλπωρικά» μπορεί να είναι ιδιοσυγκρασιακή αλλά υπάρχουν κάποια κοινά σημεία.

Τα κοινά αυτά σημεία είναι συνήθως η υψηλή θερμιδική πυκνότητα , η υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη ή/και αλάτι, η ζεστασιά- η θερμοκρασία του τρόφιμου.

Μπορεί να είναι το αγαπημένο μαμαδίστικο φαγητό, οι ζεστές πατάτες, το λιωμένο τυρί στην πίτσα, η (λιωμένη) σοκολάτα, το (λιωμένο) παγωτό ή μια ζεστή σούπα, η φασολάδα ή το (ζεστό) ρυζόγαλο.

 

Το στρες

Οι ενήλικες, όταν υποφέρουν από συναισθηματικό στρες, στρέφονται προς αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί «comfort food» – τρόφιμα που σχετίζονται με την ασφάλεια της παιδικής ηλικίας, όπως το αγαπημένο φαγητό από τη μητέρα.

Το εγκεφαλικό σύστημα ανταμοιβής είναι ένας καταπραϋντικός μηχανισμός γρήγορης -και βραχείας-  αντιμετώπισης των αρνητικών συναισθημάτων

Οι μελέτες γύρω από το σύστημα ανταμοιβής υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση comfort foods ενεργοποιείται στους άνδρες από θετικά συναισθήματα αλλά αρνητικά από τις γυναίκες.

Καταλαβαίνετε βέβαια, πως υπάρχει και μια μορφή «εκπαίδευσης» όσο μεγαλώνουμε. «Εκπαιδευόμαστε» να ανταμειβόμαστε με τη σοκολάτα όταν παίρναμε υψηλούς βαθμούς στο σχολείο , και αυτό το όμορφο συναίσθημα αναζητούμε και όποτε ως ενήλικες νιώθουμε πιεσμένοι*.

*θα επανέλθουμε σε αυτό το μεγάλο κεφάλαιο της μη-ανταμοιβής με φαγητό στα παιδιά, προσεχώς.

Τελικά, μπορούν τα comfort foods να μας κάνουν να αισθανθούμε καλύτερα;

Λοιπόν, ναι, μπορούν πραγματικά!  Αυτή η μορφή «αυτοθεραπείας»  προκαλεί μια σύνθετη νευροβιολογική αντίδραση που συνεπάγεται την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών, όπως οι ενδορφίνες και η ντοπαμίνη, που έχουν «καλή αίσθηση». Μας κάνουν να αισθανόμαστε  καλύτερα.

Πέρα από την ψυχολογική επίδραση, τα «θαλπωρικά τρόφιμα» δεν είναι απαραίτητα ανθυγιεινά

Μια ζεστή κοτόσουπα ή ένα ζεστό oatmeal μπορεί να δώσουν τη θαλπωρή που αναζητούμε μετά από μια κρύα δύσκολη μέρα στη δουλειά αλλά επίσης θα μας δώσουν και πολύτιμες βιταμίνες, αμινοξέα και θα μας ζεστάνουν σωματικά-στην πραγματικότητα δηλαδή.

Το «πρόβλημα» ξεκινάει όταν η ποσότητα που καταναλώνεται δεν έχει μέτρο, δεν έχει όριο.

Ιδέες και προτάσεις

Βρείτε «θαλπωρικά» τρόφιμα που θα κατευνάσουν τα αρνητικά συναισθήματα και θα σας κάνουν και καλό σωματικά. Μην προσπαθήσετε να κόψετε τη συνήθεια , απλά…αλλάξτε τον τρόπο, αν κρίνετε πως χρειάζεται.

Πχ…

Αντί για σοκολάτα, δοκίμαστε ζεστό ρόφημα κακάο με μέλι

Αντί για μπεργκερ , δοκιμάστε μια σούπα όπως  η κοτόσουπα ή ο τραχανάς

Αντί για πάστα ή παγωτό, δοκιμάστε ρυζόγαλο ή ζεστό oatmeal

Τί να κρατήσετε

Τα comfort foods δίνουν μια θαλπωρή σε περιόδους στρες και αυτό είναι OK. Προσέξτε να μην « εθιστείτε» σε αυτή την « αυτοθεραπεία», αλλά βρείτε υγιεινές θαλπωρικές εναλλακτικές που κρατάτε το όριο της μερίδας σας.

Κρατήστε με ενήμερη με τις δικές σας εμπειρίες και ιδεές! 😉


Επιμέλεια

Χαρά Σκουλαρίκη

Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc

Yπεύθυνη λειτουργίας NutriNews.gr

 

 

Μαθαίνοντας για τις μερίδες

Μαθαίνοντας για τις μερίδες
γράφει η Χαρά Σκουλαρίκη

Βασικό κομμάτι του παζλ της υγιεινής διατροφής είναι η  επιλογή κατάλληλων ποσοτήτων διαφορετικών τροφών.

Τείνουμε να τρώμε όσο βάζουμε στο πιάτο μας. Κάποιοι βάζουν περισσότερο ή λιγότερο  φαγητό από εκείνο που χρειάζονται ή σε άλλες περιπτώσεις περισσότερο ή λιγότερο από συγκεκριμένη ομάδα τροφίμων στο γεύμα πχ περισσότερο ρύζι ή λιγότερο κρέας κοκ .

Μαθαίνοντας να τρώμε όσο χρειαζόμαστε από κάθε ομάδα τροφίμου στα γεύματά μας είναι μια πολύ καλή αρχή για να βάλουμε τη βάση της υγιεινής διατροφής.

Το τυποποιημενο μέγεθος  μερίδας (serving size) είναι διαφορετικό από το μέγεθος ατομικής μερίδας (portion size).

Το τυποποιημενο μέγεθος  μερίδας (serving size)  είναι μια τυποποιημένη ποσότητα τροφής. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ποσοτικοποιήσει τις συνιστώμενες ποσότητες, όπως συμβαίνει με τις ομάδες τροφίμων βάσει του MyPlate, ή να αντιπροσωπεύει τις μέσες ποσότητες σε μια διατροφική ετικέτα.

Το μέγεθος ατομικής μερίδας (portion size) είναι η ποσότητα ενός φαγητού που επιλέγει κάποιος  να φάει – το οποίο μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο από μια μερίδα.

Κλασικό παράδειγμα είναι τα δημητριακά πρωινού.  Η ετικέτα  στα διατροφικά στοιχεία  μπορεί να δείχνει ½ φλιτζάνι δημητριακά για μία μερίδα, αλλά  η μερίδα πχ η δική μου να είναι 1 φλιτζάνι, δηλαδή 2 μερίδες από εκείνη που αναγράφεται στην ετικέτα.

Πέρα από τα όρια των τυποποιημένων μερίδων

Για να καταναλώνετε σωστές μερίδες, κάντε τα παρακάτω:

Διαβάστε την ετικέτα. Η ετικέτα με τα   “Διατροφικά στοιχεία” σας δίνει πληροφορίες για τη σύσταση του προιόντος  αλλά θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε το κατάλληλο μέγεθος μερίδας. Έτσι, γίνεστε και καλύτεροι καταναλωτές!

Φάτε από ένα πιάτο, όχι από τη συσκευασία. Είναι εύκολο να φάτε περισσότερες από μία μερίδες όταν τρώτε απευθείας από το κουτί ή την συσκευασία . Μοιράστε πρώτα το φαγητό σας και βάλτε το πιάτο σας ή στο μπολ σας πριν αρχίσετε να «ψαρεύετε» για να διατηρήσετε το μέγεθος της μερίδας σας υπό έλεγχο.

Χρησιμοποιήστε τα σωστά εργαλεία. Οικιακά σκεύη που χρησιμοποιείτε συχνά, όπως το κουτάλι της σούπας, το κουταλάκι του γλυκού, η κούπα , το φλιτζάνι κτλ ή μέρη του σώματος όπως η μπουνιά, τα δάχτυλα, η παλάμη θα σας δώσουν μια ιδέα για το μέγεθος.

Αποφύγετε τα μεγάλα πιάτα. Προτιμήστε καθαρά χρώματα, χωρίς πολλα σχέδια και μεσαίου μεγέθους πιάτα . Δεν χρειάζεται να βάζετε το φαγητό σας στο «πιάτο του φρούτου» γιατί αφενος μπορεί να μην είναι μικρή η μερίδα αυτή για εσάς , αφετέρου να ξαναβάλετε φαγητό που είναι πρώτο τη λίστα των don’ts.

Ήρεμο περιβάλλον. Να τρώτε με ηρεμία σε ηρεμία. Αποφύγετε το οπτικό ερέθισμα πχ τηλεόραση/ κινητό που θα σας αποσπάσει την προσοχή και συχνά οδηγεί στην υπερκατανάλωση φαγητού. Αντί αυτού, προτιμήστε ένα χαλαρό ακουστικό ερέθισμα.

Τέλος, συμβουλευτείτε ένα ειδικό. Εξασφαλίστε πως τρώτε τις σωστές μερίδες από κάθε τρόφιμο σε κάθε γεύμα συμβουλευόμενοι με ένα ειδικό.


Χαρά Σκουλαρίκη

Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc

Yπεύθυνη λειτουργίας NutriNews.gr


Παραπομπές:

Serving Size vs Portion Size Is There a Difference

Find your balance – get portion wise!

 

 

Ελληνικό μέλι : το πολύτιμο δώρο της ελληνικής φύσης στον άνθρωπο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΦΕΤ                           

Ελληνικό μέλι : το πολύτιμο δώρο της ελληνικής φύσης στον άνθρωπο  

Το μέλι από την αρχαιότητα θεωρείται ένα ξεχωριστό τρόφιμο με ιδιαίτερα οφέλη για την υγεία. Όσον αφορά στο ελληνικό μέλι, η ποικιλία φυτών της Ελλάδας, με μια βιοποικιλότητα που περιλαμβάνει 6.500 είδη φυτών εκ των οποίων τα 1.400 είναι ενδημικά και δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο, το καθιστά μοναδικό. Η βοτανική ποικιλία, σε συνδυασμό με το ξηροθερμικό κλίμα, δίνει μέλι πυκνό, πλούσιο σε άρωμα και γεύση. Το ελληνικό μέλι συλλέγεται κατά 90% σε άγρια οικοσυστήματα και όχι σε καλλιεργούμενα φυτά, σε μια χώρα που δεν καλλιεργούνται γενετικά τροποποιημένα φυτά. Μάλιστα, πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αποδεικνύει τις ιδιαίτερες βιολογικές δράσεις του ελληνικού μελιού σε σχέση με το μέλι MANUKA της Νέας Ζηλανδίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι δύο είδη ελληνικού μελιού έχουν αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης : το μέλι ελάτης βανίλια Μαινάλου και το  πευκοθυμαρόμελο Κρήτης.

Για τους παραπάνω λόγους, η νοθεία του μελιού δεν συνιστά απλή οικονομική απάτη, καθώς το νοθευμένο προϊόν που εμφανίζεται σαν μέλι στερείται των ευεργετικών ιδιοτήτων του πραγματικού μελιού. Υπάρχουν διαφόρων ειδών νοθείες του μελιού. Μια πολύ απλή νοθεία είναι να πουλιέται ένα είδος σαν κάτι άλλο, π.χ. ένα ανθόμελο για θυμαρίσιο ή ένα εισαγόμενο για ελληνικό. Επίσης, υπάρχουν νοθείες με εξωγενή σάκχαρα (π.χ. ισογλυκόζη, γλυκόζη και άλλες γλυκαντικές ύλες, με παράλληλη προσθήκη χρωστικών και αρωματικών ουσιών).

Τι πρέπει να προσέχει ο καταναλωτής όταν αγοράζει μέλι :

  • Συνιστάται να αποφεύγεται η αγορά μελιού χωρίς επισήμανση και η αγορά από πλανόδιους πωλητές, οι οποίοι συστήνονται ως μελισσοκόμοι αλλά δεν διαθέτουν άδεια πλανόδιου εμπορίου ούτε μελισσοκομικό βιβλιάριο.
  • Το μέλι διατίθεται συσκευασμένο σε βάζα και όχι χύμα και φέρει ετικέτα με τη γεωγραφική προέλευση, τη βοτανική προέλευση, το βάρος, την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας, τον αριθμό παρτίδας, τα στοιχεία του παραγωγού ή του τυποποιητή ή του διακινητή και τον κωδικό αριθμό καταχώρησης του συσκευαστηρίου, εφόσον δεν διατίθεται από τον ίδιο τον παραγωγό.
  • Η διαδικασία της κρυστάλλωσης είναι μία φυσική διαδικασία που παρατηρείται κυρίως σε ανθόμελα. Το μέλι δεν χάνει τις ευεργετικές ιδιότητές του εφόσον κρυσταλλώσει. Συντηρείται καλά κλειστό, σε μέρος σκιερό, δροσερό, χωρίς έντονες οσμές και υγρασία.

Δεν συνιστάται η κατανάλωση μελιού σε παιδιά μικρότερα του ενός έτους και σε άτομα που εμφανίζουν τροφική αλλεργία στο μέλι. Οι διαβητικοί μπορούν να τρώνε μέλι μόνο μετά από συνεννόηση  με το γιατρό τους.

Ο ΕΦΕΤ, μέσα από τακτικούς και έκτακτους ελέγχους καθώς και με τη σύνταξη και υλοποίηση των εθνικών προγραμμάτων ελέγχου και δειγματοληψιών, σε συνεργασία με τις συναρμόδιες αρχές, εργάζεται συνεχώς για την προστασία του καταναλωτή, την αποτροπή της νοθείας και της παραπλάνησης αλλά και την προστασία αυτού το πολύτιμου εθνικού διατροφικού θησαυρού.


Πηγή: Ε.Φ.Ε.Τ.

 

 

Ελαιόλαδο : προστατεύοντας το πολύτιμο τρόφιμο της μεσογειακής διατροφής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ   Ε.Φ.Ε.Τ.                

Ελαιόλαδο :  προστατεύοντας το πολύτιμο τρόφιμο της μεσογειακής διατροφής  

 

Το τυποποιημένο ελληνικό ελαιόλαδο έχει αποδειχθεί ως το πλέον ανθεκτικό εξαγωγικό προϊόν του κλάδου των τροφίμων, το οποίο μεγαλουργεί στις αγορές του εξωτερικού, στηριζόμενο στη μετρήσιμα πλεονεκτική ποιοτική του υπεροχή. Στην παραγωγή ελαιόλαδου η Ελλάδα έχει εδραιωθεί διεθνώς στην τρίτη θέση, μετά την Ισπανία και την Ιταλία, καταδεικνύοντας τη δυνατότητα κατάκτησης μεγαλύτερου μέρους της παγκόσμιας αγοράς με την προϋπόθεση προβολής του προϊόντος μέσω του κατάλληλου “branding” και “marketing“.

 

Ο Ε.Φ.Ε.Τ., τιμώντας πάντα την κρυμμένη υπεραξία αυτού του λαϊκού διατροφικού αγαθού, υπενθυμίζει στους καταναλωτές μερικές βασικές πληροφορίες για το ελαιόλαδο, με σκοπό την προστασία τους από δόλιες μεθόδους παραπλάνησης και νοθείας.

 

Οι κατηγορίες ελαιολάδων που μπορούν να διατίθενται στο λιανικό εμπόριο είναι :

 

Α. Παρθένα ελαιόλαδα, τα οποία λαμβάνονται από τον ελαιόκαρπο μόνο με μηχανικές ή άλλες φυσικές μεθόδους. Τα παρθένα ελαιόλαδα ταξινομούνται σε εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και παρθένο ελαιόλαδο. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι αυτό που έχει την καλύτερη ποιότητα καθώς περιέχει έως και 0,8% ελαϊκό οξύ.

Β. Ελαιόλαδο – αποτελούμενο από εξευγενισμένα και παρθένα ελαιόλαδα, το οποίο λαμβάνεται με ανάμειξη εξευγενισμένου ελαιόλαδου και παρθένων ελαιόλαδων.

Γ. Πυρηνέλαιο, το οποίο λαμβάνεται με ανάμειξη εξευγενισμένου πυρηνελαίου και  παρθένων ελαιολάδων.

Κάθε συσκευασία ελαιολάδου πρέπει να φέρει υποχρεωτικά τις ακόλουθες ενδείξεις στην ετικέτα του :

 

  1. Την ονομασία πώλησης της κατηγορίας ελαιολάδου μαζί με την “πληροφορία για την αντίστοιχη κατηγορία” :

α)  εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο / “ελαιόλαδο ανωτέρας κατηγορίας που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους”,

β)  παρθένο ελαιόλαδο / “ελαιόλαδο που παράγεται απευθείας από ελιές και μόνο με μηχανικές μεθόδους “,

γ)  ελαιόλαδο – αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα / “έλαιο που περιέχει αποκλειστικά ελαιόλαδα που έχουν υποστεί επεξεργασία εξευγενισμού και έλαια που έχουν παραχθεί απευθείας από ελιές”,

δ) πυρηνέλαιο / “έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία του προϊόντος που ελήφθη μετά την εξαγωγή του ελαιολάδου και έλαια που ελήφθησαν απευθείας από τις ελιές” ή “έλαιο που περιέχει αποκλειστικά έλαια που προέρχονται από επεξεργασία πυρήνων ελιάς και ελαίων που παράγονται απευθείας από ελιές”.

  1. Τον προσδιορισμό της καταγωγής. Η ένδειξη αυτή αναγράφεται μόνο για το “εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο” και το “παρθένο ελαιόλαδο”. Για τις κατηγορίες “ελαιόλαδο − αποτελούμενο από εξευγενισμένα ελαιόλαδα και παρθένα ελαιόλαδα” και “πυρηνέλαιο” ο προσδιορισμός της καταγωγής δεν αναγράφεται στην ετικέτα.
  2. Την καθαρή ποσότητα του περιεχομένου ελαιολάδου ή πυρηνελαίου εκφραζόμενη σε μονάδες όγκου (π.χ. 1 λίτρο, 5 λίτρα).
  3. Την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας του προϊόντος.
  4. Τις συνθήκες διατήρησης του προϊόντος.
  5. Τη διατροφική δήλωση.
  6. Το όνομα ή την εμπορική επωνυμία και τη διεύθυνση του παρασκευαστή ή του συσκευαστή ή ενός πωλητή εγκατεστημένου στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  7. Τον αλφαριθμητικό κωδικό εγκεκριμένης μονάδας τυποποίησης και συσκευασίας ελαιολάδου o οποίος είναι χαρακτηριστικός για τη μονάδα και είναι της μορφής :

  EL – 40 – _ _ _ 

 

Πρέπει να αποφεύγεται η αγορά ελαιολάδου από πλανόδιους και ανώνυμους πωλητές.

Το ελαιόλαδο λόγω των ιδιαίτερων οργανοληπτικών και διατροφικών ιδιοτήτων του, σε συνδυασμό με το κόστος παραγωγής του, έχει υψηλότερη τιμή σε σχέση με τις περισσότερες άλλες φυτικές λιπαρές ουσίες.

 

Ο συνήθης τρόπος νόθευσης του ελαιολάδου, για κερδοσκοπικούς σκοπούς, είναι η ανάμιξή του ή η σχεδόν πλήρης αντικατάσταση του ελαιολάδου με σπορέλαιο χαμηλότερης θρεπτικής αξίας και τιμής, στο οποίο προστίθενται και χρωστικές. Η νοθεία αυτή μπορεί να αποδειχθεί με βεβαιότητα μόνο με εργαστηριακές αναλύσεις. Επειδή η οσμή και η γεύση του ελαιολάδου είναι χαρακτηριστική και αναγνωρίσιμη από τους περισσότερους Έλληνες, μπορεί να βάλει σε υποψίες τον καταναλωτή, ενώ το χρώμα του δεν είναι ασφαλής τρόπος για τη διαπίστωση της νοθείας.

 

Τα ελαιόλαδα / πυρηνέλαια, που προορίζονται για το λιανικό εμπόριο, μπορεί να είναι συσκευασμένα σε συσκευασίες μέγιστης χωρητικότητας πέντε λίτρων, οι οποίες είναι εφοδιασμένες με σύστημα που καταστρέφεται μετά το πρώτο άνοιγμα.

 

Στην περίπτωση που κινηθούν υποψίες στους καταναλωτές, λόγω ανεπαρκούς επισήμανσης, δελεαστικής τιμής ή οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου, καλούνται να επικοινωνούν με τον Ε.Φ.Ε.Τ. στο τηλέφωνο 11717.

 


Πηγή: Δελτίο Τύπου Ε.Φ.Ε.Τ.

 

Διατροφικές προσεγγίσεις στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Διατροφικές προσεγγίσεις στις φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Περίπου 2 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ταλαιπωρούνται από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου συμπεριλαμβανομένου της νόσου Chohn, της ελκώδους κολίτιδας και της φλεγμονής στον ειλεό. Αν και ο ακριβής παθοφυσιολογικός μηχανισμός παραμένει άγνωστος, πιθανότατα οφείλεται σε ανοσολογική απάντηση του βλεννογόνου σε απάντηση στον αλλαγμένο εντερικό μικροβιόκοσμο σε γενετικά προδιατεθημένους ασθενείς.

Ο Δυτικός τρόπος ζωής συνδέεται ως προδιαθεσικός παράγοντας των ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του καπνίσματος και η διατροφή. Τα τελευταία 20 χρόνια έχει αυξηθεί η κατανάλωση του γάλακτος, της φρουκτόζης και ακόμα περισσότερο εκείνη από αλμυρά σνακς, πίτσα, δημητριακά και ζαχαρούχα ροφήματα.

Διατροφή και Φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου

Μελέτες έχουν δείξει ότι η 2 φορές την εβδομάδα κατανάλωση junk food σχετίζεται με αύξηση του κινδύνου για εμφάνιση τους. Το ίδιο μπορεί να συμβεί αν κάποιος ακολουθεί τη λεγόμενη ‘’Δυτικού τύπου’’ διατροφή που χαρακτηρίζεται από επεξεργασμένα σάκχαρα, αυξημένη πρόσληψη κρέατος και ζωικού λίπους και ταυτόχρονα μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών.

Έχει φανεί πως υπάρχει σύνδεση της νόσου Crohn και διαφόρων διαιτητικών προγραμμάτων όπως: η ποιότητα και η ποσότητα λίπους, πέψη fast food και η συνολική πρωτεϊνική και θερμιδική πρόσληψη. Ακόμα, πιο αυξημένη πρόσληψη λινολεϊκού οξέος, ένα ω-6 πολυακόρεστο λιπαρό οξύ που βρίσκεται στο κρέας, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο.

Ο στόχος όμως της θεραπείας είναι να καταφέρνει και να διατηρεί την ύφεση και να προλαμβάνει την εξέλιξη της νόσου. Διάφορες διατροφικές προσεγγίσεις έχουν χρησιμοποιηθεί ως τώρα με κυριότερες:

  • Την εντερική διατροφή
  • Την ολική παρεντερική διατροφή
  • Τα προβιοτικά και
  • Τη δίαιτα χαμηλή σε FODMAPs.

Η έλλειψη όμως μελετών με μακροπρόθεσμο χαρακτήρα, δε μας επιτρέπουν να δώσουμε ξεκάθαρες οδηγίες. Η εντερική διατροφή μέχρι στιγμής στα παιδιά με νόσο Crohn είναι μια αποδεκτή θεραπευτική επιλογή, μιας και έχει παρόμοια επίδραση με τα στεροειδή φάρμακα – το ίδιο αρχίζει να φαίνεται και στους ενήλικες. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για την ελκώδη κολίτιδα.

Η ολική παρεντερική διατροφή δεν έχει καλύτερα αποτελέσματα από ότι τα στεροειδή ή εντερική διατροφή.

Η χορήγηση προβιοτικών μπορεί να φανεί χρήσιμη μόνο σε συγκεκριμένες κλινικές καταστάσεις. Σε ασθενείς με φλεγμονή στον ειλεό έχει φανεί πως η αντιβιοτική θεραπεία που ακολουθείτε από προβιοτικά, όπως το VSL#3 ή Lactobacillus GG είναι αποτελεσματική για τη διατήρηση της ύφεσης.

Tα τελευταία ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι συνολικά μπορεί να έχουν σημαντική επίδραση σε ασθενείς με νόσο Crohn, ειδικότερα μετά από χειρουργείο. Στα παιδιά με φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ένα μείγμα από VSL#3 και Lactobacillus έχει σημαντικό πλεονέκτημα. Τέλος, σημαντικά αποτελέσματα είχαν φανεί και σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα, με κύριο εκπρόσωπο το VSL#3. Χρειάζεται όμως να διευκρινιστούν καλύτερα τα μικροβιακά στελέχη που μπορούν να φέρουν θετικό αποτέλεσμα στην έκβαση της νόσου, όπως και καλύτερη κατανόηση του εντερικού μικροβιόκοσμου.

Τέλος, η δίαιτα FODMAPs χρειάζεται περισσότερες κλινικές δοκιμές για να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της.


Βιβιλιογραφία:

  • Durchschein F et.al.,Diet therapy for inflammatory bowel diseases: The established and the new., World J Gastroenterol. 2016 Feb 21;22(7):2179-94
  • Ganji-Arjenaki M. et.al, Probiotics are a good choice in remission of inflammatory bowel diseases: A meta analysis and systematic review., J Cell Physiol. 2018 Mar;233(3):2091-2103

Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Αξιολόγηση βάρους και σύστασης σώματος

 

 Χαρά Σκουλαρίκη, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

Αξιολόγηση βάρους και σύστασης σώματος

Διαφέρουμε μεταξύ μας. Έχουμε διαφορετικά ύψη, βάρος, σχήμα και διάπλαση σώματος. Η ζυγαριά θα μας δείξει το βάρος μας και αν τελικά χάσαμε εκείνα τα, ας πούμε, 4 κιλά. Φτάνει όμως αυτό;

Συνήθως αξιολογούμε το σωματικό βάρος σύμφωνα με το σωματικό ύψος και ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (Δ.Μ.Σ.) , ένας απλός μαθηματικός τύπος: βάρος/(ύψος)². Ένα εύρος τιμών Δ.Μ.Σ. μεταξύ 18,5-24,9kg/m ² αξιολογείται ως φυσιολογικό ενώ χαμηλότερο του 18,4 ως λιπόβαρες, υψηλότερο του 25kg/m ² ως υπέρβαρο και παχύσαρκο για τιμές υψηλότερες του 29,9kg/m ².

Η παρουσία υπερβαρότητας έχει συνδεθεί με ποικίλα νοσήματα, μεταβολικά ή ψυχολογικά.

Και εφόσον το ύψος από μια ηλικία κι έπειτα παύει να αλλάζει, για να βελτιώσουμε τον Δ.Μ.Σ. στρεφόμαστε στο βάρος, στη μάζα σώματος. Δεν είναι μόνο η αυξημένη σωματική μάζα στο υπέρβαρο ή παχύσαρκο άτομο αλλά κατά κύριο λόγο το αυξημένο σωματικό λίπος που μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα υγείας.

Ανατομικά και για πρακτικούς λόγους, το σώμα μπορεί να χωριστεί σε δύο συστατικά: την άλιπη μάζα σώματος και το σωματικό λίπος.

Η σύσταση του σώματος σε λιπώδη και άλιπη μάζα σχετίζεται άμεσα με τη μεταβολική και λειτουργική κατάσταση του οργανισμού και φυσικά με την υγεία. Η σωματική σύσταση τροποποιείται από διάφορους παράγοντες και ερεθίσματα όπως η γήρανση, κάποια νόσος αλλά κατά βάση τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.

Ένα άτομο δραστήριο με μια ισορροπημένη διατροφή σε θρεπτικά συστατικά έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να έχει μια σύσταση σώματος χαμηλή σε λιπώδη ιστό και υψηλή σε άλιπη μάζα σώματος. Δηλαδή, είναι πιο πιθανό να έχει υψηλότερη μυική μάζα και σωματικό νερό σε σχέση με ένα άλλο άτομο που ακολουθεί καθιστική ζωή και έχει άστατη διατροφή.

Λιπώδης ιστός

Η λιπώδης μάζα σώματος είναι όλα τα λιπίδια που εμπεριέχονται στο σώμα, είτε στον λιπώδη ιστό ή σε άλλους ιστούς του σώματος, όπως ενδομυικά, κυτταρικά κα.

Ο λιπώδης ιστός, είναι ένα σημαντικό τμήμα του σώματος με ενδοκρινή λειτουργία. Στο λιπώδη ιστό αποθηκεύεται με τη μορφή τριγλυκεριδίων η περίσσεια της προσλαμβανόμενης ενέργειας. Μπορούμε να διαχωρίσουμε το σωματικό λίπος επίσης αναλόγως πού εντοπίζεται :

  • Το υποδόριο λίπος, δηλαδή ο λιπώδης ιστός που είναι αποθηκευμένος κάτω από το δέρμα
  • Το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή ο λιπώδης ιστός στα ζωτικά όργανα και βρίσκεται μέσα και γύρω από τα όργανα στη θωρακική και κοιλιακή κοιλότητα

Υπάρχει μία ποσότητα που έχει καταγραφεί ως απαραίτητο λίπος για τη βιωσιμότητα ενός οργανσιμού και χαρακτηρίζει την ελάχιστη ποσότητα λίπους. Στις γυναίκες περιλαμβάνει και το ειδικό για το φύλο λίπος.

Άλιπη μάζα σώματος

Ως άλιπη μάζα σώματος ορίζουμε τα μέρη εκείνα που δεν περιβάλλονται και δεν αποτελούνται από λιπώδεις ιστούς, και αυτά είναι τα κόκαλα, οι μυείς, οι ιστοί, τα όργανα και το αίμα.

Από την σωματική άλιπη μάζα έχει ενδιαφέρον η αξιολόγηση του μυικού ιστού (μυική μάζα) και του σωματικού νερού.

Η μάζα μυών είναι το πιο ενεργό μεταβολικά σύστημα του σώματος. Η αυξημένη μυική μάζα ευνοεί ένα πιο ενεργό μεταβολισμό, δηλαδή την ημερήσια καύση μεγαλύτερου ποσού θερμίδων, ενώ ισχύει και το αντίστροφο, δηλαδή η χαμηλή μυική μάζα σώματος χαρακτηρίζεται από χαμηλότερο μεταβολισμό, γεγονός που παρατηρείται έπειτα από επαναλαμβανόμενες δίαιτες αδυνατίσματος ή/και σ εάτομα που δεν είναι σωματικά δραστήρια.

Ποσοστό νερού και βαθμός ενυδάτωσης

Με την ανάλυση σύστασης σώματος μπορεί, επίσης, να αξιολογηθεί και ένα άλλο, πολύ βασικό, χαρακτηριστικό: το σωματικό νερό. Το νερό σώματος προσδιορίζει το βαθμός ενυδάτωσης του σώματος. Ένα υψηλό ποσοστό ενυδάτωσης ευνοεί την καρδιαγγειακή λειτουργία και είναι σημαντικό για καλούς δείκτες υγείας.

Ποιές είναι οι πρϋποθέσεις για την αξιολόγηση της σύστασης σώματος

Η ανάλυση σύσταση σώματος είναι μια γρήγορη και απλή διαδικασία. Για να υποβληθεί ένα άτομο σε αυτή τη μέτρηση θα πρέπει:

  • 4 ώρες πριν την μέτρηση να έχει προηγηθεί νηστεία, να μην έχει καταναλωθεί τροφή και καφές.
  • 8 ώρες πριν τη μέτρηση να μην έχει καταναλωθεί αλκοόλ
  • 12 ώρες πριν τη μέτρηση να μην έχει προηγηθεί προπόνηση
  • Οι γυναίκες να βρίσκονται τουλάχιστον 5 ημέρες μακριά (πριν και μετά) από τις ημέρες έμμηνου ρύσεως

Η μέτρηση σύστασης σώματος έχει μεγάλη βαρύτητα για την αξιολόγηση της κατάστασης θρέψης μας καθώς μπορούν να εντοπιστούν χαρακτηριστικά που μπορούν να βελτιωθούν και έτσι να ευνοηθεί η ποιότητα ζωής μας. Ο στοχευμένος διατροφικός σχεδιασμός και η συστηματική φυσική δραστηριότητα είναι μια πετυχημένη συνταγή.

Χαρά Σκουλαρίκη

Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.

Μη – αλκοολική λιπώδη διήθηση: η Μεσογεική διατροφή το ”φάρμακο”

Μη – αλκοολική λιπώδη διήθηση: η Μεσογεική διατροφή το ”φάρμακο”

Μια από τις πιο κοινές νόσους του ήπατος στις δυτικές χώρες είναι η μη-αλκοολικη λιπώδης δίηθηση και χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, χωρίς να ευθύνεται αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Η συσσώρευση λίπους δεν είναι αθώα, αφού μπορεί να οδηγήσει και έως κίρρωση του ήπατος και ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Όταν κάτι δεν πάει καλά, αρχίζει να φαίνεται από αύξηση στην αμινοτρανσφεράση της αλανίνης (ΑLT).

Στην πραγματικότητα, η μη – αλκοολική λιπώδης διήθηση θεωρείται ως η ηπατική εκδήλωση του μταβολικού συνδρόμου, μιας και μοιράζεται κοινό παθογενετικό background με την παχυσαρκία, το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, την ινσουλινοαντίσταση και τη δυσλιπιδαιμία.

Καίριο σημείο της θεραπείας είναι η υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση.

Η απώλεια βάρους φαίνεται ότι μειώνει τα επίπεδα των ηπατικών ενζύμων και της ηπατικής στεάτωσης. Οι αλλαγές και στην ποιότητα της διατροφής μπορούν να δράσουν θετικά.

Σχετικά με τους υδατάνθρακες, από μελέτες φαίνεται ότι μπορεί να χειροτερεύσει την ασθένεια μια δίαιτα υψηλή σε υδατάνθρακες. Μεγαλύτερη μείωση στα ηπατικά τριγλυκερίδια μπορεί να προκαλέσει μια διατροφή περιορισμένων υδατανθράκων παρά συνολικών θερμίδων, για αυτό καλύτερες επιλογές υδατανθράκων είναι τα δημητριακά ολικής αλέσεως και εκείνοι χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.

Σχετικά με το λίπος, συχνά οι ασθενείς ακολουθούν μια δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος που είναι πιθανόν ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου. Η μείωση της κατανάλωσης λίπους για 6 μήνες έχει συνέπεια τη μείωση των ηπατικών ενζύμων. Η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών οξέων με μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, οδηγεί σε μείωση της γλυκόζης και της αρτηριακής πίεσης – το ίδιο ισχύει και με τα πολυακόρεαστα λιπαρά οξέα.

Η Μεσογειακή διατροφή φαίνεται να έχει μια αρκετά ενδιαφέρουσα συσχέτιση με τη θεραπεία της μη αλκοολικής λιπώδους διήθηση αφού προάγει την υγιεινή διατροφή με ένα διατροφικό πλάνο που παρέχει:

  • Υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη
  • Ελαιόλαδο
  • Ω -3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα
  • Βιταμίνες και μάταλλα
  • Φυτοχημικά συστατικά.

Βιβλιογραφία:

  • Francesco Sofi et.al., Mediterranean diet and non-alcoholic fatty liver disease: New therapeutic option around the corner?, World J Gastroenterol. 2014 Jun 21; 20(23): 7339–7346.

Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com

Μη επαρκή επίπεδα βιταμίνης C σχετίζονται με το γλυκαιμικό έλεγχο, την παχυσαρκία και το κάπνισμα

Μη επαρκή επίπεδα βιταμίνης C σχετίζονται με το γλυκαιμικό έλεγχο, την παχυσαρκία και το κάπνισμα

Φαίνεται ότι 415 εκατομμύρια παγκοσμίως ηλικίας 20 – 70 ετών έπασχαν από διαβήτη το 2015 και ο επιπολασμός συνεχίζει να αυξάνεται.

Ο σακχαρώδης διαβήτης και η σχέση του με την ινσουλινοαντίσταση βασίζεται στη χαμηλού βαθμού φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες που την χαρακτηρίζει.

Βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ)

  • Η βιταμίνη C είναι ένα βασικό μικροθρεπτικό συστατικό με αντιοξειδωτικό χαρακτήρα.
  • Επίσης, μπορεί να προστατεύει σημαντικά βιομόρια από την οξείδωση.
  • Βρίσκεται σε φρούτα και λαχανικά και συχνά προστίθεται ως συντηρητικό σε τρόφιμα και ροφήματα.
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαιτητικό συμπλήρωμα.
  • Λόγω του υδατοδιαλυτού της χαρακτήρα, αποβάλλεται γρήγορα από το σώμα και επιβάλλεται η επαρκής πρόσληψη για να προληφθεί η ανεπάρκεια.
  • Η γλυκόζη νηστείας,
  • Ο Δείκτης Μάζας Σώματος,
  • Το ιστορικό καπνίσματος και
  • Η διαιτητική πρόσληψη βιταμίνης C

Είναι ανεξάρτητοι προγνωστικοί παράγοντες της συγκέντρωσης των επιπέδων βιταμίνης C.

Τα άτομα με προδιαβήτη φαίνεται να έχουν σημαντικά μειωμένα επίπεδα βιταμίνης C, το ίδιο ίσχυε και για τα άτομα με υπερβάλλων σωματικό βάρος και την κατάσταση καπνίσματος (πρώην και νυν).

Βιταμίνη C και σακχαρώδης διαβήτης

Υπάρχουν διάφοροι μηχανισμοί που συνδέουν τη συγκέντρωση βιταμίνης C και το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2:

  1. Αυξημένη αποβολή ασκορβικού οξέος σε εκείνους που έχουν μικροαλβουμινουρία
  2. Πιθανόν, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα πιθανόν να ανταγωνίζονται τη βιταμίνη C για την πρόσληψη της από τα κύτταρα λόγω της παρόμοιας δομής με την οξειδωμένη μορφή της βιταμίνης.
  3. Αυξημένο οξειδωτικό στρες μπορεί να εξαντλήσει τις αντιοξειδωτικές αποθήκες.

Ο κυριότερος λόγος εξάντλησης της βιταμίνης C αποδίδεται στο οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή που προκαλεί τη δυσανοχή στη γλυκόζη, την υπερβαρότητα/παχυσαρκία και το κάπνισμα, παρά τη μειωμένη διαιτητική πρόσληψη.


Βιβλιογραφία:

  • Wilson R. et.al., Inadequate Vitamin C Status in Prediabetes and Type 2 Diabetes Mellitus: Associations with Glycaemic Control, Obesity, and Smoking., Nutrients. 2017 Sep 9;9(9). pii: E997

    Γράφει ηΜαρία Μεντζέλου, Διατροφολόγος – Διαιτολόγος B.Sc., Μ.Sc. στην Κλινική Διατροφή, Τηλέφωνο: 6984515475, E-mail: maria.mentzelou@hotmail.com