Τέσσερα nutri-trends για το 2014

Από τα superfoods και την δίαιτα Ducan,  το 2013 μας αποχαιρέτησε με διάφορες ”τάσεις”! Πώς θα δρομολογηθούμε το 2014 για μια χρονιά γεμάτη υγεία κι ευεξία;

IMG_0862Τρώγοντας τοπικά
Μια κυρίαρχη τάση που θα συνεχιστεί και το 2014 είναι η επιλογή τοπικών και εποχιακών τρόφιμων . Όταν τα τρόφιμα δεν χρειάζεται να ταξιδέψουν και δεν περνούν τμεγάλη επεξεργασία, περισσότερα θρεπτικά συστατικά διατηρούνται και το φαγητό είναι λιγότερο πιθανό να έχει μολυνθεί αλλά είναι και πιο θρεπτικό!
Μεταξύ μας, πού θα βρείτε καλύτερα προϊόντα από αυτά της Μεσογείου; Ειδικά τώρα που η ελληνική παραγωγή έχει ανάγκη από υποστήριξη!

Βότανα και αφεψήματα
Μπήκανε επίσημα στην πυραμίδα από 2010 (δείτε εδώ http://www.nutrinews.gr/?p=2120) , και η ελληνική χλωρίδα έχει να μας προσφέρει μεγάλη ποικιλία! Παραδοσιακά αφεψήματα από τσάι βουνού, τσουκνίδα, λουίζα και τόσα άλλα!

stock-footage-family-having-breakfast-together-in-the-kitchen-at-homeΜε παρέα
Κι επειδή και η συμπεριφορά είναι σημαντική εκτός από τις επιλογές, συν-φάγετε με αγαπημένη παρέα! Η συντροφικότητα είναι και αυτή πλέον στην βάση της μεσογειακή πυραμίδας (δείτε εδώ http://www.nutrinews.gr/?p=2120), και σε αντίθεση με αυτό που θα νομίζαμε, το να τρως με παρέα προωθεί καλύτερες επιλογές και έχει σχετιστεί με καλύτερη ρύθμιση βάρους!

Και κάτι ακόμα: ασκηθείτε! Βγείτε έξω, κάντε βόλτες, χρησιμοποιήστε όσο καλύτερα μπορείτε το σώμα σας!

 

Καλή χρονιά λοιπόν!

Αντιμετωπίζοντας την απάτη στον τομέα των τροφίμων στην Ευρώπη

 

Θυμόσαστε την απάτη με κρέας αλόγου  που είχε αποκαλυφθεί πέρυσι τέτοια εποχή περίπου; Κι όμως, η περίπτωση της απάτης αυτής ήταν ένα σημαντικό μάθημα για τη βιομηχανία τροφίμων και ταρακούνησε αρκετά τις αρμόδιες αρχές ελέγχου.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα πρόσφατα δημοσίευσε συνοπτικό ενημερωτικό υλικό σχετικά με την απάτη στον τομέα των τροφίμων. Δείτε περιεκτικότερα την κινητοποιήση της Ευρωπαϊκής Ένωσης εδώ:
Council of the European Union (2013). Commission actions in the field of food fraud.

foodfraudhorseΑναδημοσίευση από τον ιστότοπο του  European Food Information Council ( EuFIC ) :

Παρά την ακεραιτότητα της πλειονότητας των επιχειρήσεων τροφίμων και τη δέσμευσή τους ως προς την προστασία και την εμπιστοσύνη του καταναλωτή, το θέμα της απάτης στον τομέα των τροφίμων έχει στις μέρες μας προσελκύσει ιδιαίτερη προσοχή.
Παρόλο που η Ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα τρόφιμα είναι πολύ λεπτομερής σε σχέση με την ασφάλεια τροφίμων (περιλαμβανομένων ελέγχων και δοκιμών σε τομείς όπως τα κατάλοιπα και άλλα μολυντές των τροφίμων και των ζωοτροφών), δεν υπάρχει κάποιο πλαίσιο σε ισχύ ειδικά για την απάτη στον τομέα των τροφίμων, με εξαίρεση το γενικό όρο ότι οι καταναλωτές δεν πρέπει να παραπλανόνται. Για να αντιμετωπιστεί το θέμα αυτό, προσδιορίζονται νέα αποτελεσματικά μέτρα, ώστε να ενισχυθούν περαιτέρω οι Ευρωπαϊκοί κανονισμοί και οι έλεγχοι. Μερικά από αυτά αντανακλώνται στο Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για την αντιμετώπιση της απάτης στον τομέα των τροφίμων.

FOOD-FRAUD-11Απάτη στον τομέα των τροφίμων

Απάτη στον τομέα των τροφίμων διαπράττεται όταν ένα τρόφιμο κυκλοφορεί σκόπιμα στην αγορά με πρόθεση το οικονομικό κέρδος μέσω της εξαπάτησης των καταναλωτών.
Πρόσφατα παραδείγματα περιλαμβάνουν την αδήλωτη αντικατάσταση κρέατος αλόγου στα προϊόντα βοδινού κρέατος,
την προσθήκη μελαμίνης στο γάλα και τα βρεφικά υποκατάστατα γάλακτος και τη νοθεία της σκόνης τσίλι με ερυθρό του Σουδάν. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει στην Ευρωπαϊκή νομοθεσία ξεκάθαρος ορισμός για την «απάτη στον τομέα των τροφίμων».

Διάφορες εθνικές ρυθμιστικές αρχές σε όλη την Ευρώπη εφαρμόζουν προγράμματα περιοδικών ελέγχων και επιτήρησης, προκειμένου να παρακολουθούν τα τρόφιμα στην αγορά και να εξασφαλίζεται ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις των νόμων και ότι είναι ασφαλή για κατανάλωση.

Κρέας αλόγου σε προϊόντα βοδινού κρέατος

horse-meat-food-fraudΣτις 15 Ιανουαρίου 2013, η Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας (FSAI) ανέφερε τα ευρήματα μιας μελέτης για τη γνησιότητα των προϊόντων κρέατος, η οποία αποκάλυψε την παρουσία DNA αλόγου σε κατεψυγμένα μπιφτέκια βοδινού σε αρκετά σουπερμάρκετ της Ιρλανδίας.3 Από τα 27 μπιφτέκια που εξετάστηκαν, 37% βρέθηκαν θετικά ως προς την παρουσία DNA αλόγου. Ένα από τα δείγματα περιείχε 29% κρέας αλόγου. Τα μπιφτέκια αυτά ήταν επισημασμένα στην ετικέτα τους ως περιέχοντα βοδινό, όχι κρέας αλόγου.

Η FSAI αποκάλυψε, όπως φάνηκε τελικά, ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα νοθείας των βόειων προϊόντων σε πολλά κράτη μέλη. Τα αποτελέσματα αυτά οδήγησαν σε εκτενή έρευνα και κατέληξαν στην ανάκληση εκατομμυρίων μπιφτεκιών και έτοιμων γευμάτων από τα ράφια των σουπερμάρκετ σε όλη την Ευρώπη.

Μέτρα κατά της απάτης

Η ΕΕ έχει ήδη σε ισχύ εκτενείς ελέγχους και νομοθεσία που διέπουν την ιχνηλασιμότητα των τροφίμων και την επισήμανσή τους. Παρόλα αυτά, η περίπτωση με το κρέας αλόγου έριξε φως στις παράνομες πρακτικές και στην ανάγκη ενίσχυσης των ελέγχων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα σχέδιο δράσης για να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες που εντοπίζονται στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων στην Ευρώπη.6 Το σχέδιο αυτό δράσης στοχεύει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των συνεργαζόμενων εμπόρων, ενισχύοντας αρκετούς ελέγχους κατά των παράνομων πρακτικών. Το σχέδιο χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την Πρόταση Ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επισιτιστική κρίση, την απάτη στην αλυσίδα των τροφίμων και τη διενέργεια ελέγχων [2013/2091(INI)]. Το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνίσταται σε μια σειρά δράσεων, οι οποίες εμπίπτουν στις ακόλουθες πέντε περιοχές (μερικές από αυτές τις δράσεις έχουν ήδη εφαρμοστεί, άλλες αναμένεται να εφαρμοστούν μέχρι το 2014):

1. Απάτη στον τομέα των τροφίμων

Στόχος είναι να ενισχυθεί η ικανότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αντιμετωπίζει την απάτη στον τομέα των τροφίμων, ώστε να προστατεύονται τα συμφέροντα των καταναλωτών. Μετά την ανακάλυψη ότι κάποια επεξεργασμένα τρόφιμα επισημασμένα ως 100% βόειας προέλευσης είχαν επιμολυνθεί με κρέας αλόγου, οι αρμόδιες αρχές ασφάλειας τροφίμων στην Ευρώπη κατάφεραν ταχέως να ανταλλάξουν πληροφορίες μέσω μιας υπάρχουσας βάσης δεδομένων, η οποία ονομάζεται RASFF (Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές). Ως αποτέλεσμα τα παράνομα προϊόντα εντοπίστηκαν ταχύτατα και αποσύρθηκαν από την αγορά. Η Επιτροπή οραματίζεται να επεκτείνει το πεδίο δράσης του RASFF, για να βοηθήσει στην καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των τροφίμων, δημιουργώντας ένα αποκλειστικό εργαλείο πληροφοριακών συστημάτων, το οποίο θα διευκολύνει την ταχεία και διασυνοριακή ανταλλαγή πληροφοριών σε περιπτώσεις διεθνών παραβιάσεων των κανονισμών για την αλυσίδα των τροφίμων.

2. Προγράμματα δοκιμών

i) Δοκιμή DNA στα προϊόντα:

Για τον εντοπισμό DNA κρέατος αλόγου εφαρμόστηκε ένα συντονισμένο Ευρωπαϊκής εμβέλειας πρόγραμμα δοκιμών. Οι δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε τρόφιμα που προορίζονταν για τον τελικό καταναλωτή και κυκλοφορούσαν στο εμπόριο ως βοείας προέλευσης. Χιλιάδες δοκιμές DNA πραγματοποιήθηκαν από τις αρμόδιες αρχές και τις επιχειρήσεις των τροφίμων (παραγωγής, επεξεργασίας, διανομής) στις 27 χώρες της ΕΕ. Λιγότερο από 5% των δοκιμών αυτών αποκάλυψε θετικά ίχνη DNA κρέατος αλόγου.

ii) Δοκιμή για κατάλοιπα φαινυλβουταζόνης:

Πραγματοποιήθηκαν, επίσης, δοκιμές για φαινυλβουταζόνη σε πτώματα αλόγων. Η φαινυλβουταζόνη είναι ένα αντιφλεγμονώδες φάρμακο που χρησιμοποιείται στην κτηνιατρική ως παυσίπονο, το οποίο δεν είναι εγκεκριμένο για χρήση στα τρόφιμα που προορίζονται για τροφή στην ΕΕ. Τα αποτελέσματα των δοκιμών αποκάλυψαν ότι περίπου 0,5% των πτωμάτων που ελέγχθηκαν βρέθηκαν να είναι επιμολυσμένα με φαινυλβουταζόνη.

Συνολικά, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι «τα θετικά δείγματα που βρέθηκαν σε σχέση με το DNA κρέατος αλόγου σε συνδυασμό με τα πολύ χαμηλά επίπεδα φαινυλβουταζόνης που ανιχνεύθηκαν αντιπροσωπεύουν ένα μικρό μέρος της συνολικής παραγωγής στην ΕΕ». Επιπλέον, μια συλλογική έκθεση που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) στις 15 Απριλίου 2013, κατέληξε ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη φαινυλβουταζόνη ήταν «μειωμένης ανησυχίας για τους καταναλωτές».

3. Διαβατήριο αλόγου

Η έκδοση διαβατηρίων για τα άλογα, καθώς και η συνολική παρακολούθηση και η νομοθεσία για τα άλογα στην Ευρώπη, έχουν έρθει στην επικαιρότητα ως αποτέλεσμα της απάτης με το κρέας αλόγου. Προς το παρόν, διαβατήρια αλόγων μπορούν να εκδοθούν από πολλούς φορείς εντός κάθε κράτους μέλους, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να μετατεθεί η έκδοση των διαβατηρίων αποκλειστικά στην αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους, ώστε να μειωθεί ο αριθμός των φορέων που εκδίδουν διαβατήρια. Επιπλέον, θα καταστεί υποχρεωτική η καταγραφή των διαβατηρίων των αλόγων σε μια εθνική κεντρική βάση δεδομένων. Στόχος είναι η βάση αυτή να χρησιμοποιείται στα σφαγεία για την πιστοποίηση της γνησιότητας του διαβατηρίου κάθε αλόγου και την καταγραφή της ημερομηνίας σφαγής τους. Έχουν ήδη προταθεί σχετικές αλλαγές στη νομοθεσία.

4. Προέλευση στην επισήμανση

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να εισάγει πιο αποτελεσματικούς κανόνες επισήμανσης. Η καλύτερη επισήμανση του τροφίμου επιτρέπει στους καταναλωτές να κάνουν αγοραστικές επιλογές βάσει αντικειμενικής ενημέρωσης. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν την επέκταση των υποχρεωτικών κανόνων επισήμανσης ως προς την προέλευση – οι ακριβείς απαιτήσεις αναμένεται να καθοριστούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά στην περίπτωση κάποιων ειδών κρέατος μπορεί να περιλαμβάνουν τον τόπο εκτροφής και τον τόπο σφαγής.

5. Επίσημοι έλεγχοι, εφαρμογές και κυρώσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει ότι όταν χρησιμοποιούνται οικονομικές κυρώσεις για τις απάτες στον τομέα των τροφίμων, θα πρέπει να κυμαίνονται σε επίπεδο υψηλότερο σε σχέση με το οικονομικό κέρδος που επιδιώκεται από την απάτη. Έχει, επίσης, προτείνει τα κράτη μέλη να διεξάγουν υποχρεωτικούς μη ανακοινώσιμους επίσημους ελέγχους (συμπεριλαμβανομένων επιθεωρήσεων και δοκιμών), κατευθυνόμενους στην αντιμετώπιση της απάτης στον τομέα των τροφίμων.

Συμπέρασμα

Η περίπτωση της απάτης με το κρέας αλόγου ήταν ένα σημαντικό μάθημα για τη βιομηχανία τροφίμων και τους νομοθέτες σε όλη την Ευρώπη. Ανέδειξε τη σημασία της ύπαρξης κατάλληλων ελέγχων και αποτρεπτικών μέτρων. Οι συντονισμένοι επίσημοι έλεγχοι, οι αυξημένες τυχαίες δοκιμές και οι σκληρότερες οικονομικές κυρώσεις που έχουν τεθεί από την εφαρμογή των 5 σημείων του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να οδηγήσουν σε ένα θετικό αποτέλεσμα για τους καταναλωτές, καθιστώντας πιο δύσκολες και προλαμβάνοντας επαρκώς τις προσπάθειες εσκεμμένης εξαπάτησης κατά μήκος της αλυσίδας των τροφίμων.

 

Περισσότερες πληροφορίες:

Council of the European Union (2013). Commission actions in the field of food fraud. http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=EN&t=PDF&gc=true&sc=false&f=ST%2012125%202013%20INIT&r=http%3A%2F%2Fregister.consilium.europa.eu%2Fpd%2Fen%2F13%2Fst12%2Fst12125.en13.pdf

 

Αναφορές

Everstine K, Spink J, Kennedy S (2013). Economically motivated adulteration (EMA) of food: common characteristics of EMA incidents. Journal of Food Protection 76:723-35. doi: 10.4315/0362-028X.JFP-12-399.

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (2013). Σχέδιο Έκθεσης σχετικά με την επισιτιστική κρίση, την απάτη στην αλυσίδα των τροφίμων και τη διενέργεια ελέγχων (2013/2091(INI)).

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 28ης Ιανουαρίου 2002 για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (L31/1).

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές.

Regulation (EU) No 1169/2011 of the European Parliament and of the Council of 25 October 2011 on the provision of food information to consumers.

European Commission website, Food and Feed Safety section.

European Commission – MEMO/13/524 (2013). 2012 Report on Europe’s Rapid Alert System for Food and Feed: Questions & Answers.

European Commission (2013). Press release: Commission publishes European test results on horse DNA and phenylbutazone: no food safety issues but tougher penalties to apply in the future to fraudulent labelling.

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ 504/2008 της Επιτροπής της 6ης Ιουνίου 2008 για την εφαρμογή των οδηγιών 90/426/ΕΟΚ και 90/427/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις μεθόδους αναγνώρισης των ιπποειδών.

Commission Regulation (EC) No. 504/2008 implementing Council Directives 90/426/EEC and 90/427/EEC as regards methods for the identification of equidae.

EC WORKING DOCUMENT (2013) implementing Council Directives 90/427/EEC, 94/28/EC and 2009/156/EC as regards methods for the identification of equidae (Equine Passport Regulation) and repealing Regulation (EC) No 504/2008.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια & την ποιότητα τροφίμων και την υγεία & τη διατροφή στα μέσα ενημέρωσης, τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής, τους εκπαιδευτικούς και τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να καταλάβουν οι καταναλωτές.

Συμπληρώματα διατροφής: ποιος τα χρειάζεται και πότε;

Σύμφωνα με το Consumers Reports, θυμηθείτε τί είχαμε πει εδώ:
Συμπληρώματα βιταμινών και ανόργανων συστατικών: Πόσο;

Το νεότερο ενημερωτικό υλικό σχετικά με τα συμπληρώματα διατροφής από τον ιστότοπο του European Food Information Council ( EuFIC ) :pills

Στην αγορά υπάρχουν αναρίθμητα συμπληρώματα διατροφής, αλλά για ποιον ενδείκνυνται τελικά; Είναι ωφέλιμα, αναποτελεσματικά ή μήπως ακόμα και βλαβερά; Στο παρόν άρθρο διερευνώνται οι γενικές συστάσεις για τη λήψη των συμπληρωμάτων διατροφής.

Τι είναι τα συμπληρώματα διατροφής?

Το σκεπτικό για τα συμπληρώματα διατροφής είναι να παρέχουν θρεπτικά συστατικά, τα οποία μπορεί να μην προσλαμβάνονται σε επαρκείς ποσότητες. Τα διατροφικά συμπληρώματα μπορεί να είναι βιταμίνες, ανόργανα συστατικά, αμινοξέα, λιπαρά οξέα ή και άλλες ουσίες, και υπάρχουν σε μορφή χαπιών, δισκίων, κάψουλας, υγρών κά.
Τα συμπληρώματα είναι διαθέσιμα σε ένα εύρος δόσεων και σε διαφορετικούς συνδυασμούς. Όμως, για τη λειτουργία του οργανισμού μας απαιτείται μόνο μια συγκεκριμένη ποσότητα από κάθε θρεπτικό συστατικό, ενώ η λήψη μεγαλύτερων ποσοτήτων δεν είναι απαραιτήτως καλύτερη. Μερικές ουσίες σε υψηλές δοσολογίες μπορεί να έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες και να είναι επιβλαβείς.
Για τη διασφάλιση, λοιπόν, της υγείας των καταναλωτών, τα συμπληρώματα μπορούν να πωλούνται νόμιμα μόνο με μια κατάλληλη σύσταση για ημερήσια δοσολογία και μια προειδοποίηση να μην ξεπερνιέται η δόση αυτή.

Η χρήση των συμπληρωμάτων στην Ευρώπη ποικίλει. Για παράδειγμα, είναι συχνή στη Γερμανία και τη Δανία (στο 43% και 59% των ενηλίκων, αντιστοίχως), αλλά λιγότερο συχνή στην Ιρλανδία και την Ισπανία (23% και 9%, αντιστοίχως).
Οι γυναίκες χρησιμοποιούν συμπληρώματα περισσότερο από τους άνδρες.

Ποιος χρειάζεται τα συμπληρώματα διατροφής;

Τα συμπληρώματα δεν είναι υποκατάστατα μιας ισορροπημένης υγιεινής δίαιτας. Μία δίαιpillsfoodτα που περιλαμβάνει πολλά φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, επαρκής πρωτεΐνη και υγιεινά λιπαρά θα πρέπει φυσιολογικά να παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για μια καλή υγεία.
Οι περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες συμφωνούν ότι τα μηνύματα που απευθύνονται στο ευρύ κοινό θα πρέπει να εστιάζουν σε συστάσεις με βάση τα τρόφιμα.
Τα συμπληρώματα δεν έχουν θέση σε αυτές τις συστάσεις, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού ή άτομα που μπορεί να χρειάζονται συμβουλές σχετικά με τα συμπληρώματα, ακόμα και όταν καταναλώνουν μια υγιεινή ισορροπημένη δίαιτα, όπως οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας ή άτομα υπό συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή.

Εξαιτίας εν μέρει του σύγχρονου τρόπου ζωής, δεν καταφέρνουν όλοι να καταναλώνουν μια υγιεινή δίαιτα. Διατροφικές έρευνες στην Ευρώπη έχουν υποδείξει μια υποβέλτιστη πρόσληψη σε αρκετά μικροθρεπτικά συστατικά.
Το χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση πρόγραμμα EURRECA βρήκε ανεπαρκής πρόσληψη για τη βιταμίνη C, τη βιταμίνη D, το φυλλικό οξύ, το ασβέστιο, το σελήνιο και το ιώδιο.
Μια πρόσφατη σύγκριση εθνικών μελετών έδειξε ευρεία ανησυχία για τις προσλήψεις της βιταμίνης D, ενώ συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες είναι πιο πιθανό να έχουν χαμηλές προσλήψεις ανόργανων συστατικών.
Για παράδειγμα, υπάρχει ανησυχία για την πρόσληψη σιδήρου στις έφηβες στη Δανία, τη Γαλλία, την Πολωνία, τη Γερμανία και το ΗΒ.
Η υποβαθμισμένη θρεπτική κατάσταση σε σχέση με τον σίδηρο στις γυναίκες αυξάνει επίσης τον κίνδυνο για τη γέννηση βρεφών με χαμηλό βάρος, ανεπάρκεια σιδήρου και καθυστερημένη γνωσιακή ανάπτυξη.
Η θρεπτική κατάσταση ως προς το φυλλικό οξύ είναι επίσης καίριας σημασίας για τις γυναίκες που μπορεί να μείνουν έγκυες. Για αυτές συστήνεται να λαμβάνουν φυλλικό οξύ πριν τη σύλληψη και να συνεχίζουν τη λήψη για τις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης.
Μια επαρκής θρεπτική κατάσταση σε φυλλικό οξύ μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο γέννησης βρέφους με ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα, όπως η δισχιδής ράχη. Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ότι 50-70% των Ευρωπαίων έχουν υποβαθμισμένη θρεπτική κατάσταση σε σχέση με τη βιταμίνη D.
Καθώς η θρεπτική κατάσταση σε βιταμίνη D εξαρτάται όχι μόνο από τη διατροφική πρόσληψη αλλά και από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, μπορεί η συμβουλή για τη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα στις βόρειες χώρες της Ευρώπης. Σε κάποιες από αυτές (συμπεριλαμβανομένων του ΗΒ, της Ιρλανδίας, των Κάτω Χωρών και της Σουηδίας) υπάρχουν ήδη σχετικές συστάσεις για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, αν και είναι αναγκαία περισσότερη έρευνα.

Άλλες συχνές θεωρήσεις σχετικά με κάποιες ιδιαίτερες ομάδες πληθυσμού και τη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής παρουσιάζονται στον Πίνακα 1, αν και ο ορισμός των ομάδων που θεωρούνται σε κίνδυνο διαφέρει μεταξύ των χωρών.

Πίνακας 1: Παραδείγματα ομάδων πληθυσμού που απαιτούν ειδικές συμβουλές για τα συμπληρώματα

Ομάδα πληθυσμού Θρεπτικά συστατικά
Άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών Βιταμίνη D, Vitamin B12, φυλλικό οξύΟι σωματικά αδύναμοι ηλικιωμένοι μπορεί να επωφεληθούν από ένα χαμηλής δοσολογίας πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα.
Γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας Φυλλικό οξύ και βιταμίνη D, ίσως σίδηρο
Παιδιά κάτω των 5 ετών Βιταμίνη A, Βιταμίνη C, Βιταμίνη D, αν και παιδιά με καλή όρεξη που καταναλώνουν μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων μπορεί να μην τα χρειάζονται
Θηλάζουσες Βιταμίνη D
Άτομα που καλύπτουν το δέρμα τους, έχουν σκουρόχρωμη επιδερμίδα ή είναι κλεισμένα στο σπίτι Βιταμίνη D
Φυτοφάγοι Βιταμίνη B12, Βιταμίνη D2

Ιδιαίτεροι κίνδυνοι για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού

Παρά το ρόλο που μπορεί να έχουν τα συμπληρώματα διατροφής στην υγεία μερικών ατόμων, δεν είναι όλα χρήσιμα για όλους. Στην πραγματικότητα, για κάποια άτομα δεν συστήνεται η λήψη συγκεκριμένων συμπληρωμάτων, ειδικά σε υψηλές δοσολογίες. Μερικές μελέτες δείχνουν ότι τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα μπορεί να συμβάλλουν σε αυξημένο κίνδυνο υπερβολικής πρόσληψης κάποιων θρεπτικών συστατικών, και έχει προταθεί ότι θα πρέπει να σχεδιάζονται λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη τις προσλήψεις των μικροθρεπτικών συστατικών από τα τρόφιμα. Τα άτομα θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στο να διαβάζουν την ετικέτα και να βεβαιώνονται ότι το εκάστοτε συμπλήρωμα είναι κατάλληλο για αυτά. Για τις έγκυες, για παράδειγμα, τα συμπληρώματα που περιέχουν βιταμίνη Α (ρετινόλη), συμπεριλαμβανομένων των ιχθυελαίων, μπορεί να είναι επιβλαβή και να προκαλέσουν ανωμαλίες στη γέννηση, εάν η συνιστώμενη δόση ξεπεραστεί κατά πολύ ή εάν ξεπερνιέται για μια μεγάλη χρονική περίοδο.

 

Οι μελέτες τονίζουν, επίσης, ότι οι καπνιστές θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με μερικά συμπληρώματα, συγκεκριμένα σε σχέση με τις μεγάλες δόσεις του β-καροτενίου. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), έχοντας λάβει υπόψη τα δεδομένα στον τομέα, κατέληξε ότι η έκθεση σε λιγότερο από 15 mg/ημέρα β-καροτενίου είναι ασφαλής στο γενικό πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των καπνιστών.

 

Συμπέρασμα

Για μερικές ομάδες πληθυσμού συστήνεται η λήψη συγκεκριμένων συμπληρωμάτων.
Το γενικό μήνυμα όμως είναι: ακολουθείστε μια υγιεινή, ισορροπημένη δίαιτα, διαβάζετε προσεκτικά τις ετικέτες στα συμπληρώματα και τα εμπλουτισμένα τρόφιμα και αποφεύγετε τη λήψη πολλαπλών δόσεων που ξεπερνούν τη Συνιστώμενες Διαιτητικές Παροχές (RDAs).
Σε περιπτώσεις αμφιβολίας, αναζητείστε τη συμβουλή ενός διαιτολόγου ή ιατρού πριν διαλέξετε κάποιο συμπλήρωμα διατροφής.

 

Αναφορές

European Commission, Food supplements section http://ec.europa.eu/food/food/labellingnutrition/supplements/

Η ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού προγράμματος EURRECA: www.eurreca.org

Mensink GB, Fletcher R, Gurinovic M, et al. (2012). Mapping low intake of micronutrients across Europe. British Journal of Nutrition 14:1-19.

Beitz R, Mensink GB, Rams S, et al. (2004). Vitamin- und Mineralstoffsupplementierung in Deutschland (Use of vitamin and mineral supplements in Germany). Bundesgesundheitsblatt Gesundheitsforschung Gesundheitsschutz 47:1057–1065.

Tetens I, Biltoft-Jensen A, Spagner C, et al. (2011). Intake of micronutrients among Danish adult users and non-users of dietary supplements. Food & Nutrition Research 55:7153.

Kiely M (2001). North/South Ireland Food Consumption Survey. Summary Report on Food and Nutrient Intakes, Anthropometry, Attitudinal Data & Physical Activity Patterns. Irish Universities Nutrition Alliance.

Rovira MA, Grau M, Castañer O, et al. (2013). Dietary supplement use and health-related behaviors in a Mediterranean population. Journal of Nutrition Education and Behavior 45(5):386-391.

Αναλύσεις από το EUFIC (2009). Κατευθυντήριες γραμμές διατροφής με βάση τα τρόφιμα στην Ευρώπη.

Troesch B (2012). Dietary surveys indicate vitamin intakes below recommendations are common in representative Western countries. British Journal of Nutrition 108(4):692-8.

Radlowski EC & Johnson RW (2013). Perinatal iron deficiency and neurocognitive development. Frontiers in Human Neuroscience 7:585.

Ovesen L, Andersen R & Jakobsen J (2003). Geographical differences in vitamin D status, with particular reference to European countries. Proceedings of the Nutrition Society 62(4):813-821.

Pérez-López FR, Brincat M, Erel CT, et al. (2012). EMAS position statement: Vitamin D and postmenopausal Health. Maturitas 71:83-88.

EFSA (2012). Statement on the safety of β-carotene use in heavy smokers. EFSA Journal 10(12):2953.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια & την ποιότητα τροφίμων και την υγεία & τη διατροφή στα μέσα ενημέρωσης, τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής, τους εκπαιδευτικούς και τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να καταλάβουν οι καταναλωτές.

Παιδί και Χριστούγεννα: Δημιουργικές γιορτές με άσκηση και σωστή διατροφή!

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΖΗΝ

chrismass_treeΤα Χριστούγεννα έφτασαν και για τα παιδιά αυτές είναι οι καλύτερες ημέρες του χρόνου! Τα σχολεία κλείνουν και τα παιδιά περιμένουν με ανυπομονησία τα δώρα που θα τους φέρει ο Άγιος Βασίλης, τις βόλτες, τα φώτα, τα πανύψηλα χριστουγεννιάτικα δέντρα και το στολισμό στο σπίτι αλλά και σε ολόκληρη την πόλη.

Κατά τη διάρκεια των διακοπών, τα παιδιά έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, τον οποίο όμως καλό θα ήταν να μην τον περάσουν παρέα με την τηλεόραση ή τον υπολογιστή, καταναλώνοντας ποσότητες μελομακάρονων και κουραμπιέδων! Αξιοποιήστε τα φετινά Χριστούγεννα, για να περάσετε εποικοδομητικό χρόνο με τα παιδιά σας, οργανώνοντας δραστηριότητες που θα σας προσφέρουν διασκέδαση, αλλά και ευεξία.

1. Φροντίστε να μην βγουν τα παιδιά σας από το καθημερινό τους πρόγραμμα.
Διατηρήστε τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών και κατά τη διάρκεια των γιορτών. Μπορεί τα σχολεία να μην λειτουργούν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί σας θα πρέπει να αλλάξει τελείως το καθημερινό διατροφικό του πλάνο ή να παραλείψει την κατανάλωση σημαντικών γευμάτων, όπως π.χ. το πρωινό ή τα ενδιάμεσα σνακ.

2. Προτρέψτε τα παιδιά σας να απολαύσουν τα γλυκά με μέτρο.
Μπορεί να είναι δύσκολο να τα πείσετε να αποφύγουν την κατανάλωση γλυκών, ωστόσο υπάρχουν διάφορες πρακτικές για να ελέγξετε με ενδεδειγμένο τρόπο την κατανάλωσή τους. Μπορείτε για παράδειγμα να βάλετε ένα όριο στον αριθμό των γλυκών που θα καταναλώσουν ή να φροντίσετε να καταναλώνουν κάποιο γλυκό ως μέρος του απογευματινού σνακ, και όχι οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, ή επιπρόσθετα με το γεύμα ή το δείπνο.

3. Αποφύγετε τις υπερβολές στο γιορτινό τραπέζι.
Προσπαθήστε να διατηρήσετε μια ισορροπημένη διατροφή για εσάς και τα παιδιά σας. Φροντίστε να υπάρχει στο τραπέζι ποικιλία λαχανικών και περιορίστε τα ορεκτικά και συνοδευτικά πιάτα. Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά σας θα έχουν ποικιλία στη διατροφή τους και θα νιώσουν το αίσθημα του κορεσμού χωρίς να κάνουν διατροφικές υπερβολές.

 christmaskids4. Ασκηθείτε διασκεδάζοντας!
Υπάρχει πλήθος δραστηριοτήτων που μπορείτε να κάνετε μαζί με τα παιδιά σας, ιδιαιτέρως τις ημέρες των γιορτών. Κάντε τις εορταστικές σας αγορές περπατώντας και περιπλανηθείτε όλοι μαζί στους στολισμένους δρόμους της πόλης ή κάντε όμορφους περιπάτους στη φύση! Μπορείτε επίσης να κάνετε μαζί με τα παιδιά σας κάποιο χειμερινό άθλημα, όπως πατινάζ ή σκι.

5. Ενθαρρύνετε τις δραστηριότητες συμμετέχοντας από κοινού με τα παιδιά σας:
Ακόμα και στην περίπτωση που θα περάσετε τον περισσότερο ελεύθερο χρόνο σας στο σπίτι με τα παιδιά, δεν χρειάζεται να είναι στον καναπέ του σαλονιού… Μπείτε μαζί στην κουζίνα και δημιουργήστε χριστουγεννιάτικα πιάτα και γλυκά. Συζητήστε για τις γιορτές, διαβάστε βιβλία, φτιάξτε μαζί εύκολα δώρα, όπως χειροποίητες κατασκευές και ευχετήριες κάρτες για να τα προσφέρετε στους αγαπημένους σας ανθρώπους, βάλτε μουσική και χορέψτε στους εορταστικούς ρυθμούς.

Δείτε το Χριστουγεννιάτικο Newsletter του ΕΥΖΗΝ

euzinΕΥΖΗΝ (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων)

To E.Y.ZH.N.(Εθνική δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων)είναι ένα πρόγραμμα του Υπουργείου Παιδείας που σχεδίασε και υλοποιεί το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγείας των παιδιών μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας. Το Πρόγραμμα με συγκεκριμένες ενέργειες παρεμβαίνει στην καθημερινότητα της ελληνικής οικογένειας, του σχολείου και του συνόλου της κοινωνίας, παρέχοντας, μεταξύ άλλων, διαρκή συμβουλευτική ενημέρωση σε θέματα διατροφής, ανάπτυξης και σωματικής δραστηριότητας.

Πρόγραμμα Ε.Υ.ΖΗ.Ν.

Ιστότοπος:http://eyzin.minedu.gov.gr/ http://eyzin.minedu.gov.gr/Pages/Home.aspx
Ε-mail:media@eyzhn.edu.gr
Τηλ.: 210-9549154
Facebook https://www.facebook.com/pages/EYZHN/157783734427074
Newsletter

Ημικαρβαζίδιο: πόσο ασφαλή είναι τα καπάκια;

αναδημοσίευση από το ενημερωτικό υλικό για τους καταναλωτές του ΕΦΕΤ

efet1.Τι είναι το ημικαρβαζίδιο;
Το ημικαρβαζίδιο (semicarbazide, SEM) ανήκει σε μία οικογένεια χημικών ενώσεων, τις υδραζίνες (hydrazines), η οποία φαίνεται ότι προκαλεί καρκίνο σε πειραματόζωα. Παρότι δεν έχει ολοκληρω-θεί η τοξικολογική μελέτη του ημακαρβαζίδιου, είναι πιθανό να προκαλεί βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων (DNA).

2.Που μπορεί να βρεθεί το ημικαρβαζίδιο;
Πρόσφατα το ημικαρβαζίδιο ανιχνεύθηκε στα υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα, που κατά την παρασκευή τους χρησιμοποιείται το αζωδικαρβοαμίδιο (azodicarbonamide, ADC). Το αζωδι-καρβοαμίδιο έχει χρησιμοποιηθεί για περισσότερο από 20 χρόνια για τη δημιουργία του εσωτερι-κού πλαστικού πώματος στα καπάκια γυάλινων περιεκτών. Το ημικαρβαζίδιο έχει επίσης ανιχνευ-θεί σε τρόφιμα που είναι συσκευασμένα σε γυάλινους περιέκτες, οι οποίοι έχουν σφραγισθεί με τα παραπάνω καπάκια.

3.Τι είναι το αζωδικαρβοαμίδιο (azodicarbonamide, ADC);
Το αζωδικαρβοαμίδιο έχει εγκριθεί στην ΕΕ ως “ουσία η οποία ενσωματώνεται στα πλαστικά προ-κειμένου να επιτευχθεί συγκεκριμένη τεχνική επίδραση στο τελικό προϊόν”. Έχει εγκριθεί για χρή-ση ως διογκωτικό μέσο των πλαστικών υλικών που προορίζονται να είναι σε επαφή με τρόφιμα. Τα διογκωτικά μέσα προστίθενται στα πολυμερή κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας τους, ώστε να δημιουργούν μικρά μόρια αέρα σε όλο το πλαστικό. Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη για να επι-τευχθεί η σφράγιση της συσκευασίας, δηλαδή ο αποτελεσματικός πωματισμός στα μεταλλικά καπάκια των γυάλινων περιεκτών, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα τρόφιμα δεν μολύνονται από σκό-νη, έντομα ή άλλους εξωγενείς παράγοντες και ότι είναι μικροβιολογικά ασφαλή.

4.Είναι απαραίτητα τα πλαστικά πώματα;
Τα πώματα χρησιμοποιούνται για να διασφαλίζεται η αεροστεγής εφαρμογή των μεταλλικών κα-πακιών στους γυάλινους περιέκτες. Τα πώματα αυτά προστατεύουν το τρόφιμο που είναι στον πε-ριέκτη από μικροβιακή μόλυνση, σκόνη, έντομα ή άλλους εξωγενείς παράγοντες, εξασφαλίζοντας ποιότητα και ασφαλή διατήρηση του τροφίμου μέχρι να ανοίξει η συσκευασία.

5.Σε ποια τρόφιμα έχει εντοπισθεί το ημικαρβαζίδιο;
Η παρουσία ημικαρβαζίδιου δεν συνδυάζεται με ένα συγκεκριμένο είδος τροφίμου αλλά με το είδος της συσκευασίας. Τα μεταλλικά καπάκια που περιέχουν εσωτερικά πλαστικό πώμα χρησιμοποιούνται σε πολλά τρόφιμα τα οποία συσκευάζονται σε γυάλινους περιέκτες όπως χυμοί φρούτων, μαρμελάδες, μέλι, παιδικές τροφές, τουρσιά, μαγιονέζα, μουστάρδα, σάλτσες κ.α.

6.Πόσο ημικαρβαζίδιο έχει ανιχνευθεί στα τρόφιμα;
Στα παραπάνω τρόφιμα τα επίπεδα του ημικαρβαζίδιου κυμαίνονται από μη ανιχνεύσιμα έως 25 ppb (parts per billion). Η υψηλότερη συγκέντρωση ημικαρβαζίδιου έχει αναφερθεί στις βρεφικές τροφές και πιθανά οφείλεται στη μεγαλύτερη αναλογία μεταξύ επιφάνειας πώματος και μάζας τρο-φίμου, δεδομένου ότι τα τρόφιμα αυτά είναι σε μικρές συσκευασίες. Αν θεωρήσουμε ότι ένα νήπιο 6 μηνών έχει βάρος 7,5 kg και ότι λαμβάνει τη μέγιστη περιεκτικότητα ημικαρβαζίδιου που έχει α-ναφερθεί, δηλαδή 25 ppb, τότε η πρόσληψη ημικαρβαζίδιου υπολογίζεται ότι είναι περίπου 2.3 μg/kg βάρους σώματος/ημέρα.
Για τον παραπάνω υπολογισμό έχουν υποθετικά υιοθετηθεί δύο αποδοχές:
(α) ότι χρησιμοποιούνται στη διατροφή των βρεφών και νηπίων αποκλειστικά εμπορι-κές τροφές συσκευασμένες σε γυάλινους περιέκτες και
(β) ότι όλα τα τρόφιμα που καταναλώνονται περιέχουν το υψηλότερο επίπεδο ημικαρβαζίδιου.

7.Eίναι το ημικαρβαζίδιο μία νέα ουσία;
Το ημικαρβαζίδιο είναι μία ουσία ήδη γνωστή στους χημικούς. Το αζωδικαρβοαμίδιο, από το οποίο προκύπτει το ημικαρβαζίδιο, έχει εγκριθεί στην ΕΕ ως διογκωτικό μέσο των πλαστικών για δεκαετίες. Όμως, η ανίχνευση του ημικαρβαζίδιου στα τρόφιμα και στα υλικά συσκευασίας αποτελεί ένα νέο δεδομένο και οφείλεται στην πρόοδο της επιστήμης και στη βελτίωση των εργαστηριακών αναλυτικών μεθόδων.

8.Ποια δεδομένα υπάρχουν μέχρι σήμερα για το ημικαρβαζίδιο;
Αρχικά είχε διατυπωθεί η άποψη ότι η παρουσία ημικαρβαζίδιου στα τρόφιμα ανιχνεύεται ως πα-ραπροϊόν της εργαστηριακής μεθόδου ανάλυσης.
Πρόσφατα πειραματικά αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι, το ημικαρβαζίδιο δημιουργείται κατά την θερμική επεξεργασία του διογκωτικού μέσου αζωδικαρβοαμίδιου (το οποίο χρησιμοποιείται για τη δημιουργία εσωτερικών πωμάτων στα καπάκια των γυάλινων περιεκτών) και ότι μεταναστεύει από το πώμα στο τρόφιμο, δηλαδή η παρουσία του δεν είναι παραπροϊόν της αναλυτικής μεθόδου. Τα μέχρι σήμερα πειραματικά αποτελέσματα δείχνουν ότι το ημικαρβαζίδιο έχει ασθενή καρκινογό-νο και γενοτοξική δράση (δηλαδή μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων) Τα αποτελέσματα αυτά, όμως, δεν είναι αρκετά για να οδηγήσουν σε οριστικό συμπέρασμα για το αν και σε ποιο βαθμό το ημικαρβαζίδιο αποτελεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία (πρόκληση καρκίνου). Οι ποσότητες ημικαρβαζίδιου στα τρόφιμα είναι πολύ χαμηλές και θα πρέ-πει να προσδιορισθεί ο βαθμός της ανθρώπινης έκθεσης στο ημικαρβαζίδιο μέσω της διατροφής καθώς και τα πιθανά in vivo αποτελέσματα. Επιπλέον, θα πρέπει να γίνουν τοξικολογικές και κινητικές μελέτες ώστε να διευκρινισθεί αν το ημικαρβαζίδιο φτάνει στους ιστούς και, στην περίπτωση αυτή, να μελετηθεί η γενοτοξική δράση του ημικαρβαζίδιου στους ιστούς αυτούς.

9.Αποτελεί το ημικαρβαζίδιο κίνδυνο για τους καταναλωτές;
Οι εμπειρογνώμονες θεωρούν ότι ο κίνδυνος για τους ενήλικες και για τα νήπια, εάν υπάρ-χει, είναι πολύ μικρός. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν αρκετά επιστημονικά δεδομένα ώστε να πραγματοποιηθεί μία ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη εκτίμηση της επικινδυνότητας (risk as-sessment) του ημικαρβαζίδιου. Λαμβάνοντας όμως υπόψη τα μέχρι τώρα στοιχεία, καθώς και την πιθανή υψηλότερη έκθεση των νηπίων στην ουσία αυτή, οι εμπειρογνώμονες συμβουλεύουν ότι για προληπτικούς λόγους θα πρέπει να μειωθεί η παρουσία ημικαρβαζίδιου στις βρεφικές τρο-φές.

10.Είναι ασφαλείς οι βρεφικές τροφές που συσκευάζονται σε γυάλινα δοχεία;
Οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι, οι καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των νηπίων, δεν είναι απαραίτητο να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες λόγω της πιθανής παρουσίας ημικαρβαζίδιου σε ορισμένα τρόφιμα. Οι βρεφικές τροφές που συσκευάζονται σε γυάλινους περιέκτες αποτελούν προϊόντα ευρείας κατανάλωσης λόγω της ευκολίας στη χρήση, της ποιότητας και της διατροφικής ασφάλειας που παρέχουν. Κυρίως όμως, παρέχουν υψηλή προστασία από μικροβιολογικούς κινδύνους. Λόγω της έλλειψης επιστημονικών δεδομένων, οι εμπειρογνώμονες κατέληξαν ότι προληπτικά θα πρέπει να μειωθεί η έκθεση στο ημικαρβαζίδιο παράλληλα με την τεχνολογική πρόοδο. Σχετικά με τις βρεφικές τροφές, οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι δεν είναι απαραίτητο να ληφθούν άμεσα μέτρα. Στην περίπτωση που χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές τεχνολογίες συσκευασίας, για τη μείωση ή την εξάλειψη του ημικαρβαζίδιου, είναι σημαντικό να διασφαλίζεται υψηλή προστασία από μικροβιολογικούς κινδύνους στο τρόφιμο.

11.Τι μέτρα πρέπει να ληφθούν για τη διαχείριση του κινδύνου που συνδέεται με το ημικαρβαζίδιο;
Σήμερα πραγματοποιείται έρευνα για τη διευκρίνιση της προέλευσης του ημικαρβαζίδιου στα τρό-φιμα, των επίπεδων πρόσληψης και έκθεσης του ανθρώπου στο ημικαρβαζίδιο μέσω της διατρο-φής καθώς και τοξικολογικές μελέτες. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (European Food Safety Authority, EFSA) συνιστά τη δημιουργία ενός προγράμματος δρά-σης για τη μείωση της παρουσίας ημικαρβαζίδιου στα τρόφιμα, το οποίο θα συμπεριλαμ-βάνει την εύρεση εναλλακτικών λύσεων για τη συσκευασία των τροφίμων και το πρόγραμ-μα παρακολούθησης του επιπέδου ημικαρβαζίδιου στα τρόφιμα. Από την πλευρά της βιομη-χανίας γίνονται προσπάθειες να μειωθεί και, αν είναι δυνατόν, να αποφευχθεί η χρήση ημικαρβα-ζίδιου από τη συσκευασία των τροφίμων με πρώτο στόχο τις βρεφικές τροφές.Ορισμένοι Ευρωπαϊκοί φορείς ομόλογοι του ΕΦΕΤ, συμβουλεύον τους γονείς να μειώσουν, κατά το δυνατόν, την κατανάλωση έτοιμων παιδικών τροφών, συσκευασμένων σε γυάλινους περιέκτες και να προτιμούν την παρασκευή κατάλληλων γευμάτων στο σπίτι για τα βρέφη και τα νήπια.

 

Πηγή:

Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων
http://www.efet.gr/

 

 

5 φυσικές ασπίδες κατά του καρκίνου

Κι όμως, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για κάποια τρόφιμα οτι η συστηματική κατανάλωσή τους έχει σχετιστεί με μειωμένη πιθανότητα εμφάνισης νεοπλασιών!

Μάλιστα, τα περισσότερα διατιθενται σε αφθονία στην ελληνική αγορά και υπάρχουν σε κάθε ελληνική κουζίνα!

Πολύ σύντομα, ας ρίξουμε μια ματιά:

cherry-tomatoes-2_29676361. Σταφύλια,κρασί και ρεσβερατρόλη
Το σημαντικό αυτό συστατικό των σταφυλιών, της σταφίδας και του κρασιού, η ρεσβερατρόλη, απασχολεί την βιβλιογραφία πολύ έντονα καθώς αυξάνονται οι μελέτες που την σχετίζουν με καθυστέρηση της ανάπτυξης του καρκινικού κυττάρου.

2. Τομάτες και λυκοπένιο
Το λυκοπένιο που βρίσκεται όχι μονο στην φρέσκια αλλά και στην μαγειρεμμένη τομάτα μειώνει την φλεγμονή και αποτελεί ισχυρό αντιοξειδωτικό αυξάνοντας την άμυνα του οργανισμού. Μήπως να ξανασκεφτούμε τις κόκκινες σάλτσες;

3. Κουρκουμάς και κουρκουμίνη
Αν και όχι και το πιο διαδεδομένο μπαχαρικό στην ελληνική κουζίνα, ο κουρκουμάς ολοένα και περισσότερο ανεβαίνει στην εκτίμησή μας καθώς η βιβλιογραφία αναδεικνύει την αξία του για χρόνια νοσήματα αλλά και την ακεραιότητα των κυττάρων!

teac4. Πράσινο τσάι και κατεχίνες
Όχι οτι είναι καινούργιο, αλλά επαναλαμβάνουμε πως το πράσινο τσάι έχει θαυματουγές ιδιότητες για την υγεία όπως οτι μπλοκάρει τον TNF (tumor necrosis factor), μειώνει φλεγμονόδους διαδικασίες και προστατεύει το ενδοθήλιο.

5. Ωμά φρούτα και λαχανικά
Και για να δούμε πιο ολιστικά την διατροφή και όχι μέσω μεμονομένων τροφίμων, η συστηματική κατανάλση φρέσκων φρούτων και λαχανικών σχετίζεται με μειωμένα επίπεδα CRP, TNF, IL-6 και γενικά υψηλότερα επίπεδα υγείας!

Mε αφορμή μια καταχώρηση εδώ
http://positivemed.com/2013/04/23/5-natural-foods-that-kill-cancer-cells/

Μήπως υπερεκτιμώνται οι απαιτήσεις σε γαλακτοκομικά προϊόντα και ασβέστιο στις δυτικές κοινωνίες;

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα του European Food Information Council ( EuFIC )

Milk_Casein_Protien_250x250Ερώτηση:
Μήπως υπερεκτιμώνται οι απαιτήσεις σε γαλακτοκομικά προϊόντα και ασβέστιο στις δυτικές κοινωνίες;
Παίρνοντας ένα αντίθετο παράδειγμα, οι Κινέζοι δεν καταναλώνουν σχεδόν καθόλου και δεν παθαίνουν οστεοπόρωση.

Απάντηση:

Στη Γαλλία, όπως και σε άλλες χώρες, οι ειδικοί σε θέματα διατροφής και δημόσιας υγείας δημιουργούν οδηγίες συνιστώμενων διαιτητικών προσλήψεων για τα κύρια συστατικά που απαιτούνται στα διάφορα στάδια της ζωής. Αυτές οι οδηγίες συνιστώμενων διαιτητικών προσλήψεων βασίζονται στις διατροφικές συνήθειες του πληθυσμού και μπορεί να κυμαίνονται από χώρα σε χώρα.

Στην Ασία, κάποιοι πληθυσμοί παραδοσιακά παράγουν και καταναλώνουν γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα (στην Ινδία και τη Μογγολία μεταξύ άλλων), ενώ άλλοι όχι. Οι περισσότεροι Κινέζοι ανήκουν στη δεύτερη ομάδα, παρότι το γάλα εισήλθε στην Κίνα από τους αυτοκράτορες της δυναστείας Μαντσού, οι οποίοι κατάγονταν από τη Μογγολία.

6407_largeΠρέπει να σημειωθεί ότι η οστεοπόρωση είναι διαδεδομένη και στην Κίνα (και προβλέπεται να αυξηθεί καθώς αυξάνεται η μέση διάρκεια ζωής, αφού η οστεοπόρωση είναι ασθένεια που εμφανίζεται μετά από κάποια ηλικία). Αυτό φαίνεται από πολλές μελέτες και η παρούσα κινέζικη κυβέρνηση έθεσε ως στόχο, για λόγους δημόσιας υγείας, μια αξιοσημείωτη πολιτική για την ανάπτυξη εθνικής βιομηχανίας γάλακτος και γαλακτοκομικών.

Τελικά, πρέπει να προσέχουμε πολύ όταν συγκρίνουμε διαφορετικά διαιτητικά μοντέλα και συμπεριφοριστικά πρότυπα σε διαφορετικούς πληθυσμούς από διαφορετικές χώρες, καθώς άλλα ειδικά τρόφιμα και συμπεριφορές μπορεί να είναι προστατευτικά ενάντια στην οστεοπόρωση.

Δείτε εδώ σχετικά για την οστική υγεία:
http://www.nutrinews.gr/?p=1433

Πρωινό πλούσιο σε ασβέστιο στο μικροσκόπιο: ένα βίντεο του AIS :
http://www.nutrinews.gr/?p=2145

 

Σοκολατένιο Κέικ της Κυρίας Ελένης- Νηστίσιμο

της κυρίας Ελένης

Κεραστήκαμε χτες με τα κορίτσια στο NoPainJustGain (ναι, αναπληρώσαμε γλυκογόνο) και επιβάλλεται να κοινοποιήσω την συνταγή!
Δεν την έχω φτιάξει (ακόμα), αλλά ”γεια” στα χεράκια σας κυρία Ελένη!

CakeKEleniΥλικά:

  • 3 φλιτζ. Αλεύρι (κοσκινισμένο 2 φορές) για όλες τις χρήσεις
  • 6 κουταλιές σούπας κακάο
  • 2 φλιτζ. Ζάχαρη
  • 2 φλιτζ. Νερό
  • 10 κουταλιές σούπας λάδι
  • 2 κουταλιές σούπας ξύδι
  • 1 ποσροκάλι ξύσμα, βανίλλιες
  • 1 κουταλάκι γλυκού σόδα
  • κομματάκια σοκολάτας υγείας- προαιρετικά-

Εκτέλση:

  1. Σε μία λεκάνη βάζουμε το ξύσμα πορτοκαλιού, το λάδι, το ξύδι, τις βανίλλιες, το νερό και ανακατεύουμε.
  2. Προσθέτουμε την ζάχαρη και ανακατεύουμε πάλι.
  3. Τέλος, ρίχνουμε τη σόδα, το κακάο και το αλεύρι και ανακατεύουμε καλά όλα τα υλικά ωστε να ομογενοποιηθούν σ’ένα ωραίο μείγμα.
  4. Βουτυρώνουμε καλά μία φόρμα για κέικ και κατόπιν ρίχνουμε το παραπάνω μίγμα.
  5. Εαν θέλουμε προσθέτουμε διάσπαρτα μικρά κομματάκια σοκολάτας υγείας.
  6. Ψήνουμε το κέικ σε προθερμασμένο φούρνο στος 170 για 30-35 λεπτά το πολύ.

 

(Κάθε) ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

+ ΚΑΛΗ ΟΡΕΞΗ!

Τα δικά μας superfoods!

 superfoodsαναδημοσίευση από το newsletter του myathlete.gr

Μελετ(ήσ)αμε την βιβλιογραφία, ανοίξαμε τα ντουλάπια της κουζίνας μας, παρατηρήσαμε τί αποδεδειγμένα έχει αποδόσει στην καθημερινή πρακτική και σας έχουμε έτοιμη την λίστα για τα ψώνια σας πριν, ή και μετά, την επόμενη προπόνηση!
Ποιά είναι τα τρόφιμα με εκείνα, λοιπόν, που κάθε αθλητής οφείλει να εφοδιαστεί, και γιατί;

 

  1. Γάλα: αποδεδειγμένα το ιδανικό ποτό αποκατάστασης με φυσικούς αυξητικούς παράγοντες, αμινοξέα, καζεϊνες για μυική επούλωση, απλούς υδατάνθρακες, ριβοφλαβίνη, ασβέστιο και φώσφορο για υγιή οστικό μεταβολισμό.
    Προτιμείστε κάποιο προϊόν με καλλιέργεια προβιοτικών (πχ κεφίρ) για την ενίσχυση του εντερικού μικροβιόκοσμου, μείωση της φλεγμονής και αύξηση της ανοσοποιητικής ικανότητας.
  2. Παντζάρια: από τα πιο hot στην αθλητική βιβλιογραφία, ο χυμός παντζαριών ενισχύει τις προπονητικές πρsupermanοσαρμογές, αυξάνει την αντοχή και την αθλητική απόδοση, μάλλον εξαιτίας της περιεκτικότητας σε νιτρικά ιόντα οπότε και αύξηση της αγγειοδιαστολής. Επίσης, είναι μοναδική πηγή στο αντιοξειδωτικό βητα-κυανίνη που συμμετέχει στην ανοσοποιητική απάντηση. Και βέβαια, σαν βολβοί είναι πλούσιοι σε συστατικά του χώματος όπως το χρώμιο ενώ τα φύλλα σε μαγνήσιο ως βασικό συστατικό της χλωροφύλλης.
  3. Ελαιόλαδο: μοναδική πηγή μονοακόρεστων λιπαρών οξέων και βασική πηγή της πολυσυζητημένης μεταξύ των αθλητών βιταμίνης Ε, ενισχύει το ανοσοποιητικό και παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση του οξειδωτικού στρες και του συνδρόμου υπερπροπόνησης. Μην αμελούμε εξάλλου πως το ελαιόλαδο έχει αναδειχθεί ως κλειδί για τη μακροζωία.
  4. Ψάρι: βασική πηγή πρωτεϊνης και ψευδάργυρου για μυική ανάπτυξη, ιώδιο για την ομαλή λειτουργία του θυρεοειδή αδένα, ω-3 για μείωση της φλεγμονής και καρδιαγγειακή ευρωστία, φώσφορο και ασβέστιο ειδικά στα μικρά ψάρια που τρώγονται με το κοκκαλο.
  5. Ελληνικός καφές: ένα παραδοσιακό προαγωνιστικό ρόφημα πλούσιο σε καφεϊνη, η οποία αυξάνει την εγρήγορση και την ετοιμότητα, με ενδείξεις για αύξηση στα επίπεδα ελεύθερων λιπαρών οξέων κατά την άσκηση και εξοικονόμηση γλυκογόνου, δεν προάγει την παραγωγή ούρων ενώ είναι από την φύση του υγρό οπότε συμβάλει στην ενυδάτωση. Επιπλέον, συγκεκριμένα ο εληνικός καφές είναι πλούσιος σε πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά και, σαφώς, είναι περισσότερο γαστρεντερικά ανεκτός σε σχέση με τον στιγμιαίο.
  6. Βότανα: και για να το συγκεκριμενοποιήσουμε, τσάι βονού. Στην βάση, πλέον, της Μεσογειακής πυραμίδας, τα αφεψήματα βοτάνων συμβάλλουν στην ενυδάτωση αλλά και στην αντιμετώπιση της φλεγμονης καθώς έχουν αντιμικροβιακές, καταπραϋντικές και χαλαρωτικές ιδιότητες. Προσθέστε μέλι από κάποιο τοπικό παραγωγό για ένα ιδανικό ρόφημα στο τέλος μια μέρας δύσκολης προπόνησης.food-and-injury

Και η λίστα συνεχίζει με πορτοκάλια, ψωμί με προζύμη, μπρόκολο αλλά επειδή τελειωμό δεν έχει, feel free να επιλέξετε από την ελληνική αγορά και ενημερώστε μας!

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:

 

 

 

6 αστικοί διατροφικοί μύθοι

 

Φήμες λένε οτι κυκλοφορούν ανάμεσά μας κάποιες προκαταλήψεις σχετικά με τρόφιμα όπως το αυγό και τα κορεσμένα λιπαρά ή συνήθειες, όπως η συχνότητα γευμάτων. Για να δούμε όμως λίγο πιο προσεκτικά την βιβλιογραφία:

eggsΜύθος 1: Αυγό, το πολύ ένα την εβδομάδα
Τα αυγά, τα οποία περιέχουν υψηλή ποσότητα χοληστερόλης έχουν καταδικαστεί οτι αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας. Αλλά πρόσφατα έχει αποδειχθεί ότι η χοληστερόλη στη διατροφή δεν αυξάνει πραγματικά τη χοληστερόλη στο αίμα. Μάλιστα, τα αυγά και συγκεκριμένα πολύτιμα φωσφολιποειδή στον κρόκο βοηθούν στον καλύτερο μεταβολισμό και απέκκριση της χοληστερόλης! Επίσης, στο πρωινό μπορεί να βοηθήσουν την μείωση του βάρους!
Μαζί με το γάλα είναι από τα πιο πλήρη και θρεπτικά τρόφιμα, έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε όλα τα είδη των θρεπτικών ουσιών, με μοναδικές αντιοξειδωτικές ουσίες που προστατεύουν το ανοσοποιητικό.
(δείτε τί έχουμε πει κι εδώ http://www.nutrinews.gr/?p=708 )

badfood

Μύθος 2: Αποφεύγετε τα κορεσμένα λιπαρά
Πριν από μερικές δεκαετίες η επιδημία της καρδιακής νόσου σχετίστηκε ισχυρά με το διατροφικό λίπος, το κορεσμένο λίπος.
Κι όμως, νεότερες μελέτες έχουν αποδείξει ότι τα κορεσμένα λιπαρά δεν προκαλούν καρδιακές παθήσεις ενώ οι πηγές τους όπως το κρέας , το γάλα, το έλαιο καρύδας, το τυρί και άλλα είναι απαραίτητα για καλή υγεία. Το συστατικό εκείνο που ενοχοποιείται πλέον είναι τα trans-λιπαρά.

Μύθος 3: τα πολλά λιπαρα οδηγούν σε αύξηση βάρους
Ακούγεται ενδιαφέρον ο συλλογισμός οτι η κατανάλωση λίπαρών αυξάνει το σωματικό λίπος. Πάραυτα, δεν είναι τόσο απλό. Παρά το οτι το λίπος έχει περισσότερες θερμίδες ανά γραμμάριο σε σχέση με τους υδατάνθρακες ή πρωτεΐνες, η υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά δίαιτες δεν σχετίζονται απαραίτητα με την παχυσαρκία ή την αύξηση βάρους, το αντίθετο μάλιστα! Δίαιτες που είναι υψηλές σε λίπος (και χαμηλή σε υδατάνθρακες) , όπως η Ατκινς για παράδειγμα, προκαλούν πολύ μεγαλύτερη απώλεια λίπους από τις δίαιτες που είναι χαμηλές σε λιπαρά. Οφείλουμε να τονίσουμε επίσης οτι η Μεσογειακού τύπου διατροφή χαρακτηρίζεται από την υψηλή σε λίπος περιεκτικότητά της (μέχρι και 42%!) κι όμως κρατά τα σκήπτρα για το πιο υγιεινό προφιλ διατροφής!

Μύθος 4: προτιμάτε προϊόντα χαμηλά σε λιπαρά
Καθώς το λίπος στο τρόφιμο είναι συνήθως αυτό που ”φέρει” την γεύση, οι κατασκευαστές τροφίμων σε ένα χαμηλό σε λιπαρά τρόφιμο ”γεμίζουν” το κενό της γεύσης με γλυκαντικά, ζάχαρη, σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης ή τεχνητές γλυκαντικές ουσίες όπως η ασπαρτάμη. Στην πραγματικότητα, πολλές μελέτες συμφωνούν σε μια εξαιρετικά σημαντική συσχέτιση των προϊόξτνων χαμηλώ(μένων)ν λιπαρών με διάφορες ασθένειες όπως η παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο, διαβήτη, καρδιακή νόσο, πρόωρο τοκετό και την κατάθλιψη!

6407_largeΜύθος 5: υψηλη κατανάλωση πρωτεϊνης επιβαρρύνει τους νεφρούς
Η πολύ υψηλή κατανάλωση πρωτεϊνης (πάνω από 2γρ/χγρΣΒ) έχει ενοχοποιηθεί για μείωση της οστικής πυκνότητας και επιβάρρυνσης των νεφρών. Είναι αλήθεια πως η υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνης αυξάνει την απέκκριση ασβεστίου, αλλά στην πράξη τελικά η ποσότητα και διάρκεια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε οστεοπενία δεν εφαρμόζονται.
Από την άλλη, μια υψηλή σε πρωτεΐνες διατροφή σχετίζεται με τη βελτίωση της υγείας των οστών και τη μείωση του κινδύνου κατάγματος. Επίσης μειώνει την αρτηριακή πίεση και βελτιώνει τα συμπτώματα του διαβήτη, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας!

meal timeΜύθος 6: πρέπει να κάνουμε τα πολλά γεύματα
Κι όμως αυτή η αντίληψη έχει απορριφθεί πολλές φορές! Σε μελέτες όπου μια ομάδα τρώει πολλά μικρά γεύματα και η το ίδιο ποσό των τροφίμων σε λιγότερα γεύματα δείχνουν ότι δεν υπάρχει κυριολεκτικά καμία διαφορά μεταξύ των δύο. Μάλιστα, δεν είναι φυσικό για το ανθρώπινο σώμα να είναι συνεχώς σε κατάσταση κορεσμού. Επιπλέον, η νηστεία ή η εναλλασόμενη δίαιτα ίσως είναι ευεργετική για κάποιους.
(δείτε τί είχαμε πει εδώ http://www.nutrinews.gr/?p=2545
και εδώ http://www.nutrinews.gr/?p=2390 )

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

  1. Egg consumption and risk of coronary heart disease and stroke: dose-response meta-analysis of prospective cohort studies, BMJ 2013
    http://www.bmj.com/content/346/bmj.e8539
  2. Short-term effect of eggs on satiety in overweight and obese subjects, J Am Coll Nutr. 2005
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16373948
  3. Egg breakfast enhances weight loss, International Journal of Obesity (2008)
    http://www.nature.com/ijo/journal/v32/n10/abs/ijo2008130a.html
  4. Meta-analysis of prospective cohort studies evaluating the association of saturated fat with cardiovascular disease, Am J Clin Nutr 2010
    http://ajcn.nutrition.org/content/early/2010/01/13/ajcn.2009.27725.abstract
  5. Saturated fat and cardiovascular disease: The discrepancy between the scientific literature and dietary advice, Nutrition 2011
    http://www.nutritionjrnl.com/article/S0899-9007%2811%2900314-5/abstract
  6. Dietary protein and skeletal health: a review of recent human research, Curr Opin Lipidol. 2011
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21102327
  7. Increased meal frequency does not promote greater weight loss in subjects who were prescribed an 8-week equi-energetic energy-restricted diet., Br J Nutr. 2010
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19943985
  8. The influence of higher protein intake and greater eating frequency on appetite control in overweight and obese men., Obesity 2010
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20339363
  9. Comparison of the Atkins, Zone, Ornish, and LEARN Diets for Change in Weight and Related Risk Factors Among Overweight Premenopausal Women, JAMA 2007
    http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=205916
  10. Use of dietary linoleic acid for secondary prevention of coronary heart disease and death: evaluation of recovered data from the Sydney Diet Heart Study and updated meta-analysis, BMJ 2013
    http://www.bmj.com/content/346/bmj.e8707

 

Με αφορμή ένα εξαιρετικό άρθρο στον καθημερινό ηλεκτρονικό τύπο:
Top 11 Biggest Lies of Mainstream Nutrition
http://authoritynutrition.com/11-biggest-lies-of-mainstream-nutrition/

Είχαμε ξανα-αναφερθεί σε αστικούς μύθους εδώ:
http://www.nutrinews.gr/?p=1812