Παγωμένες μπάρες γιαουρτιού

Ένα εξαιρετικά θρεπτικό σνακ που βρήκα στον ιστότοπο του ΕΥΖΗΝ ( επιστημονικό πρόγραμμα για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων). Για μικρά και μεγάλα παιδιά, σαν σνακ ή επιδόρπιο:

Υλικά:

  • 1 κεσεδάκι γιαούρτι στραγγιστό (2% λιπαρά)
  • 1 – 2 κουταλιές της σούπας μέλι
  • Ξηρούς καρπούς και αποξηραμένα φρούτα (της προτίμησης μας)

Εκτέλεση:

  1. Ανακατεύουμε καλά το γιαούρτι με το μέλι, μέχρι να γίνει ένα ομοιογενές μείγμα.
  2. Απλώνουμε το μείγμα σε αντικολλητικό χαρτί, ώστε να έχει πάχος περίπου 1 εκατοστό.
  3. Προσθέτουμε ψιλοκομμένους ξηρούς καρπούς ή/και αποξηραμένα φρούτα της προτίμησής μας και ότι άλλο μας αρέσει (φρέσκα φρούτα, ξύσμα κουβερτούρας κλπ).
  4. Παγώνουμε στην κατάψυξη για μερικές ώρες.
  5. Κόβουμε σε κομμάτια και φυλάσσουμε σε αεροστεγές σκεύος στην κατάψυξη.
  6. Περιμένουμε τουλάχιστον 2 ώρες. Έτοιμα!

Πώς αξιολογείται η σωματική ανάπτυξη ενός παιδιού;

Το επιστημονικό πρόγραμμα EYZHN μας ενημερώνει σχετικά.

kampilianaptixisΗ παιδική και εφηβική ηλικία αποτελούν περιόδους της ζωής όπου το σώμα μεγαλώνει: όλοι οι ιστοί αναπτύσσονται, αυξάνουν τα οστά, οι μύες, και τελικά το ύψος και το βάρος του παιδιού. Για να διαπιστωθεί εάν η σωματική ανάπτυξη ενός παιδιού πραγματοποιείται με φυσιολογικό ρυθμό είναι απαραίτητη η συχνή αξιολόγησή του. Πώς, όμως, αξιολογείται η σωματική ανάπτυξη ενός παιδιού;

Η αξιολόγηση της ανάπτυξης ενός παιδιού πραγματοποιείται συνήθως με τη χρήση των καμπυλών ανάπτυξης βάρους, ύψους και δείκτη μάζας σώματος σε σχέση με την ηλικία, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο. Τέτοιου είδους διαγράμματα περιέχονται και στα παιδικά βιβλιάρια υγείας. Στα διαγράμματα των καμπυλών ανάπτυξης σημειώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα οι μετρήσεις βάρους, ύψους και δείκτη μάζας σώματος του παιδιού είτε από τον επαγγελματία υγείας που παρακολουθεί το παιδί (π.χ. τον παιδίατρο) είτε από τους ίδιους τους γονείς. Οι μετρήσεις αυτές βοηθούν στο να παρακολουθείται διαχρονικά η σωματική του ανάπτυξη. Μία και μόνο αξιολόγηση της ανάπτυξης ενός παιδιού δεν μπορεί να δώσει σημαντικές πληροφορίες για το αν η ανάπτυξή του είναι ή όχι ικανοποιητική. Απαιτούνται περισσότερες μετρήσεις σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, για να φανεί εάν υπάρχει κίνδυνος ανεπαρκούς ανάπτυξης (π.χ. μη ικανοποιητική αύξηση ύψους ή βάρους) ή υπερβάλλουσας ανάπτυξης (π.χ. μεγάλης και απότομης αύξησης βάρους).

Τα διαγράμματα των καμπυλών ανάπτυξης δεν λαμβάνουν υπόψη τους το γενετικό υπόβαθρο ενός παιδιού. Αυτό θα πρέπει να έχουν κατά νου οι γονείς όταν το παιδί τους αξιολογείται «κάτω από το μέσο όρο» ή «πάνω από το μέσο όρο». Για παράδειγμα, ένα παιδί με χαμηλό ανάστημα δεν πρέπει σε όλες τις περιπτώσεις να ανησυχήσει τους γονείς. Το μέγιστο ύψος ενός παιδιού επηρεάζεται από το ανάστημα των γονιών του. Συνεπώς, εάν ένα παιδί έχει γονείς με χαμηλό ανάστημα, οι περισσότερες πιθανότητες είναι να έχει και αυτό χαμηλό ανάστημα σε σχέση με άλλα παιδιά της ηλικίας και του φύλου του, τα οποία όμως έχουν γονείς με ψηλό ανάστημα. Ένα τέτοιο παιδί θα βρίσκεται «χαμηλά στις καμπύλες» κάθε φορά που αξιολογείται. Αυτό που θα πρέπει να ανησυχήσει τους γονείς είναι μια μεγάλη μεταβολή στη θέση του παιδιού στα διαγράμματα καμπυλών ανάπτυξης. Για παράδειγμα, εάν ένα παιδί που βρίσκεται πάντα στα ανώτατα όρια των καμπυλών βρεθεί ξαφνικά αρκετά χαμηλότερα στις καμπύλες ίσως αυτό να κρύβει κάποια παθολογική αιτία.

Παρόλα αυτά, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη πως οι καμπύλες ανάπτυξης δεν αποτελούν διαγνωστικό μέσο, αλλά ένα εργαλείο που βοηθάει στη συνολική αξιολόγηση του παιδιού. Σε κάθε περίπτωση, οι γονείς θα πρέπει να συμβουλεύονται τον επαγγελματία υγείας που παρακολουθεί το παιδί τους, ο οποίος θα αξιολογήσει συνολικά την υγεία του παιδιού και θα μπορεί να εκτιμήσει εάν οι μεταβολές στην ανάπτυξή του είναι αποδεκτές ή απαιτούν διερεύνηση περαιτέρω.


Πηγή: EYZHN

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τo Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.

Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ

Ιστότοπος: http://eyzin.minedu.gov.gr/

Ε-mail: media@eyzhn.edu.gr

Κατά συνθήκη απαραίτητα μακράς αλύσου λιπαρά οξέα στην πρώιμη ζωή

Μια εξαιρετική αναφορά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληροφόρησης για τα τρόφιμα ( EuFIC) στις ειδικές ομάδες λιπαρών οξέων και τον καίριο ρόλο τους στην αύξηση και την ανάπτυξη κατά τη βρεφική ηλικία.

Αναδημοσίευση από τον ιστότοπο του EuFIC.

Τα λίπη είναι απαραίτητα συστατικά του μητρικού γάλακτος. Προμηθεύουν το βρέφος με ενέργεια και είναι απαραίτητα για την αύξηση και την ανάπτυξη. Μερικά λιπαρά οξέα, συστατικά-κλειδιά του διαιτητικού λίπους, παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του παιδιού, ακόμα και αν υπάρχουν σε πολύ μικρές ποσότητες. Τα λιπίδια αυτά δηλώνονται στην τρέχουσα επισήμανση των βρεφικών γαλάτων ως LCP’s (μακράς αλύσου πολυακόρεστα λιπαρά οξέα).

Μητρικό γάλα

Το μητρικό γάλα θεωρείται διατροφικά το απόλυτο πρότυπο για τη σίτιση του βρέφους στην πρώιμη ζωή και έχει σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος. Το λίπος παρέχει περίπου το μισό της συνολικής ενέργειας του μητρικού γάλακτος.1 Τα «κατά συνθήκη απαραίτητα» θρεπτικά συστατικά μπορεί να καταστούν απαραίτητα υπό ορισμένες συνθήκες ανάπτυξης ή νόσου. Τα κυριότερα από αυτά που είναι παρόντα στο μητρικό γάλα είναι το εικοσιδυοεξενοϊκό οξύ (DHA) και το αραχιδονικό οξύ (ΑΑ), και τα δυο απαραίτητα δομικά συστατικά του ανθρώπινου σώματος.1 Οι συγκεντρώσεις των DHA και AA στο μητρικό γάλα είναι περίπου 0,3% και 0,5% (των συνολικών λιπιδίων), αντιστοίχως.2 Ενώ η συγκέντρωση του DHA στο μητρικό γάλα μπορεί να ποικίλει ανάλογα με τη δίαιτα της μητέρας (π.χ. ποσότητα ψαριού που καταναλώνει), η συγκέντρωση του ΑΑ επηρεάζεται λιγότερο από τη δίαιτα.3 Το ανθρώπινο γάλα περιέχει επίσης σημαντικά μακράς αλύσου λιπαρά οξέα, τα οποία βρίσκονται επίσης στο γάλα των θηλαστικών, όπως το βαξενικό οξύ (0,4%) και το νευρονικό οξύ (0,05%).4,5

Ο ρόλος τους στην αύξηση και την ανάπτυξη

Τα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι το διαιτητικό DHA παίζει ρόλο στην ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος, εξαιτίας της μειωμένης ικανότητας του οργανισμού να το παράγει. Το DHA ενσωματώνεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στη φαιά και λευκή ουσία του εγκεφάλου και στα ραβδία και κονία του αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού κατά την αύξηση, ειδικά κατά την τελευταία περίοδο της εγκυμοσύνης και τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής, συνεπώς είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική εγκεφαλική ανάπτυξη.1,3,6,7 Προσφάτως, επιτράπηκαν στην Ευρώπη ορισμένοι ισχυρισμοί υγείας σχετικοί με το DHA, συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης του εγκεφάλου και του ματιού στα βρέφη.8 Τα στοιχεία για τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις (πέρα από τη βρεφική breastfeedingηλικία) του DHA στη γνωσιακή ανάπτυξη παραμένουν ασαφή.1 Αυτό μπορεί να οφείλεται σε μια έλλειψη μελετών με μακροχρόνιο σχεδιασμό σχετικά με συγκεκριμένες πτυχές της γνωσιακής και συμπεριφορικής λειτουργίας καθώς και στην πολυπλοκότητα και τη δυσκολία να εκτιμηθεί η νευροανάπτυξη στα παιδιά.1,9

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) συμβουλεύει τις έγκυες και θηλάζουσες μητέρες να καταναλώνουν επιπλέον 100-200 mg DHA την ημέρα, επιπρόσθετα από τις 2 μερίδες θαλασσινών (ψάρι και οστρακόδερμα) ανά εβδομάδα.10,11 Τα τρόφιμα (π.χ. ψωμί, σάλτσες, προϊόντα κρέατος, αβγά) ή τα συμπληρώματα μπορεί να είναι εμπλουτισμένα με ω-3 λιπαρά οξέα.10 Η σύσταση για τα βρέφη 6-24 μηνών είναι 100 mg DHA την ημέρα και για τα παιδιά 2-18 ετών 250 mg DHA ημερησίως.12

Το ΑΑ είναι επίσης ένα σημαντικό δομικό συστατικό του εγκεφάλου, του νευρικού ιστού, της εσωτερικής επένδυσης των αιμοφόρων αγγείων, της καρδιάς, του ήπατος, των νεφρών, του πλακούντα και βασικά των πιο σημαντικών οργάνων.1,3 Το AA συγκεντρώνεται στον εγκέφαλο των εμβρύων ειδικά στην πρώιμη φάση της εγκυμοσύνης.1,6 Tα μεταβολικά παράγωγα του ΑΑ ελέγχουν τη ροή αίματος, την προσκόλληση των αιμοπεταλίων (όταν τα αιμοπετάλια στο αίμα προσκολλώνται σε ένα τραυματισμένο αιμοφόρο αγγείο), τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και την αναπαραγωγή. Πράγματι, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχουν δηλώσει ότι «μικρή αμφιβολία μπορεί να υπάρχει σχετικά με την αναγκαιότητα των DHA και ΑΑ για τον εγκέφαλο».13 Ενώ μια πρόσφατη άποψη της EFSA αναφέρει ότι είναι ακόμα ασαφές εάν η διαιτητική πρόσληψη του ΑΑ είναι κριτικής σημασίας σε σύγκριση με αυτή του DHA.1,3

Το βαξενικό οξύ, ένα τρανς λιπαρό οξύ που βρίσκεται φυσικά στο μητρικό γάλα, έχει φανεί σημαντικό, μαζί με άλλα μακράς αλύσου λιπαρά οξέα όπως το DHA, στην πρόληψη της εμφάνισης αλλεργιών στα μικρά παιδιά.4 Παρομοίως, το νευρονικό οξύ, παρόν σε συγκεντρώσεις περίπου 0,05% (των συνολικών λιπιδίων), ενσωματώνεται στο αναπτυσσόμενο κεντρικό νευρικό σύστημα, κυρίως από τη μέση της κύησης, μέχρι το τέλος του δεύτερου χρόνου μετά τη γέννηση.5

Γάλατα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας

Με το πέρασμα των ετών, μεγάλη προσπάθεια έχει επικεντρωθεί στο να προσομοιάσουν τα βρεφικά γάλατα στο μητρικό γάλα. Ενώ ο αποκλειστικός θηλασμός είναι η προτιμότερη εκλογή για τα βρέφη κατά τους 6 πρώτους μήνες της ζωής, αυτό δεν αποτελεί πάντα μια επιλογή, οπότε χρειάζεται τότε να βασιστεί κανείς στα βρεφικά γάλατα. Ως εκ τούτου, μια πρόσφατη άποψη της EFSA προτείνει ότι το DHA θα πρέπει να προστεθεί στα γάλατα βρεφικής και νηπιακής ηλικίας (που μπορεί να δίνονται ως συμπληρωματική σίτιση), και ότι στα μη θηλάζοντα βρέφη θα πρέπει να δίνονται παρόμοιες ποσότητες DHA με αυτές για τα θηλάζοντα.1 Η άποψη αυτή της EFSA θεώρησε μη απαραίτητη την προσθήκη του ΑΑ στα βρεφικά γάλατα.1 Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις συστάσεις του Κώδικα Τροφίμων (Codex Alimentarius) (διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα), όπου αποτυπώνεται ότι εάν προστεθεί DHA στα βρεφικά γάλατα, το περιεχόμενο σε ΑΑ θα πρέπει να φτάνει τουλάχιστον την ίδια συγκέντρωση με το DHA.14 Η απαίτηση σε ΑΑ και DHA για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και για την υγεία έχει οριστεί από τους FAO/WHO σε 0,2-0,3% της ενέργειας ή 0,4-0,6% των λιπαρών οξέων, για τα βρεφικά γάλατα ηλικίας 0-6 μηνών.13 Περισσότερη έρευνα χρειάζεται σε αυτόν τον τομέα, ώστε να ελεγχθούν τα βρεφικά γάλατα χωρίς πρόσθετο ΑΑ ως προς την καταλληλότητα και την ασφάλειά τους.15

Ενώ είναι αναγκαία έρευνα περαιτέρω για να διαλευκάνει τη σχέση μεταξύ διαιτητικής πρόσληψης των κατά συνθήκη απαραίτητων λιπαρών οξέων και της νευρολογικής ανάπτυξης, είναι σαφές ότι αυτά τα λιπαρά οξέα παίζουν στον ανθρώπινο οργανισμό ρόλο καίριας σημασίας.


Αναφορές:

  1. European Food Safety Authority (2014). Scientific Opinion on the essential composition of infant and follow-on formulae. EFSA Journal 12(7):3760.
  2. Brenna JT et al. (2007). Docosahexaenoic and arachidonic acid concentrations in human breast milk worldwide. American Journal of Clinical Nutrition 85:1457-1464.
  3. Lauritzen L et al. (2014). Dietary arachidonic acid in perinatal nutrition: a commentary. Pediatric Research. doi: 10.1038/pr.2014.166.
  4. Thijs C1 et al. (2011). Fatty acids in breast milk and development of atopic eczema and allergic sensitisation in infancy. Allergy 66(1):58-67.
  5. Sala-Vila A et al. (2004). The source of long-chain PUFA in formula supplements does not affect the fatty acid composition of plasma lipids in full-term infants. Journal of Nutrition 134(4):868-873.
  6. Kuipers RS et al. (2011). Intrauterine, postpartum and adult relationships between arachidonic acid (AA) and docosahexaenoic acid (DHA). Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids 85:245-252.
  7. Ryan AS et al. (2013). Role of Fatty Acids in the Neurological Development of Children (Chapter 26). In Watson RR et al. (ed.) Nutrition in Infancy: Volume 2 Nutrition and Health. New York, US: Springer Science.
  8. European Commission website, EU Register of nutrition and health claims made of foods.
  9. Hoffman DR et al. (2009). Toward optimizing of vision and cognition in term infants by dietary docosahexaenoic acid ad arachidonic acid supplementation: a review of roandomized controlled trials. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids 81:151-158.
  10. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2012). Scientific Opinion on the Tolerable Upper Intake Level of eicosapentaenoic acid (EPA), docosahexaenoic acid (DHA) and docosapentaenoic acid (DPA). EFSA Journal 10(7):2815.
  11. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2014). Scientific Opinion on health benefits of seafood (fish and shellfish) consumption in relation to health risks associated with exposure to methylmercury. EFSA Journal 12(7):3761.
  12. European Food Safety Authority (2014). Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to DHA and contribution to normal brain development pursuant to Article 14 of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA Journal 12(10):3840.
  13. FAO/WHO (2010). Fats and Fatty Acids in Human Nutrition, Report of an expert consultation. Food and Nutrition Paper no 91. Rome: FAO. ISSN 0254-4725.
  14. CODEX Alimentarius (2011). Standard for infant formula and formulas for special medical purposes intended for infants. Codex Stan 72 – 1981.
  15. Koletzko B1 et al. (2015).Should Infant Formula Provide Both Omega-3 DHA and Omega-6 Arachidonic Acid? Annals of Nutrition and Metabolism 66(2-3):137-138.Πηγή: Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC)Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια & την ποιότητα τροφίμων και την υγεία & τη διατροφή στα μέσα ενημέρωσης, τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής, τους εκπαιδευτικούς και τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να καταλάβουν οι καταναλωτές.

Ο μαγικός ζωμός του Μίλτου

Μου ήρθε στο info@nutrinews.gr πριν από λίγο μια φωτογραφία από τον φίλο Μίλτο, health-junkie, να απολαμβάνει τον πρωινό πράσινο μαγικό ζωμό του. Πώς τον παρασκευάζει;

  1. Κόβεις 10 ακτινίδια σε ροδέλες
  2. Τις βάζεις στο μπλέντερ
  3. και έτοιμο!

prasino_zomos_nutrition

Τι δηλώνει: Λύση ανάγκης για να μην χαλάσουν τα ακτινίδια και να πάρεις και τις βιταμίνες και να είσαι … τζετ! Υγιής και ορεξάτος . Μοιάζει με μαγικό ζωμό αλλά είναι τέλειο αν σου αρέσουν τα ακτινίδια.

Tip: συμπληρώστε με λίγο γιαούρτι και 1-2 κουταλιές νιφάδες βρώμης, βάλτε το στην κατάψυξη για 30′-40′ και θα έχετε ένα τέλειο πολυβιταμινούχο smoothie, εξαιρετικά πλούσιο σε βιταμίνη C!

Καλές προπονήσεις!

Ο χρόνος μπροστά στην οθόνη επηρεάζει τις διατροφικές συνήθειες παιδιών & εφήβων

Αναδημοσίευση από τον ιστότοπο του Πανελλήνιος Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων

Η τεχνολογία βρίσκεται πλέον πολύ έντονα στην καθημερινότητα των ανθρώπων ανεξαρτήτως ηλικίας. Τηλεοράσεις, υπολογιστές, smartphone, tablet, καταναλώνουν ένα σημαντικό μέρος του χρόνου μας, στη διάρκεια της ημέρας. Η αυξημένη χρήση τους από άτομα μικρής ηλικίας, παιδιά και εφήβους, γέννησε την ανάγκη να μελετηθεί η επίδραση που μπορεί να έχει ο χρόνος μπροστά στην οθόνη (screen time) στη διατροφική συμπεριφορά αυτών των ηλικιών.

Οι μελέτες έδειξαν θετική συσχέτιση μεταξύ του χρόνου μπροστά στην οθόνη και του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), καθώς επίσης και με την πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας. Μάλιστα, παιδιά και έφηβοι με Η/Υ στο σπίτι και σύνδεση στο διαδίκτυο έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες αύξησης του ΔΜΣ1.

Επιπλέον, μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων έχει συσχετισθεί με την υπερβολική χρήση αυτών των μέσων, όπως ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες, κακή φυσική κατάσταση, κάπνισμα2, υψηλά επίπεδα χοληστερίνης3. Παράλληλα, είναι πιθανόν ο χρόνος μπροστά στον υπολογιστή να αντικαθιστά το χρόνο που θα αφιερωνόταν σε φυσική δραστηριότητα4. Κατά συνέπεια η χρήση του υπολογιστή μπορεί να ωθεί ταυτόχρονα και στη λαιμαργία αλλά και στη νωθρότητα5.

Εξαιτίας της έντονης χρήσης αυτών των μέσων συχνά αλλάζουν οι παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες. Το γεύμα είναι πιθανό, αντί για το τραπέζι, να γίνεται μπροkidTVστά στην τηλεόραση ή τον Η/Υ. Επίσης, πολύ συχνά, στη διάρκεια του φαγητού, μπορεί τα παιδιά να ασχολούνται ταυτόχρονα με το κινητό, το tablet, ένα βιντεοπαιχνίδι, με αποτέλεσμα το γεύμα να γίνεται ταυτόχρονα με ένα πλήθος άλλων δραστηριοτήτων. Έχει, λοιπόν, διατυπωθεί η πιθανότητα ο χρήστης του Η/Υ στη διάρκεια του γεύματος, να μη θυμάται το γεύμα του και κατά συνέπεια να αισθάνεται λιγότερο χορτάτος μόλις αυτό τελειώσει. Βέβαια υπάρχουν και περιπτώσεις που οι ίδιοι οι γονείς παρέχουν τρόφιμα-σνακ, τα οποία οι ίδιοι έχουν συνδυάσει με το χρόνο που περνάνε μπροστά στην οθόνη.

Ο χρόνος που καταναλώνεται μπροστά στην οθόνη έχει φανεί ότι μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρεξης2, αύξηση της επιθυμίας για γρήγορο και πρόχειρο φαγητό2, αύξηση της κατανάλωσης ποτών/ροφημάτων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη (πχ αναψυκτικά)9, αύξηση κατανάλωσης σνακ πλούσιων σε ζάχαρη και λιπαρά25, μειωμένη κατανάλωση φρούτων9 και λαχανικών. Σε μια τέτοια περίπτωση η διατροφή είναι φτωχή ποιοτικά καθώς στερείται πλήθος θρεπτικών συστατικών. Παράλληλα, οι «εθισμένοι» στον Η/Υ και το διαδίκτυο είναι πιθανόν να παραλείπουν γεύματα καθώς επίσης να έχουν διαταραχές ύπνου2.

Τέλος παιδιά και έφηβοι φαίνεται να χρησιμοποιούν τον υπολογιστή ως το κύριο μέσο αναζήτησης συνταγών και διατροφικών πληροφοριών για συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων10. Αυτό παρότι μπορεί να είναι ωφέλιμο, κρύβει κινδύνους αν δεν προέρχεται από έγκυρες και αξιόπιστες πηγές.

Ωστόσο δε μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι έχουν αναφερθεί και κάποιες θετικές συνέπειες από τη χρήση του υπολογιστή αναφορικά με τις διατροφικές συνήθειες.

Πρώτα απ’ όλα φαίνεται πως σύγχρονα προγράμματα διατροφικών παρεμβάσεων και αλλαγής διατροφικής συμπεριφοράς έχουν μεγάλη ανταπόκριση και αισιόδοξα αποτελέσματα ακόμα και σε αυτές τις ηλικίες11. Επιπλέον διαδραστικά μέσα, όπως βίντεο, παρουσιάσεις είναι πιθανόν να βελτιώνουν τις διατροφικές συνήθειες παιδιών και εφήβων, σε σύγκριση με ένα παραδοσιακό τρόπο ενημέρωσης.13 Επιπλέον συγκεκριμένοι τύποι βιντεοπαιχνιδιών φαίνεται να έχουν θετικά αποτελέσματα14. Συγκεκριμένα βρέθηκε να αυξάνουν την ενεργειακή δαπάνη14,15.

Φυσικά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να ορίσουμε ένα συγκεκριμένο επιτρεπτό χρονικό διάστημα μπροστά στον υπολογιστή. Οι συστάσεις αναφέρουν όχι περισσότερο από 2 ώρες ημερησίως συνολικά μπροστά σε μια οθόνη. Επίσης, ελέγχουμε τη χρήση που γίνεται στον υπολογιστή. Αποφεύγουμε να συνδέσουμε υπολογιστή στο δωμάτιο του παιδιού, αλλά να υπάρχει σε κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού. Αν χρειαστεί κάποιο σνακ προσέχουμε αυτό να είναι υψηλής θρεπτικής αξίας και χαμηλών θερμίδων.

Επίσης ενημερώνουμε και συζητάμε διαρκώς για την αξία της σωστής διατροφής και της άσκησης και για τα οφέλη που έχουν σε σώμα και υγεία2. Ταυτόχρονα προωθούμε το παιδί να ασχοληθεί με ΦΔ ή ακόμα καλύτερα βρίσκουμε κοινές δραστηριότητες για όλη την οικογένεια15. Δεν ξεχνάμε ότι οι γονείς αποτελούν το βασικότερο παράδειγμα συμπεριφοράς. Οφείλουμε λοιπόν να κάνουμε σωστές επιλογές και να προωθούμε ένα υγιεινό και ισορροπημένο τρόπο διατροφής.

Συμπερασματικά, μπορούμε να αναφέρουμε ότι πρέπει να γίνεται ορθολογική χρήση και όχι κατάχρηση του υπολογιστή με σαφή οριοθέτηση του χρόνου που αφιερώνεται μπροστά στην οθόνη. Παράλληλα είναι χρήσιμο να υπάρχει συνεχής ενημέρωση για τα οφέλη της σωστής και υγιεινής διατροφής και υιοθέτηση μιας σωστής διατροφικής συμπεριφοράς2. Τέλος θα πρέπει να γίνεται μια είδους διάκριση σε ενεργητικό ή παθητικό χρόνο μπροστά στην οθόνη, ώστε να μπορούμε να διαπιστώσουμε την επίδραση που μπορεί να έχει στο ΣΒ και το ΔΜΣ.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Hanna-Reetta Lajunen 1, Anna Keski-Rahkonen†1,2,3, Lea Pulkkinen†4, Richard J Rose†1,5, Aila Rissanen†2 and Jaakko Kaprio. Are computer and cell phone use associated with body mass index and overweight? A population study among twin adolescents. BMC Public Health 2007, 7:24

2. Yeonsoo Kim, Jin Young Park, Sung Byuk Kim, In-Kyung Jung, Yun Sook Lim and Jung-Hyun Kim. The effects of Internet addiction on the lifestyle and dietary behavior of Korean Adolescents. Nutrition Research and Practice (Nutr Res Pract) 2010;4(1):51-57

3. Hancox R.J., Milne B.J., Poulton R. (2004). Association between child and adolescent television viewing and adult health: a longitudinal birth cohort study. Lancet, 364: 257-262.

4. Robinson TN: Television viewing and childhood obesity. Pediatr Clin North Am 2001, 48:1017–1025.

5. AndrewM Prentice, Susan AJebb. Obesity in Britain: gluttony or sloth? BMF 1995o311:437-9

6. Oldham-Cooper RE1, Hardman CA, Nicoll CE, Rogers PJ, Brunstrom JM. Playing a computer game during lunch affects fullness, memory for lunch, and later snack intake. Am J Clin Nutr. 2011 Feb;93(2):308-13. doi: 10.3945/ajcn.110.004580. Epub 2010 Dec 8.

7. Mekdes K Gebremariam, Ingunn H Bergh, Lene F Andersen, Yngvar Ommundsen, Torunn H Totland, Mona Bjelland, May Grydeland and Nanna Lien. Are screen-based sedentary behaviors longitudinally associated with dietary behaviors and leisure-time physical activity in the transition into adolescence?. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity 2013, 10:9

8. Taveras EM, Sandora TJ, Shih MC, Ross-Degnan D, Goldmann DA, Gillman MW. The association of television and video viewing with fast food intake by preschool-age children. Obesity (Silver Spring). 2006 Nov;14(11):2034-41.

9. Alba M. Santaliestra-Pasías, BSc; Theodora Mouratidou, PhD; Vera Verbestel, BSc; Inge Huybrechts, PhD; Frederic Gottrand, MD, PhD; Cinzia Le Donne, MS; Magdalena Cuenca-García, BSc; Ligia E. Díaz, PhD; Anthony Kafatos, MD, PhD; Yannis Manios, PhD; Dénes Molnar, MD, PhD, DSc; Michael Sjöström, MD, PhD; Kurt Widhalm, MD; Ilse De Bourdeaudhuij, PhD; Luis A. Moreno, MD, PhD; for the Healthy Lifestyle in Europe by Nutrition in Adolescence Cross-sectional Study Group. Food Consumption and Screen-Based Sedentary Behaviors in European AdolescentsThe HELENA Study. Arch Pediatr Adolesc Med. 2012;166(11):1010-1020.

10. Lenhart A, Madden M, Hitlin P: Teens and Technology: Youth are leading the transition to a fully wired and mobile nation. Washington, DC, Pew Internet and American Life Project, 2005.

11. Johannes Brug, Anke Oenema, and Marci Campbell. Past, present, and future of computer-tailored nutrition education. Am J Clin Nutr 2003;77(suppl):1028S–34S.

12. Blair Irvine, Dennis V. Ary, Dean A. Grove and Lynn Gilfillan-Morton. The effectiveness of an interactive multimedia program to influence eating habits. Health Education Research Vol.19 no.3, Pages 290-305

13. Xuewen Wang, MSEd; Arlette C. Perry, PhD. Metabolic and Physiologic Responses to Video Game Play in 7- to 10-Year-Old Boys. (REPRINTED) ARCH PEDIATR ADOLESC MED/VOL 160, APR 2006

14. Segal KR, Dietz WH: Physiologic responses to playing a video game. American Journal of Diseases of Children 1991; 145:1034-36.

  1. Bonnie A. Spear, Sarah E. Barlow, Chris Ervin, David S. Ludwig, Brian E. Saelens, Karen E. Schetzina and Elsie M. Taveras. Recommendations for Treatment of Child and Adolescent Overweight and Obesity. Pediatrics 2007;120;S254

Πηγή: Πανελλήνιος Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων

H αυξανόμενη ανησυχία για τον σακχαρώδη διαβήτη κύησης

Αναδημοσίευση από τον ιστότοπο του EuFIC

Ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης αποτελεί μια παθολογική κατάσταση κατά την εγκυμοσύνη. Η συχνότητά του αυξάνει, αποδιδόμενη κυρίως στα αυξανόμενα ποσοστά της παχυσαρκίας και τις αλλαγές στον τρόπο ζωής. Στο παρόν άρθρο εξετάζονται το πώς συμβαίνει μια τέτοια κατάσταση, οι επιπλοκές της στην υγεία και το πώς μπορεί να προληφθεί και να θεραπευτεί.

Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης;

Ο σακχαρώδης διαβήτης κύησης (ΣΔΚ) είναι μια παθολογική κατάσταση που συμβαίνει συνήθως κατά το δεύτερο μισό της κύησης, και αποτελεί ένα πρόβλημα υγείας που προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία.1 Όταν μια γυναίκα έχει ΣΔΚ, η συγκέντρωση γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα γίνεται μεγαλύτερη από ό,τι φυσιολογικά. Σύμφωνα με τη φυσιολογία του οργανισμού, η ορμόνη ινσουλίνη μειώνει την ποσότητα της γλυκόζης στο αίμα, για παράδειγμα βοηθώντας τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα των μυών, του ήπατος και του λιπώδους ιστού. Κατά την εγκυμοσύνη υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη για ινσουλίνη, αλλά οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να καταστήσουν τα κύτταρα λιγότερο ευαίσθητα στη δράση της ινσουλίνης. Φυσιολογικά, όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ανεβαίνουν, το πάγκρεας εκκρίνει περισσότερη ινσουλίνη. Όταν, όμως, το πάγκρεας δεν μπορεί να παράγει αρκετή ινσουλίνη για να βοηθήσει στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, αναπτύσσεται «δυσανοχή στη γλυκόζη». Όταν αυτό συμβαίνει κατά την εγκυμοσύνη, καλείται ΣΔΚ.

diabetesgestationalΙατρικές επιπτώσεις

Ο ΣΔΚ μπορεί να έχει ιατρικές επιπτώσεις στη μητέρα και στο παιδί. Η γλυκόζη περνά μέσω του πλακούντα και προάγει την υπερανάπτυξη του εμβρύου. Η μακροσωμία είναι μια παθολογική ιατρική κατάσταση, στην οποία τα βρέφη είναι μεγάλα για την ηλικία γέννησής τους – συνήθως ένα βάρος γέννησης μεγαλύτερο από 4-4,5 κιλά, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές κατά τον τοκετό, συμπεριλαμβανομένων της δυστοκίας ώμου (όταν ο ώμος του βρέφους παγιδεύεται κάτω από την ηβική σύμφυση κατά τον τοκετό) και της σχετικής με τον τοκετό νοσηρότητας.2 Ο ΣΔΚ σχετίζεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο προεκλαμψίας, η οποία μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή, εάν δεν αντιμετωπιστεί.3

Οι μητέρες με ΣΔΚ έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν σακχαρώδη διαβήτη αργότερα στη ζωή τους, παρόλο που ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης εξαφανίζεται μετά τη γέννηση του βρέφους. Περισσότερο από το 50% των γυναικών που είχαν ΣΔΚ θα αναπτύξουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 εντός 5 έως 10 ετών μετά τον τοκετό.4 Επιπλέον, τα βρέφη που γεννιούνται από μητέρες με ΣΔΚ έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να γίνουν υπέρβαρα και να εμφανίσουν παχυσαρκία και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 στη διάρκεια της ζωής τους.4 Εάν υπάρχει έγκαιρη αναγνώριση, οι κίνδυνοι για αυτές τις επιπλοκές μπορεί να μειωθούν με παρεμβάσεις αλλαγής στον τρόπο ζωής.

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου

Η συχνότητα του ΣΔΚ διαφέρει μεταξύ των πληθυσμών της Ευρώπης, και κυμαίνεται από 1,7% μέχρι 11,6%, με τη Νότια Ευρώπη να έχει υψηλότερα ποσοστά σε σχέση με τη Βόρεια και την Κεντρική.5

Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΔΚ σε μια γυναίκα είναι οι εξής:6,7

  1. Δείκτης μάζας σώματος μεγαλύτερος από 30 kg/m2 (παχυσαρκία),
  2. Προηγούμενη κύηση με ΣΔΚ ή μακροσωμικό βρέφος,
  3. Συγγενής πρώτου βαθμού με σακχαρώδη διαβήτη,
  4. Προέλευση από ορισμένες εθνότητες, π.χ. Νότια Ασία, μαύρη φυλή από την Καραϊβική, Μέση Ανατολή.6,7

Διάγνωση

Η διάγνωση του ΣΔΚ δεν είναι ομοιογενής στην Ευρώπη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνει μια από του στόματος δοκιμασία ανοχής γλυκόζης (OGTT) στις 24-28 εβδομάδες κύησης, για όλες τις γυναίκες με παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση ΣΔΚ (ή μια μη φυσιολογική τιμή στο αίμα γλυκόζης νηστείας ή τυχαίας μέτρησης).8 Στο OGTT η γλυκόζη στο αίμα μετριέται σε φάση νηστείας και έπειτα από δύο ώρες μετά την πρόσληψη ενός διαλύματος γλυκόζης, που τυπικά περιέχει περίπου 75 γραμμάρια γλυκόζης.

Ο ΠΟΥ προσφάτως συστήνει η διάγνωση του ΣΔΚ να βασίζεται στις ακόλουθες τιμές3:

  1. Τιμή γλυκόζης νηστείας μεταξύ 5,1-6,9 mmol/l,
  2. 1 ώρα μετά το φορτίο γλυκόζης 75 γραμμαρίων, τιμή γλυκόζης πλάσματος ≥10 mmol/l,
  3. 2 ώρες μετά το φορτίο γλυκόζης 75 γραμμαρίων, τιμή γλυκόζης πλάσματος μεταξύ 8,5-11 mmol/l.

Στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας

Υπάρχουν πολυάριθμοι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου (που μπορούν δηλαδή να ελεγχθούν), οι οποίοι μπορούν να συμβάλλουν στο να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΔΚ. Αυτοί περιλαμβάνουν ένα υγιές σωματικό βάρος πριν την εγκυμοσύνη, ένα σωματικά δραστήριο τρόπο ζωής και μια υγιεινή, ισορροπημένη δίαιτα που να περιέχει πολλά δημητριακά ολικής άλεσης, ισχνές πηγές πρωτεΐνης, λιπαρά ψάρια, και πολυακόρεστα-μονοακόρεστα λιπαρά σε ισορροπία.7,9 Η κατανάλωση τροφίμων και ποτών με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη θα πρέπει να διατηρείται στο ελάχιστο.

Όταν επιβεβαιωθεί η ύπαρξη ΣΔΚ με το OGTT, ιδανικά η πρώτη στρατηγική αντιμετώπισης θα πρέπει να είναι η παραπομπή σε διαιτολόγο. Παρόλο που οι αλλαγές στη δίαιτα και την άσκηση μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση, εκτιμάται ότι περίπου 70% των γυναικών θα χρειαστούν επιπρόσθετη θεραπεία, όπως με από του στόματος υπογλυκαιμικά φάρμακα ή με ενέσεις ινσουλίνης.7 Οι γυναίκες με ΣΔΚ λαμβάνουν συνήθως καθοδήγηση από τους επαγγελματίες υγείας για το πώς να αυτοπαρακολουθούν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα τους.


Αναφορές

Derbyshire E (2011). Special Cases (pp. 218-240). In Derbyshire E (ed.) Nutrition in the childbearing years. Chichester, UK: John Wiley & Sons.

Young BC & Ecker JL (2013). Fetalmacrosomia and shoulder dystocia in women with gestational diabetes: risks amenable to treatment? Current Diabetes Reports 13(1): 12018.

WHO (2013). Diagnostic criteria and classification of hyperglycaemia first detected in pregnancy. Geneva, Switzerland: WHO.

International Diabetes Federation website, Gestational diabetes section.

Schneider S, Bock C, Wetzel M et al. (2012).The prevalence of gestational diabetes in advanced economies. Journal of Perinatal Medicine 40(5): 511-520.

International Diabetes Federation website, Risk factors section.

National Institute for Health Care Excellence (NICE) (2015). Diabetes in pregnancy. Management of diabetes and its complications from preconception to the postnatal period. NICE guideline 3.

WHO (1999). WHO Consultation: Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications: Report of a WHO Consultation. Part I: Diagnosis and classification of diabetes mellitus. WHO/NCD/NCS/99.2. Geneva, Switzerland: WHO.

Zhang C &Ning Y (2011). Effect of dietary and lifestyle factors on the risk of gestational diabetes: review of epidemiologic evidence.


Πηγή: Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) http://www.eufic.org/article/el/page/FTARCHIVE/artid/The_rising_concern_of_gestational_diabetes/


ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ EUFIC

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια & την ποιότητα τροφίμων και την υγεία & τη διατροφή στα μέσα ενημέρωσης, τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής, τους εκπαιδευτικούς και τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να καταλάβουν οι καταναλωτές.

Σπέρνοντας τους σπόρους της καλής υγείας

Αναδημοσίευση από τον ιστότοπο του EuFIC

fibreΟι δίαιτες που βασίζονται στα φυτά συγκεντρώνουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον και η έρευνα δείχνει τη δυνητική επίδρασή τους στην πρόληψη της νόσου. Ενώ πολλά έχουν ειπωθεί για τη σημασία των φρούτων και των λαχανικών, τι γνωρίζουμε όμως για τους έτοιμους προς κατανάλωση ξηρούς καρπούς;

Οι σπόροι, το τελικό προϊόν της φυτικής παραγωγής, είναι φυτικά έμβρυα που περικλείονται μέσα σε ένα κάλυμμα. Τα τρία κύρια μέρη του σπόρου είναι το φύτρο (έμβρυο), το ενδοσπέρμιο (η αποθήκη θρεπτικών συστατικών για την ανάπτυξη του φύτρου) και το περισπέρμιο. Κάθε σπόρος έχει τη δυνατότητα να βλαστήσει και να αναπτυχθεί σε ένα ώριμο ενήλικο φυτό.

Οι σπόροι στη δίαιτα

Πολλές κοινές πηγές τροφίμων, περιλαμβανομένων των δημητριακών και των οσπρίων, είναι στην πραγματικότητα σπόροι. Για παράδειγμα, το κριθάρι, η βρώμη, το ρύζι και τα όσπρια (όπως τα φασόλια και η σόγια) είναι καλλιέργειες που συλλέγονται για τους εδώδιμους σπόρους τους. Επίσης, τα περισσότερα από αυτά που θεωρούμε ξηρούς καρπούς, όπως τα φιστίκια Αιγίνης και τα κάσιους, είναι τεχνικά σπόροι.

Η κατανάλωση των σπόρων από τον άνθρωπο είναι πολύπλευρη και συγκεκριμένα είδη μπορεί να υποστούν πίεση για να φτιάξουν έλαια (π.χ. ηλιέλαιο) ή να βλαστήσουν για να καταναλωθούν (π.χ. κάρδαμο). Άλλοι σπόροι τρώγονται ολόκληροι, για παράδειγμα ως σνακ, σε δημητριακά πρωινού, σε χυλό βρώμης ή ψημένα προϊόντα, ή σε ανάμιξη με ροφήματα smoothies ή γιαούρτι. Στο παρόν άρθρο, θα περιγράψουμε αυτούς τους τύπους των έτοιμων για κατανάλωση ξηρών καρπών (π.χ. λιναρόσπορος, παπαρουνόσπορος, κολοκυθόσπορος), ανεξάρτητα από την πραγματική βοτανική τους κατηγορία.

Τα θρεπτικά συστατικά στους σπόρους

Η θρεπτική σύσταση των σπόρων αντανακλά τον ρόλο της θρέψης και της προστασίας για το αναπτυσσόμενο σπορόφυτο. Το φύτρο και το εξωτερικό περίβλημα είναι πλούσια σε βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία και βιοδραστικά συστατικά. Το ενδοσπέρμιο είναι η κύρια αποθήκη ενέργειας, περιλαμβάνοντας υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λιπίδια που απαιτούνται για την ανάπτυξη του σπόρου. Το θρεπτικό περιεχόμενο των σπόρων ποικίλει, αλλά οι περισσότεροι είναι πλούσιοι σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Οι πρωτεΐνες τους περιέχουν τα περισσότερα από τα απαραίτητα αμινοξέα, όμως οι φυτικές πηγές πρωτεϊνών είναι τυπικά μικρότερης βιολογικής αξίας σε σχέση με τις πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης. Το περιεχόμενο σε υδατάνθρακες είναι σχετικά χαμηλό. Οι σπόροι περιέχουν ένα εύρος διαφορετικών βιταμινών και ανόργανων στοιχείων. Μερικοί, όπως ο λιναρόσπορος, πρέπει να αλεσθούν ή να τεμαχιστούν πριν καταναλωθούν, ώστε να απελευθερώσουν τα θρεπτικά τους συστατικά προς απορρόφηση, ειδάλλως, θα περάσουν άπεπτοι μέσα από τον οργανισμό. Ο Πίνακας παρακάτω δείχνει το θρεπτικό περιεχόμενο (ανά 100 γρ) αρκετών ειδών σπόρων. Οι σπόροι περιέχουν επίσης ένα εύρος βιοδραστικών συστατικών, μεταξύ των οποίων οι πολυφαινόλες και οι φυτοστερόλες, απαραίτητα για την κατασκευή των κυτταρικών μεμβρανών και την προστασία του σπορόφυτου και του DNA του από βλάβες.

Διαιτητική πρόσληψη των σπόρων

Οι διατροφικές μελέτες τείνουν να ομαδοποιούν σε μία ομάδα τους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους. Η μελέτη EPIC [European Prospective Investigation into Cancer (Ευρωπαϊκή Προοπτική Μελέτη για τον Καρκίνο)] δείχνει ότι υπάρχει μεγάλη διακύμανση στην κατανάλωση ξηρών καρπών και σπόρων. Η συνολική κατανάλωση ξηρών καρπών δέντρων, αραχίδων (κοινώς αράπικο φιστίκι) και σπόρων κυμαίνεται από 1 έως 300 γραμμάρια ανά ημέρα, με τη χαμηλότερη μέση πρόσληψη στη Βόρεια Ευρώπη (15 γρ/ημέρα στη Σουηδία, συγκριτικά με 35 γρ/ημέρα στην Ισπανία). Η μελέτη EPIC έδειξε ότι περίπου το 75% του πληθυσμού στην Ευρώπη τρώει ξηρούς καρπούς δέντρων, αραχίδες και σπόρους, με τις Κάτω Χώρες να έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό (94%).1

Παρόλα αυτά, σε γενικές γραμμές, οι έτοιμοι προς κατανάλωση ξηροί καρποί καταναλώνονται σε μικρές ποσότητες, συνεπώς συνεισφέρουν σε μικρό βαθμό στη διαιτητική πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών και φυτοχημικών.

Σπόροι και υγεία

Λίγες μελέτες έχουν απομονώσει τους σπόρους από τη δίαιτα, οπότε δεν είναι δυνατό να συνδέσει κανείς άμεσα τους έτοιμους προς κατανάλωση ξηρούς καρπούς με παραμέτρους της υγείας. Παρόλα αυτά, μια πρόσφατη ανασκόπηση συμπέρανε ότι υπάρχουν σημαντικά στοιχεία για το ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση σπόρων (περιλαμβανομένων των ολικής άλεσης δημητριακών, των ξηρών καρπών, των οσπρίων, των προϊόντων κακάο και του καφέ) συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και λιγότερους παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων.2 Επιπρόσθετα, η κατανάλωση ξηρών καρπών ως μέρος μιας Μεσογειακής δίαιτας έχει δειχθεί ότι μειώνει τις σημαντικές καρδιαγγειακές επιπλοκές (έμφραγμα μυοκαρδίου, εγκεφαλικό και θάνατο).3 Η μελέτη EPIC έδειξε ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν τη μεγαλύτερη ποσότητα σπόρων και ξηρών καρπών είχαν τον μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.4

Διατροφική συμβουλή

Οι έτοιμοι προς κατανάλωση σπόροι μπορεί να παρέχουν ένα εύρος θρεπτικών συστατικών και ενέργεια, και θα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο ως μέρος μιας ισορροπημένης δίαιτας. Ένας μικρός αριθμός ατόμων έχουν αλλεργία στους σπόρους. Στην ΕΕ, εάν ένα τρόφιμο περιέχει σουσάμι (ή προϊόντα του), ή οποιοδήποτε από τα άλλα αλλεργιογόνα που περιέχονται στην κανονιστική λίστα, όπως οι ξηροί καρποί, τότε θα πρέπει να καταγράφονται στην ετικέτα του τροφίμου.


Αναφορές

Jenab M, et al. (2006). Consumption and portion sizes of tree nuts, peanuts and seeds in the EPIC cohorts from 10 European countries. British Journal of Nutrition 96:s12-s23.

Ros E & Hu F (2013). Consumption of plant seeds and cardiovascular health. Circulation 128:553-565.

Estruch R, et al. (2013). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. The New England Journal of Medicine 368(14):1279-1290.

Jenab M, et al. (2004). Association of nut and seed intake with colorectal cancer risk in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition. Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention 13:1595-1603.


Πηγή EUFIC: http://www.eufic.org/article/el/page/FTARCHIVE/artid/Sowing_the_seeds_of_good_health/

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ EUFIC

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια & την ποιότητα τροφίμων και την υγεία & τη διατροφή στα μέσα ενημέρωσης, τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής, τους εκπαιδευτικούς και τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να καταλάβουν οι καταναλωτές.

Πίνακας. Θρεπτικό περιεχόμενο μερικών παραδειγμάτων ειδών σπόρων, ανά 100 γραμμάρια (στρογγυλοποίηση στο 0,5)

Λιναρόσπορος

Παπαρουνόσπορος

Κολοκυθόσπορος

Σουσάμι

Ηλιόσπορος

Φιστίκι

Κάσιους

Καρύδι

Ενέργεια (kcal)

477

455

574

629

647

592

615

708

Ολικοί υδατάνθράκες(γρ)

13

2

3

6

13

11

21

6.5

Ολικά λιπίδια (γρ)

31

36

47

55

54

48.5

49

68

Κορεσμένα λιπαρά οξέα (γρ)

3

4

11

8

7

5.5

9

6

Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (γρ)

6

6.5

10

21

12

27.5

30.5

13

Ω-3 λιπαρά οξέα (γρ)

17

0

0

0

0

0

0

8

Ω-6 λιπαρά οξέα (γρ)

4

22

24

24

35

13

8

37

Ολικές πρωτεΐνες (γρ)

19

19

30

26

18

24

21

16

Βιταμίνη E (mg)

1

2.5

38

5

2

3

Ασβέστιο (mg)

260

1740

42

670

79

131

44

117

Φώσφορος (mg)

660

932

1124

778

640

598

607

521

Μαγνήσιο (mg)

181

449

535

370

363

136

269

196

Σίδηρος (mg)

0

9

8

8

5

4.5

6.5

3.5

Χαλκός (mg)

2

0

1.5

2

1

1.5

1.1

Σελήνιο (ug)

18

7

49

20

37

12

Ψευδάργυρος (mg)

8

5

8

5

5

3

6

3.5

πηγή: http://nevo-online.rivm.nl/

Μπουκίτσες δημητριακών, της Πασιφάη

Η Πασιφάη, μεταξύ άλγεβρας και αρχαίων ελληνικών, μεγαλουργεί δημιουργώντας μικρές μπουκίτσες ενέργειας, βιταμινών και ιχνοστοιχείων, απαραίτητα για το απαιτητικό πρόγραμμα του γυμνασίου. Απολαύστε τη συνταγή που εμπνεύστηκε, βήμα προς βήμα!

Υλικά που θα χρειαστούμε:

  • Δημητριακά πρωινού ολικής
  • Μέλι
  • Αποξηραμένα blueberries
  • mix αποξηραμένων φρούτων
  • αποξηραμένα ακτινίδια
  • χάρτινες θήκες για σοκολατάκια

Εκτέλεση:

  1. Βάζουμε το μέλι (1-2 κουταλιές της σούπας) στο μπολ με τα δημητριακά
  2. ….και ανακατεύουμε πολύ καλά
  3. Γεμίζουμε το καθένα με το μείγμα
  4. Κόβουμε τα φρούτα σε μικρά τετραγωνάκια
  5. Τα ρίχνουμε πάνω στις μπουκίτσες
  6. Τα βάζουμε στο ψυγείο

IMG_201505143_085905 IMG_201505142_095905 IMG_201505142_100053 IMG_201505142_100224

IMG_201505142_101822 IMG_201505142_101932 IMG_201505142_102317

IMG_201505142_102555 IMG_201505142_102828

IMG_201505142_103333

Ενεργειακές μπάρες, της Κατερίνας

Ευτυχώς που οι φίλοι multi-atlhetes έχουν φίλες οι οποίες αναλαμβάνουν την τροφοδοσία τους! Ο Ισαακ προετοιμάζαται για 70.3 και προτείνει εξαιρετικές ενεργειακές μπάρες. Η συνταγη ειναι της φιλης του Κατερίνας η οποία και τις φτιαχνει και ειναι τραγανες και είναι πολυ νοστιμες. Μας εκμυστυρεύεται πως με λίγο παραπάνω αλάτι του αρέσουν πρρισσότερο!

ΥΛΙΚΑ

  • 150γρ βρώμη
  • 100γρ άλλο είδος δημητριακών (κορν φλεικς)
  • Μισή κούπα σταφίδες (η άλλο αποξηραμένο φρούτο, κρανμπερις ειναι το καλυτερο)
  • Μισή κούπα καρύδια, η αμυγδαλα η μειγμα αυτων
  • 40γρ μαύρη ζάχαρη
  • 20ml ελαιόλαδο
  • 130γρ ταχίνι
  • 140γρ μέλι
  • Μια πρέζα αλάτι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Αλέθουμε την βρώμη-τα δημητριακά και τους ξηρούς καρπούς.Τα τοποθετούμε όλα μαζί σε ενα μπόλ,μαζί με τις σταφίδες-το αλάτι,τα 100γρ του μελιού και τα 130γρ ταχίνι.

Σε ενα κατσαρολάκι βάζουμε τα 40γρ του μελιού,το ελαιόλαδο και την ζάχαρη και τα ζεσταίνουμε μέχρι να λιώσει καλά η ζάχαρη.

Όταν ετοιμαστεί το ρίχνουμε στο μπολ με τα υπόλοιπα υλικά,τα ανακατεύουμε καλά μέχρι να γίνουν ενα ομοιόμορφο μείγμα και το τοποθετούμε σε ταψί (το μέγεθος ανάλογο με το πάχος που θέλουμε να βγούν οι μπάρες). Το ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180βαθμούς για 8 με 10 λεπτά μονο.

Το αφήνουμε να κρυώσει καλά και στην συνέχεια το κόβουμε σε μερίδες τις οποίες τυλίγουμε σε αλουμινόχαρτο.

IMG_2436

Ευχαριστούμε πολύ!

Ριζότο με γαρίδες, της Κατερίνας

Η ξαδέρφη Κατερίνα ξαναχτυπά! Αυτή τη φορά μας κακομαθαίνει με ριζότο. Θυμηθείτε την πορτοκαλόπιτα http://www.nutrinews.gr/?p=2075 και το γλυκό semi-freddo με φράουλες http://www.nutrinews.gr/?p=2103

Για 4 άτομα:

Υλικα

  • 1 κιλό γαριδες ολόκληρες με κέλυφος
  • 250 γρ ρύζι νυχάκι ή σπιρωτο
  • 500ml χυμος ντοματας ελαφρά συμπυκνωμένος
  • 400ml νερό
  • 4 κουτ σούπας ελαιόλαδο
  • μαιντανός
  • αλατι, πιπερι

Εκτελεση

  1. Σε ενα αντικολλητικό τηγάνι το αφηνουμε να καψει και ριχνουμε τις γαριδες.
  2. Μολις αλλάξουν χρώμα και γίνουν πιο ροζ ρίχνουμε το ρυζι
  3. Μετα απο 10′ βαζουμε το λαδι ισα ισα για να γυαλισει το ρυζι.
  4. Έπειτα σβήνουμε με χλιαρο νερο και προσθέτουμε το χυμό ντοματας,
  5. Χαμηλωνουμε τη φωτια και το αφηνουμε να σιγοβράσει για 12-15′ μεχρι να γινει το ρυζι.
  6. Τελος, αφου εχει δεσει η σαλτσα, αλατοπιπερονουμε και γαρνιρουμε με μαιντανο φρεσκο.

rizoto_garides

Καλή σας όρεξη