Η εμφάνιση παχυσαρκίας μπορεί να προληφθεί ακόμα και από τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης

Τα αποτελέσματα της αλματώδους αύξησης της παιδικής παχυσαρκίας στις μέρες μας, σε παγκόσμια κλίμακα, είναι ιδιαιτέρως ανησυχητικά και έχουν αποτελέσει την αφορμή για τη διεξαγωγή πληθώρας μελετών.

Ενδεικτικά, αξίζει να αναφερθεί ότι σε Εθνικό επίπεδο οι πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι 1 στα 3 παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο (http://eyzin.minedu.gov.gr/Pages/EyzinProject/Results.aspx), ενώ στις ΗΠΑ, στα παιδιά 6 έως 11 ετών η παχυσαρκία μέσα στα τελευταία 30 χρόνια έφτασε από το 7 στο 18%. Τα αίτια, ωστόσο, καθώς και η σχέση τους με την εμφάνιση της παχυσαρκίας από πρώιμη ηλικία δεν έχουν γίνει ακόμη πλήρως κατανοητά.

Μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια εστιάζουν στην ύπαρξη συγκεκριμένων παραγόντων, ακόμα και πριν την τεκνοποίηση, οι οποίοι φαίνεται να είναι συνεισφέρουν στην εμφάνιση της παχυσαρκίας στα παιδιά.

Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Clinical Nutrition τον Δεκέμβριο του 2014, περισσότερες από 900 μητέρες μελετήθηκαν προοπτικά σε σχέση με την ύπαρξη ορισμένων παραγόντων κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και θηλασμού, οι οποίοι έχουν κατηγορηθεί για την εμφάνιση παχυσαρκίας στη μετέπειτα ζωή του παιδιού.

Συγκεκριμένα, αξιολογήθηκαν 5 παράγοντες και η συσχέτισή τους με το σωματικό βάρος και τη σύσταση σώματος των παιδιών, όταν αυτά ήταν 4 και 6 ετών. Οι παράγοντες που εξετάστηκαν αρχικά στις μητέρες ήταν: (i) μικρή διάρκεια θηλασμού (< από 1 μήνα), (ii) παχυσαρκία προ εγκυμοσύνης (ΒΜΙ > 30 kg/m2), (iii) υπερβολική αύξηση του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, (iv) κάπνισμα κατά την περίοδο εγκυμοσύνης και (v) χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D (<64 nmol/L).

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στην αρχική κατάσταση μεταξύ των παιδιών, 15% (150) δεν εμφάνιζαν κανέναν παράγοντα κινδύνου, 33% (330) έναν, 30% (296) δύο, 16% (160) τρεις, και 6% (57) τέσσερεις ή και πέντε. Στην ηλικία των 4 ετών τα παιδιά που είχαν τέσσερεις ή και πέντε από τους προαναφερθέντες παράγοντες παρουσίαζαν 4πλάσιο κίνδυνο να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα, σε σύγκριση με τα παιδιά που δεν είχαν κανέναν. Επιπρόσθετα, βρέθηκε να έχουν και κατά 19% αυξημένα ποσοστά λίπους. Δύο χρόνια αργότερα, σε ηλικία δηλαδή 6 ετών, για τα παιδιά αυτά με τους περισσότερους παράγοντες κινδύνου, ο κίνδυνος να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ήταν ακόμα πιο μεγάλος, περισσότερο από 4,5 φορές, και η λιπώδης μάζα τους βρέθηκε να είναι κατά 47% υψηλότερη, σε σύγκριση πάλι με τα παιδιά που δεν είχαν κανέναν παράγοντα κινδύνου. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι αυτές οι διαφορές ήταν ανεξάρτητες από την ποιότητα της δίαιτάς τους, αλλά και από τα επίπεδα της σωματικής τους δραστηριότητας.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον επικεφαλής της μελέτης, τα πρώτα στάδια της ζωής ενός ατόμου είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για τη μελλοντική αύξηση του σωματικού του βάρους. Ένας προτεινόμενος μηχανισμός που ισχυροποιεί τη συγκεκριμένη άποψη είναι ότι κατά τα πρώτα έτη της ζωής ενός ανθρώπου “ρυθμίζεται” το αίσθημα της όρεξης, καθώς και η διατήρηση της ενεργειακής ισορροπίας. Και οι δυο μηχανισμοί είναι θεμέλιοι για την εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Αντιθέτως, στις περιπτώσεις διαταραχών τους οι συνέπειες μπορεί να είναι μακροπρόθεσμες και σοβαρές για την υγεία, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα την εμφάνιση παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου ΙΙ.

Παρόλο που η σημασία της έγκαιρης πρόληψης είναι αποδεδειγμένη, οι περισσότερες μελέτες εστιάζουν στα παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο. Από τα δεδομένα της παρούσας μελέτης, ωστόσο, φαίνεται ότι οι παρεμβάσεις για την πρόληψη της παχυσαρκίας συστήνεται να ξεκινούν από πολύ νωρίτερα, και ότι η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, καθώς και η αποφυγή του καπνίσματος για τις μητέρες, ίσως και να είναι τα σημεία-κλειδιά.

Συμπερασματικά, αναδεικνύεται ο καίριος ρόλος της διατροφής της μητέρας και του τρόπου ζωής της στην ανάπτυξη αλλά και στη διαμόρφωση της σύστασης του σώματος του παιδιού της. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου πιθανώς ακόμα και πριν την τεκνοποίηση, μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο εφόδιο για τον σχεδιασμό πολιτικών πρόληψης της παιδικής παχυσαρκίας.

Modifiable early-life risk factors for childhood adiposity and overweight: an analysis of their combined impact and potential for prevention, Am J Clin Nutr, doi: 10.3945/​ajcn.114.094268, published online 3 December 2014.


Πηγή: EYZHN

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τo Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.

Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ

Ιστότοπος: http://eyzin.minedu.gov.gr/

Ε-mail: media@eyzhn.edu.gr

Πώς να αποφύγεις γαστρεντερικά προβλήματα κατά το τρέξιμο

Στη βιβλιογραφία είναι γνωστό το φαινόμενο: ”the runners’ gut”, το έντερο του δρομέα.

Το έντερο είναι ένα σημαντικό αθλητικό όργανο γιατί είναι υπεύθυνο για την παροχή του νερού και των θρεπτικών συστατικών κατά τη διάρκεια της άσκησης. Όμως, οι δρομείς, κυρίως αντοχής, υποφέρουν από ήπια έως έντονη εντερική δυσφορία.

Οι διαταραχές τόσο του ανώτερου όσο του κατώτερου πεπτικού συστήματος είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες μεταξύ των αθλητών κατά τη διάρκεια της άσκησης, και μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την απόδοση ή να επιβραδύνουν τη μυική αποκατάσταση.

Σε γενικές γραμμές, οι μελέτες δείχνουν ότι το 30-50% των αθλητών βιώνουν γαστρεντερικά προβλήματα.

Οι τρεις κυριότερες αιτίες γαστρεντερικών προβλημάτων που έχουν εντοπιστεί είναι φυσιολογικών, μηχανικών, και διατροφικών αιτιών. Κατά την έντονη άσκηση, και ειδικά υπό συνθήκες υπονατριαιμίας, η μεσεντερική ροή του αίματος μειώνεται (ισχαιμία εντέρου) και αυτό πιστεύεται ότι είναι ένας από τους κύριους συντελεστές στην ανάπτυξη των γαστρεντερικών προβλημάτων.

Τα περισσότερα συμπτώματα κατα τη διάρκεια της άσκησης είναι ήπια και χωρίς κινδύνους για την υγεία, αλλά η αιμορραγική γαστρίτιδα και η ισχαιμια εντέρου μπορεί να παρουσιάσουν σοβαρά ιατρικά προβλήματα. Η ισχαιμία του εντέρου είναι η κύρια αιτία των ναυτία, έμετος, κοιλιακό άλγος και (αιματηρή) διάρροια.

Η διατροφική εκπαίδευση και οι κατάλληλες διαιτητικές τακτικές μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο γαστρεντερικής δυσφορίας κατά τη διάρκεια της άσκησης, εξασφαλίζοντας ταχεία γαστρική κένωση καθώς και την απορρόφηση του νερού και των θρεπτικών συστατικών διατηρώντας επαρκή αιμάτωση του σπλαχνικών αγγείων.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Πρακτικές συμβουλές για αθλητές

Προκειμένου να αποφευχθεί η γαστρεντερική δυσφορία, οι Oliviera και συνεργάτες συνοψίζουν τις συστάσεις τους σε 6 κατευθυντήριες γραμμές:

1. Αποφύγετε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες την ημέρα ή ακόμα και μέρες πριν από τον αγώνα. Κατά την προπονητική περίοδος, μια διατροφή με επαρκή κατανάλωση διαιτητικών ινών θα βοηθήσει την υγεία του εντέρου.
2. Αποφύγετε την ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) . Τόσο η ασπιρίνη και τα ΜΣΑΦ έχουν συχνά αποδειχθεί ότι αυξάνουν την εντερική διαπερατότητα και μπορεί να αυξήσουν τη συχνότητα των γαστρεντερικών προβλημάτων. Η χρήση των ΜΣΑΦ κατά την περίοδο πριν από τον αγώνα θα πρέπει να αποθαρρύνονται, κυρίως για τους αθλητές με ιστορικό γαστρεντερικών προβλημάτων.
3. Αποφύγετε την υψηλή κατανάλωση μονο και δι-σακχαριτών όπως η λακτόζη (γάλα) και η φρουκτόζη. Η κατάποση υδατανθράκων (πχ gel) θα πρέπει γίνεται με επαρκή ποσότητα νερού ή επιλέξτε ποτά με χαμηλότερες συγκεντρώσεις υδατανθράκων για την αποφυγή πολύ υψηλής και ωσμωτικότητας στο έντερο.
4. Αποφύγετε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη (ιδίως τα ποτά που είναι αποκλειστικά φρουκτόζη). Ωστόσο, κατά τρόπο ενδιαφέροντα, ο συνδυασμός φρουκτόζη και γλυκόζη δεν μπορεί να προκαλέσει προβλήματα και μπορεί να γίνει καλύτερα ανεκτή.
5. Αποτρέψτε την αφυδάτωση. Η αφυδάτωση μπορεί να επιδεινώσει τα γαστρεντερικά συμπτώματα και αυτός είναι άλλος ενας λόγος να επιδιώκεται επαρκή κατανάλωση υγρών. Ξεκινήστε τον αγώνα καλά ενυδατωμένοι.
6. Εξασκηθείτε σε νέες στρατηγικές διατροφής. Σιγουρευτείτε αφού πειραματιστείτε κατά την προπονητική περίοδο πολλές φορές πριν από την ημέρα του αγώνα. Αυτό θα επιτρέψει να μάθετε τι λειτουργεί και τί όχι μειώνοντας τις πιθανότητες για γαστρεντερικά συμπτώματα.


Περισσότερες πληροφορίες εδώ:

Erick Prado de Oliveira et al.: Gastrointestinal Complaints During Exercise: Prevalence, Etiology, and Nutritional Recommendations, Sports Med. 2014

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4008808/

 

Παγκόσμια μέρα για το νερό: A day for water and water for sustainable developement

Μια μέρα για γιορτή, μια μέρα για αλλαγή, μια ημέρα για προετοιμασία

Η Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό σημειώνεται στις 22 Μαρτίου κάθε χρόνο. Είναι μια ημέρα για να γιορτάσουμε το νερό. Είναι μια ημέρα που επιδιώκει τη διαφορά για τα μέλη του παγκόσμιου πληθυσμού που υποφέρουν από προβλήματα που σχετίζονται με το νερό. Είναι μια ημέρα για να προετοιμαστούμε για το πώς διαχειριζόμαστε το νερό στο μέλλον.

Το 1993, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών δείκτη 22 Μαρτίου ως πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Νερού. 22 χρόνια μετά,η Παγκόσμια Ημέρα Νερού γιορτάζεται σε όλο τον κόσμο και βγάζει στο προσκήνιο ένα διαφορετικό θέμα κάθε χρόνο. Το θέμα αυτό είναι και το θέμα της ετήσιας Παγκόσμια Έκθεση Αναπτύξεως Υδάτων του ΟΗΕ το οποίο ξεκίνησε την Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό.

Το 2015, το θέμα για την Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό είναι «Νερό και Βιώσιμη Ανάπτυξη». Πώς συνδέεται το νερού σε όλους τους τομείς ώστε να εξετάσουμε το ενδεχόμενο να δημιουργήσουμε το μέλλον που θέλουμε.

wwd_fashion

Δείτε περισσότερα εδώ: http://www.unwater.org/worldwaterday/home/en/

Η Παγκόσμια Ημέρα Νερού πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 22 Μαρτίου για την εστίαση της προσοχής στη σημασία του γλυκού νερού, και να υποστηρίχτεί η αειφόρος διαχείριση των πόρων γλυκού νερού.

Η διεθνής ημέρα για τον εορτασμό της σημασίας του γλυκού νερού συστήθηκε το 1992 στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το UNCED. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ απάντησε μέσω του ορισμού της 22 Μαρτίου 1993 ως η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Νερού.

Κάθε χρόνο, η Παγκόσμια Ημέρα Νερού αναδεικνύει κάποια διαφορετική πτυχή του γλυκού νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού: Η σημασία της σωστής ενυδάτωσης για τα παιδιά

Η Παγκόσμια Ημέρα Νερού πλησιάζει (22 Μαρτίου) και αποτελεί ευκαιρία να υπογραμμίσουμε την αξία που έχει για ολόκληρο τον πλανήτη Γη το πολύτιμο αυτό υγρό. Κάθε διάσταση της ζωής μας είναι άμεσα συνυφασμένη με την ανάγκη γαια νερό και τη χρήση του: περιβάλλον, γεωργία, κτηνοτροφία, βιομηχανία, αστικοποίηση, υγεία, σε επίπεδο συλλογικό και εξατομικευμένο. Το νερό ισοδυναμεί ουσιαστικά με την ίδια τη ζωή. Για τον ανθρώπινο οργανισμό αποτελεί το πιο σημαντικό συστατικό, συμμετέχοντας σε πλήθος ζωτικών λειτουργιών, και καθιστώντας τη ζωή αδύνατη σε ολιγοήμερη έλλειψή του. Η επίτευξη, συνεπώς, της υδατικής ισορροπίας στο σώμα είναι εξαιρετικής σημασίας, όχι μόνο για τη διατήρηση της ζωής αλλά και την προαγωγή της υγείας.

Ειδικότερα τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στην αφυδάτωση από ό,τι οι ενήλικες, διότι έχουν μεγαλύτερο ποσοστό νερού στο σώμα τους. Για παράδειγμα, στα νεογέννητα βρέφη αυτό ανέρχεται στο 75% του συνολικού σωματικού τους βάρους, ενώ σε έναν υγιή ενήλικα το νερό αποτελεί κατά μέσο όρο το 50-70% του συνολικού του βάρους. Για αυτό η κάλυψη των αναγκών των παιδιών σε υγρά θα πρέπει να αποτελεί διατροφική προτεραιότητα καθόλη τη διάρκεια της ημέρας.

Η ποσότητα των υγρών που χρειάζεται ένα παιδί για να καλύψει τις ανάγκες του εξαρτάται από την ηλικία, το μέγεθος του σώματος, το επίπεδο της σωματικής του δραστηριότητας, αλλά και τις περιβαλλοντικές συνθήκες (ζέστη και υγρασία). Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA, 2010) προτείνεται η κατανάλωση του νερού στα παιδιά 2 ετών να ξεκινάει από τα 1,3 λίτρα την ημέρα, με προοδευτική αύξηση έως την ηλικία των 17 ετών, όπου συστήνονται τα 2,2 με 2,5 λίτρα νερού ημερησίως.

Πλήθος μελετών αποδεικνύουν ότι το επίπεδο υδάτωσης και η κατανάλωση νερού έχουν άμεση επίδραση στα παιδιά, ειδικά σε σχέση με τη σωματική δραστηριότητα και την πνευματική λειτουργία (βλ. σχήμα).

Είναι πια αδιαμφισβήτητο ότι διατηρώντας επαρκή ενυδάτωση, τόσο πριν όσο κατά τη διάρκεια αλλά και το τέλος της άσκησης, βελτιστοποιείται η απόδοση, ακόμα και των αθλητών υψηλού επιπέδου! Επιπλέον, έχει βρεθεί ότι η καλή ενυδάτωση βοηθάει στη συγκέντρωση και στην εγρήγορση, χαρακτηριστικά τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο σχεδόν στο σύνολο των αθλημάτων. Ειδικότερα κατά την άσκηση υπό ζεστές περιβαλλοντικές συνθήκες, όπου ο κίνδυνος αφυδάτωσης είναι μεγαλύτερος, η διατήρηση ενός ενυδατωμένου προφίλ είναι κρίσιμη ούτως ώστε να αποφευχθούν σοβαρότερες θερμικές διαταραχές, όπως είναι οι θερμικές κράμπες, η θερμική εξάντληση/υπερθερμία και άλλα.

Όμως, πέρα από την καλά εμπεριστατωμένη επίδραση στην άσκηση, νεότερα δεδομένα αναδεικνύουν και μία ακόμη άκρως ενδιαφέρουσα πτυχή της επίδρασης της κατανάλωσης νερού, η οποία αφορά την πνευματική λειτουργία. Έχει αποδειχτεί, λοιπόν, ότι ακόμη και η ήπιου βαθμού υπο-υδάτωση (μείον 1 με 2% του σωματικού βάρους) έχει αρνητικό αντίκτυπο σε διάφορες νοητικές λειτουργίες. Για παράδειγμα, επηρεάζει την προσοχή, τη συγκέντρωση και τη μνήμη, ενώ σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό αφυδάτωσης παρατηρούνται πονοκέφαλοι, ευερεθιστότητα και κακή διάθεση. Δυστυχώς, είναι καταγεγραμμένο ότι άνω του 70% των παιδιών στο σχολείο δεν πίνουν τακτικά νερό (για διάφορους λόγους, οι οποίοι συνοπτικά περιγράφονται σε σχετικό άρθρο της ομάδας ΕΥΖΗΝ) και ότι περίπου το 75% των παιδιών πηγαίνει στο σχολείο χωρίς να έχει πιει καθόλου νερό. Κατά συνέπεια, οι επιπτώσεις στη σχολική απόδοση αναμένεται να είναι σημαντικές. Τα αποτελέσματα πρόσφατης μελέτης, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 58 παιδιά ηλικίας 7-9 ετών, ενισχύουν τα προαναφερθέντα. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, τα παιδιά που πριν από ένα τεστ οπτικής προσοχής και μνήμης είχαν καταναλώσει 400 ml νερού επιπρόσθετα, σημείωσαν σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα στο τεστ, σε σχέση με όσα δεν είχαν καταναλώσει αυτή την επιπλέον ποσότητα. Παρόλα αυτά, χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να αποδειχτεί κατηγορηματικά ότι η αυξημένη πρόσληψη νερού βελτιώνει την πνευματική λειτουργία στα παιδιά.

Συμπερασματικά, η σπουδαιότητα της επαρκούς υδάτωσης είναι προφανής: η επαρκής πρόσληψη νερού και η διατήρηση της υδατικής ισορροπίας στα παιδιά είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, τόσο κατά τη σωματική δραστηριότητα όσο και για την υποστήριξη της πνευματικής τους λειτουργίας.


Πηγή: EYZHN http://eyzin.minedu.gov.gr/

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τo Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.

Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ

Ιστότοπος: http://eyzin.minedu.gov.gr/

Ε-mail: media@eyzhn.edu.gr

Sleeping low vs train low to compete high

Sleeping low-compete high: Η νέα επιστήμη πίσω από την τακτική προπόνησης υπό χαμηλούς υδατάνθρακες

Έχει υποστηριχτεί πως οι προσαρμογές της συστηματικής προπόνησης είναι μεγαλύτερες όταν η άσκηση επαναλαμβάνεται με χαμηλά επίπεδα γλυκογόνου καθώς  υπό συνθήκες μειωμένης διαθεσιμότητας υδατανθράκων ίσως αυξάνει η οξειδωτική ικανότητα των σκελετικών μυών.

Για τα αθλήματα μεγάλων αποστάσεων μια τέτοια προσαρμογή οικονομίας, δηλαδή να καταναλώνει ο μυς λιγότερο γλυκογόνο και περισσότερο λίπος, είναι εξαιρετικά σημαντικό καθώς ευνοεί την εξοικονόμηση γλυκογόνου οπότε και την παράταση του χρόνου εξάντλησης. Από τις πιο μελετημένες τακτικές που βοηθούν τον αθλητή να γίνει πιο οικονομικός είναι η ”έκθεση” του αθλητή σε χαμηλούς υδατάνθρακες και η κατανάλωση καρνιτίνης.

Οι δρομείς που προπονούνται έντονα υπό χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων (train low τακτική) τείνουν να αντιμετωπίζουν αδυναμία, κόπωση και κακή απόδοση. Μια νέα στρατηγική που ονομάζεται ” sleeping low- compete high” θα μπορούσε να δώσει στους αθλητές οφέλη με μικρότερη ταλαιπωρία.

Το πρωτόκολλο ”Train low- compete high”

Στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης οι αθλητικοί φυσιολόγοι ανέπτυξαν για πρώτη φορά το 2005 το πρωτόκολλο ”train low, compete high”, δηλαδή προπόνηση με χαμηλά επίπεδα γλυκογόνου για μεγιστοποίηση των επιδόσεων. Το πρωτόκολλο αυτό ενθαρρύνει την ιδέα των διπλών προπονήσεων κάθε δεύτερη ημέρα.

Εν συντομία στην πράξη, ο αθλητής τρώει το πρωινό για να τροφοδοτήσει την πρωινή προπόνηση, παραλείπει το μεσημεριανό γεύμα πριν από την απογευματινή προπόνηση, αφήνοντας τους μυς να εξαντλήσουν τις αποθήκες γλυκογόνου τους.

Ποιός είναι ο στόχος αυτής της τακτικής: η επαναλαμβανόμενη προπόνηση υπό χαμηλές συνθήκες υδαταναθράκων μπορεί να αναγκάσει τους μυς σε πιο δημιουργική χρήση των αποθηκών γλυκογόνου και την σταδιακή μετατροπή των μυών σε ”μηχανές καύσης λίπους”. Έτσι, αποτρέπεται το φαινόμενο τα αποθέματα γλυκογόνου να καταναλωθούν πλήρως.

Όμως, σύμφωνα με την κορυφαία Louise Burke, καθηγήτρια αθλητικής διατροφής στο Αυστραλιανό Ινστιτούτο Αθλητισμού “Μετά από μια δεκαετία επιστημονικής έρευνας για τα train low πρωτόκολλα, δεν υπήρξαν σαφείς ενδείξεις για βελτιωμένη απόδοση με ανταγωνιστικούς αθλητές σε επίπεδο ελίτ”.

Ακριβώς το αντίθετο! Η Burke έχει αποδείξει ότι η χρόνια προπόνηση υπό χαμηλά επίπεδα σε υδατάνθρακες για παρατεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να παρεμποδίσει την ικανότητα των μυών μας να χρησιμοποιούν τους υδατάνθρακες που καταναλώνονται πριν από τον αγώνα.

Ο John Hawley, καθηγητής και επικεφαλής της Ερευνητικής Ομάδας Άσκησης και Δατροφής στο Αυστραλιανό Καθολικό Πανεπιστήμιο , και σύζυγός της Burke, σημειώνει πως οι υδατάνθρακες είναι ζωτικής σημασίας για τις προπονήσεις έντασης ή εκρηκτικότητας. Συμπληρώνει πως οι περισσότεροι αθλητές προτιμούν αυτές τις προπονήσεις να τις πραγματοποιούν τις απογευματινές ή βραδινές ώρες.

Και έτσι, εισήγαγε την στρατηγική του sleeping low: Το νέο πρωτόκολλο λειτουργεί ακριβώς όπως ακούγεται: Ο αθλητής προπονείται σκληρά το βράδυ και κοιμάται νηστικός ή χωρίς να αναπληρώσει καθόλου υδατάνθρακες. Το επόμενο πρωί, προπονείται ελαφρά με άδειο στομάχι, και αυτό είναι όπου εξαναγκάζει τους μυς του να προσαρμοστούν στην καύση του λίπους. Τα επόμενα γεύματα είναι σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο ο αθλητής αποφεύγει την κούραση όλη την ημέρα και κατά τις απογευματινές προπονήσεις.

Η Burke ευελπιστεί πως η sleeping-low τακτική θα μπορούσε να προσφέρει ”μεταβολική ευελιξία”.

Εμείς θα συμπληρώσουμε πως οποιοδήποτε τέτοιο πρωτόκολλο δεν αφορά όλους τους αθλητές και απαιτεί ειδικό σχεδιασμό. Αποφύγετε να εφαρμόσετε οποιαδήποτε τεχνική χωρίς την καθοδήγηση ειδικού.


Δείτε περισσότερα εδώ:

Burke LM: .Fueling strategies to optimize performance: training high or training low?, Scand J Med Sci Sports. 2010 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20840562

Cochran et al.: Carbohydrate feeding during recovery alters the skeletal muscle metabolic response to repeated sessions of high- intensity interval exercise in humans, J Appl Physiol 108:628-636, 2010.

Hansen et al.: Skeletal muscle adaptation: training twice every second day vs. training once daily, J Appl Physiol January 2005 Vol. 98 no. 1 http://jap.physiology.org/content/98/1/93

Στρες και πρόσληψη τροφής

Βρήκαμε αυτό το εξαιρετικά κατατοπιστικό άρθρο για την επίδραση του στρες στη λήψη τροφής και τη ρύθμιση βάρους.

Αναδημοσίευση από τον ιστότοπο του EUFIC

Κάποια άτομα τρώνε λιγότερο και άλλα περισσότερο από ό,τι συνήθως ως απάντηση στο στρες. Καινοτόμοι τρόποι για την αντιμετώπιση των σχετικών με το στρες διαιτητικών συμπεριφορών μπορεί να βοηθήσουν τα άτομα να ελέγξουν το σωματικό τους βάρος και να μειώσουν το υποκείμενο στρες.

Χρόνιο έναντι οξύ στρες

Όταν αντιλαμβανόμαστε μια άμεση απειλή (οξύ στρες), ο εγκέφαλος στέλνει μήνυμα σε διάφορα συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (ΥΥΕ), και ενεργοποιεί τις ορμόνες του στρες. Η ενεργοποίηση αυτή πυροδοτεί ένα καταρράκτη εκδηλώσεων, για να προετοιμαστεί ο οργανισμός για δράση. Για παράδειγμα, η γλυκόζη κινητοποιείται για να αποτελέσει καύσιμο για τους μύες και τον εγκέφαλο, οι αισθήσεις οξύνονται, η καρδιά λειτουργεί πιο γρήγορα και η αναπνοή επιταχύνεται. Η κατάσταση αυτή αναφέρεται συχνά ως απόκριση «πάλης ή φυγής»(«fight or flight») και εξελίχθηκε ως ένας μηχανισμός επιβίωσης, επιτρέποντάς μας να αντιδρούμε γρήγορα σε απειλητικά για τη ζωή συμβάντα.

Σε μια υγιή απόκριση στο στρες, τα επίπεδα των ορμονών του στρες, όπως είναι η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη, αυξάνουν, για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κατάστασης, και έπειτα πέφτουν ραγδαία, όταν αυτή έχει αντιμετωπιστεί. Στο χρόνιο στρες υπάρχει μια παρατεταμένη έκθεση στις ορμόνες του στρες, ειδικά στην κορτιζόλη, και ο οργανισμός μπορεί να μην επιστρέψει στην ομοιόσταση (μια υγιής κατάσταση ηρεμίας). Αυτό μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις για την υγεία και να επηρεάσει αρνητικά το ανοσοποιητικό, το καρδιαγγειακό και το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Στρες και διαιτητική συμπεριφορά

Στο οξύ στρες υψηλής έντασης, όπως σε συνθήκες μιας σοβαρής φυσικής απειλής, η όρεξη καταστέλλεται.1 Παρόλα αυτά, λιγότερο έντονο αλλά πιο μακροχρόνιο στρες, όπως η πίεση στην εργασία, μπορεί να επηρεάσει τη διατροφική συμπεριφορά με διάφορους τρόπους. Εκτιμάται ότι περίπου 30% των ατόμων τρώνε λιγότερο από ό,τι συνήθως όταν στρεσάρονται, ενώ οι περισσότεροι τρώνε περισσότερο.2 Η απάντηση του άξονα ΥΥΕ, ο οποίος μοιράζεται τα ίδια νευρικά μονοπάτια με τον έλεγχο της πρόσληψης τροφής, θεωρείται κεντρικής σημασίας για την ερμηνεία τόσο της μείωσης όσο και της αύξησης της πρόσληψης.2

Εξατομικευμένες αποκρίσεις

Οι επίμυες (αρουραίοι) στους οποίους δίδεται σταθερή ποσότητα φαγητού, σε απάντηση στο στρες τρώνε λιγότερο και χάνουν βάρος. Όμως, τρώνε περισσότερο όταν εκτίθενται σε νόστιμη τροφή παρά στη συνηθισμένη τους τροφή, παρατήρηση που υποδηλώνει ότι τα απολαυστικά τρόφιμα μπορεί να συνεισφέρουν στην ελάφρυνση των συμπτωμάτων του στρες.

Οι άνθρωποι συνεχώς εκτίθενται σε απολαυστικές τροφές. Μερικοί χρησιμοποιούν το φαγητό ως ένα τρόπο να ανακουφιστούν από το στρες και να αντιμετωπίσουν αρνητικές συναισθηματικές καταστάσεις, ενώ άλλοι όχι. Στα άτομα που ελέγχουν αυστηρά τη διαιτητική τους πρόσληψη (περιοριστικού τύπου συμπεριφορά ή άτομα σε δίαιτα), το στρες μπορεί να υπερισχύσει του συνειδητού ελέγχου, οδηγώντας σε υπερκατανάλωση των «απαγορευμένων τροφίμων».1 Υπάρχουν, επίσης, διαφορές στην ικανότητα των ατόμων να διαχωρίζουν την πείνα από άλλες δυσάρεστες ενδογενείς καταστάσεις, όπως το στρες.3 Έχει προταθεί ότι εκείνα τα άτομα που είναι περισσότερο «συντονισμένα» με τα ερεθίσματα που αφορούν την πείνα και το μεταβολισμό τους είναι αυτά που τρώνε λιγότερο ως απάντηση στο στρες.3

Στρες και σχήμα σώματος

Οι υγιείς άντρες και γυναίκες που παρουσιάζουν αυξημένη δραστικότητα κορτιζόλης σε απάντηση στο στρες (σε εργαστηριακές μελέτες) έχουν περισσότερο κοιλιακή παχυσαρκία, όπως και τα άτομα με υψηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης το πρωί (ένα σύμπτωμα του εργασιακού και καθημερινού στρες), σε σχέση με τις ομάδες ελέγχου.2 Η χαμηλή κοινωνικο-οικονομική κατάσταση και η εργασιακή πίεση, δύο δείκτες χρόνιου στρες, έχουν συσχετιστεί με μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης κοιλιακής παχυσαρκίας.4 Έχει προταθεί ότι τα χρονίως υψηλά επίπεδα κορτιζόλης σε συνέργια με τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης (μια ορμόνη που βοηθά τον οργανισμό να χρησιμοποιεί τη γλυκόζη) προάγουν την εναπόθεση λίπους γύρω από τη μέση.2 Παρόλα αυτά, δεν βρίσκουν όλες οι μελέτες σύνδεση μεταξύ του στρες και συνολικών επιπέδων παχυσαρκίας.5

Μια προσέγγιση ενσυνειδητότητας

Εδώ και αρκετό καιρό υπάρχουν προγράμματα ενσυνειδητότητας για τη μείωση του στρες, ενώ πιο πρόσφατα έχουν εφαρμοστεί και για τον έλεγχο της διαταραγμένης διαιτητικής συμπεριφοράς. Χρησιμοποιούν τεχνικές, οι οποίες διακόπτουν τα συνήθη μοτίβα σκέψης, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές, και ενισχύουν την επίγνωση των σκέψεων, των αισθημάτων και των αισθητήριων εμπειριών.3 Η προσέγγιση αυτή βοηθά τα άτομα να έρθουν σε επαφή με τα εσωτερικά τους σήματα (αναγνωρίζοντας την πείνα και τον κορεσμό, συναισθηματικά και εξωτερικά ερεθίσματα) παρά να στηρίζονται στις μαθημένες τους αποκρίσεις. Μια πρόσφατη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σε σχέση με τα προγράμματα ενσυνειδητότητας διαπίστωσε ότι 86% των μελετών ανέφεραν βελτίωση στις διατροφικές συμπεριφορές στις οποίες στόχευαν.6 Η προσέγγιση αυτή μπορεί όχι μόνο να βελτιώσει τις διατροφικές επιλογές και να βοηθήσει τον έλεγχο του σωματικού βάρους, αλλά και να μειώσει το υποκείμενο στρες.


Αναφορές

  1. Torres A & Nowson C (2007) Relationship between stress, eating behavior and obesity. Nutrition 23(11-12):887-894.
  2. Adam TC & Epel ES (2007). Stress, eating and the reward system. Physiology and Behaviour 91:449-458.
  3. Dallman MF (2010). Stress-induced obesity and the emotional nervous system. Trends in Endocrinology and Metabolism 21(3):159-165.
  4. Brunner EJ, Chandola T & Marmot (2007). Prospective effect of job strain on general and central obesity in the Whitehall II study. American Journal of Epidemiology 165(7):828-837.
  5. Block J, et al. (2009). Psychosocial stress and change in weight among US adults. American Journal of Epidemiology 170(2):181-192.
  6. O’Reilly GA, et al. (2014). Mindfulness-based interventions for obesity-related eating behaviours: a literature review. Obesity Reviews 15:453-461.

Περισσότερες πληροφορίες

Neurofast, Stress Affects Appetite http://www.neurofast.eu/topic/stress

Neurofast, Can stress make you fat? http://www.neurofast.eu/research-briefs/brief-3–can-stress-make-you-fat-

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ EUFIC

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα (EUFIC) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει πληροφορίες βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την ασφάλεια & την ποιότητα τροφίμων και την υγεία & τη διατροφή στα μέσα ενημέρωσης, τους επαγγελματίες υγείας και διατροφής, τους εκπαιδευτικούς και τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης, με τρόπο τέτοιο ώστε να μπορούν να καταλάβουν οι καταναλωτές.

Υιοθετήστε το σπιτικό fast food

Πολύ συχνά τα παιδιά σας, με την άδειά σας φυσικά, θα καλέσουν συνομήλικους στο σπίτι, είτε πρόκειται για τα μικρά παιδιά, που βρίσκουν ευκαιρία να «παίξουν και με άλλους», είτε για τους εφήβους, που «μαζεύονται» στο σπίτι ενός φίλου για να δουν μια ταινία. Πολλές φορές, μάλιστα οι καλεσμένοι καταλήγουν να διανυκτερεύσουν στο σπίτι σας! Γεννιέται, λοιπόν, αναπόφευκτα το ερώτημα στους οικοδεσπότες γονείς «Και τώρα, τι τρώνε;;;».

Αν και το να παραγγείλετε απ’ έξω αποτελεί την πιο εύκολη και γρήγορη λύση, σίγουρα δεν είναι η καλύτερη επιλογή. Τουλάχιστον, όσες φορές γνωρίζετHealthy-burgerε εκ των προτέρων για τους επισκέπτες και έχετε αρκετό χρόνο, μπορείτε να προετοιμαστείτε κατάλληλα, ώστε να τους προσφέρετε όλα τα αγαπημένα τους φαγητά «απ’ έξω» ή fast food σε σπιτική μορφή πολύ πιο θρεπτική! Αν και τα παιδιά σας μπορεί να αντιδράσουν σε αυτή την προσπάθεια, ιδιαιτέρως όταν πρόκειται για εφήβους, εάν ετοιμάσετε κάτι που θα είναι εξίσου ελκυστικό για αυτά, το πιο πιθανό είναι πως δε θα αρνηθούν να το δοκιμάσουν και την επόμενη φορά να το ξαναζητήσουν! Πάρτε, λοιπόν, μερικές τέτοιες ιδέες και πειραματιστείτε!

1.Σπιτικά σουβλάκια με πίτα

Εάν τα φτιάξετε στο σπίτι θα μπορέσετε να αποφύγετε το κρέας σε μορφή γύρου, που είναι ιδιαιτέρως λιπαρό, αλλά και τα αμφιβόλου ποιότητας σπορέλαια που συνήθως χρησιμοποιούνται για την παρασκευή τους. Επιπλέον, θα μπορείτε μόνοι σας να επιλέξετε το κρέας που θα περιέχουν αλλά και τα λαχανικά, οπότε το αποτέλεσμα θα είναι σίγουρα καλύτερης ποιότητας σε σχέση με το αντίστοιχο απ’ έξω.

2.Σπιτική Pizza

Οι περισσότερες πίτσες που αγοράζουμε απ’ έξω περιέχουν μεγάλες ποσότητες τυριών υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος και πολλά αλλαντικά, οπότε έχουν ιδιαιτέρως υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες και κορεσμένο λίπος. Εάν όμως παρασκευάσετε εσείς, στο σπίτι, την πίτσα που επιθυμούν τα παιδιά σας θα είναι ασφαλώς μια πιο «ελαφριά» εκδοχή της αντίστοιχης που θα παραγγέλνατε. Διότι θα μπορείτε να ελέγξετε αφενός την ποιότητα των υλικών που θα χρησιμοποιήσετε, επιλέγοντας την ποιότητα της πρώτης ύλης ή αποφεύγοντας υλικά με πολύ λίπος, αφετέρου την ποσότητά τους, παραλείποντας ή βάζοντας λιγότερο από κάποια υλικά των οποίων η κατανάλωση συστήνεται να αποφεύγεται, όπως είναι τα αλλαντικά, ως γενική κατηγορία.

club-sandwish3.Σπιτικά Club sandwich

Ένα τυπικό club sandwich προσφέρει πάρα πολλές θερμίδες και κορεσμένα λιπαρά που περιέχονται τόσο στο ίδιο το σάντουιτς όσο και στις τηγανητές πατάτες που συνήθως το συνοδεύουν. Παρόλα αυτά, είναι μια από τις πιο δημοφιλείς επιλογές για φαγητό απ’ έξω, ιδιαιτέρως για τους εφήβους. Μπορείτε εύκολα να το παρασκευάσετε στο σπίτι, κάνοντας κάποιες πιο θρεπτικές παραλλαγές του και επιλέγοντας μόνοι σας καλύτερες και πιο ποιοτικές πρώτες ύλες.

4.Σπιτικά Hamburger

Τα hamburger που παρασκευάζονται στο σπίτι περιέχουν κρέας καλύτερης ποιότητας, σάλτσα με λιγότερα ή καλύτερης ποιότητας λιπαρά, καθώς και σπιτικές πατάτες που παρασκευάζονται με καλύτερης ποιότητας λάδι. Συνεπώς, αποτελούν προτιμότερη επιλογή σε σχέση με τα αντίστοιχα που αγοράζετε απ’ έξω. Η διαδικασία παρασκευής τους δεν είναι ιδιαιτέρως χρονοβόρα και σίγουρα θα ευχαριστήσει τα παιδιά σας και τους φίλους τους!

Και μην ξεχνάτε…

Συνοδεύστε το γεύμα με νερό, σόδα ή light αναψυκτικό και αποφύγετε τα αναψυκτικά με ζάχαρη.


Πηγή: EYZHN

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τo Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.

Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ

Ιστότοπος: http://eyzin.minedu.gov.gr/

Ε-mail: media@eyzhn.edu.gr

Πόση ζάχαρη τρώμε και ημερήσιες συστάσεις (infographic)

4 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου

Δελτίο Τύπου: Πανελληνιος Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων

Καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου (UICC), που εκπροσωπεί 280 οργανώσεις σε 90 χώρες του κόσμου. Η εκστρατεία ενημέρωσης κάθε χρόνο στις 4 Φεβρουαρίου δίνει έμφαση στην πρόληψη και στη διαπίστωση ότι το 43% των καρκίνων μπορούν να αποφευχθούν με τις εξής προϋποθέσεις:

• Περιβάλλον χωρίς τσιγάρο για τα παιδιά και τους νέους.

• Φυσική δραστηριότητα, ισορροπημένη διατροφή, υγιεινή δίαιτα και αποφυγή παχυσαρκίας.

• Αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο.

• Πληροφόρηση για τα εμβόλια που προλαμβάνουν μορφές καρκίνου.

Η Παγκόσμια ημέρα κατά του Καρκίνου αποτελεί μια ευκαιρία για να αναδειχθεί και να επισημανθεί το ευρύ φάσμα ενεργειών που απαιτούνται για την αποτελεσματική πρόληψη, θεραπεία και τον έλεγχο πολλών μορφών καρκίνου.

Η παρούσα ημέρα, το θέμα της οποίας για το 2015 είναι «Όχι πέρα από μας» (“Not beyond us”), θα λάβει μια θετική και δυναμική προσέγγιση στον αγώνα για την καταπολέμηση του καρκίνου, τονίζοντας ότι λύσεις υπάρχουν σε όλη τη διάρκεια του καρκίνου, και ότι είναι μέσα στις δυνατότητές μας.

Η καμπάνια της σημερινής ημέρας θα διερευνήσει το πώς μπορούμε να εφαρμόσουμε αυτά που ήδη γνωρίζουμε στους τομείς της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης, της θεραπείας και περίθαλψης, με απώτερο σκοπό, να επηρεαστεί ο παγκόσμιος επιπολασμός του καρκίνου – προς το καλύτερο.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου είναι μια μοναδική ευκαιρία για την τόνωση της ευαισθητοποίησης, ότι υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνουν ακόμη σε ατομικό, κοινοτικό και κυβερνητικό επίπεδο, για την κινητοποίηση αυτών των λύσεων και και την κατάλυση της θετικής αλλαγής. Προχωρώντας μπροστά όλοι μαζί έχουμε τη δυνατότητα να δείξουμε: «Καρκίνος. Δεν είναι πέρα από εμάς»

Η εκστρατεία του 2015 θα βασιστεί γύρω από τέσσερις σημαντικούς τομείς της εστίασης:

• Επιλογή υγιεινού τρόπου ζωής

• Παροχή έγκαιρης διάγνωσης

• Πρόσβαση στη θεραπεία για όλους

• Μεγιστοποίηση της ποιότητας ζωής

Η ενθάρρυνση των ανθρώπων να κάνουν υγιεινές επιλογές και η συμβολή στη μείωση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση του καρκίνου, αποτελούν τα κλειδιά για την επίτευξη του παγκόσμιου στόχου της μείωσης των πρόωρων θανάτων από μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs) κατά 25% μέχρι το 2025 και την επίτευξη των στόχων της Παγκόσμιας Διακήρυξης του Καρκίνου.

Οι Διαιτολόγοι-Διατροφολόγοι κατέχουν εξέχοντα ρόλο στην προαγωγή ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Εκπαιδεύονται στη διατροφή, την υγεία, τη συμβουλευτική και τις στρατηγικές τροποποίησης συμπεριφοράς, και εμπλέκονται ενεργά στη δημόσια υγεία, την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη νοσημάτων, την κλινική θεραπεία, τη διαχείριση νοσημάτων, την έρευνα, το σχεδιασμό και την προετοιμασία σίτισης.

http://www.who.int/nmh/events/2014/world-cancer-day/en/


Πηγή: Πανελλήνιος Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων

Είναι κατάλληλα τα καφεϊνούχα ροφήματα για τα παιδιά;

Η καφεΐνη αποτελεί μια φυσική ουσία με ήπια διεγερτική δράση, η οποία βρίσκεται στους κόκκους του καφέ, στους κόκκους του κακάο, στα φύλλα του τσαγιού, στους καρπούς kola και τους καρπούς guarana. Η κατανάλωση καφεΐνης, μέσω των προϊόντων διατροφής που την περιέχουν, όπως είναι ο καφές και το τσάι, είναι ευρέως διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο.

Η ουσία αυτή ασκεί διάφορες επιδράσεις σε ποικίλα όργανα του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου, η επίδραση σε λειτουργίες του οποίου συνιστά, όπως είναι γνωστό, την κυριότερη επίδραση της καφεΐνης στον οργανισμό. Ειδικότερα, επηρεάζει τη γνωσιακή λειτουργία, τη μάθηση, τη διάθεση, τη συγκέντρωση και την μακροπρόθεσμη μνήμη.

Στους ενήλικες έχει φανεί ότι προκύπτουν διάφορα οφέλη από τη μέτρια κατανάλωση καφεΐνης (<400 mg/ ημέρα), στα οποία περιλαμβάνονται η αύξηση της εγρήγορσης, της ετοιμότητας και της επαγρύπνησης, καθώς και η βελτίωση της φυσικής αντοχής και η μείωση της αντίληψης της κούρασης. Από την άλλη, η πρόσληψη μεγαλύτερων ποσοτήτων καφεΐνης μπορεί να επιφέρει υπερκινητικότητα, ευερεθιστότητα, εκνευρισμό, άγχος, ταχυκαρδία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, αϋπνία και στομαχικές διαταραχές. Γενικά, όμως, θεωρείται διατροφικά ασφαλής ουσία και για αυτό επιτρέπεται η προσθήκη της και σε διάφορα προϊόντα που δεν την περιέχουν φυσικά, όπως είναι τα αναψυκτικά και τα ενεργειακά ποτά.

Όσον αφορά τα παιδιά, δεν έχουν κατανοηθεί πλήρως οι φυσιολογικές επιδράσεις της κατανάλωσης καφεΐνης, αλλά ούτε και οι πιθανές βλαβερές επιπτώσεις στην υγεία τους από την υψηλή κατανάλωση καφεΐνης. Ενώ στους ενήλικες την κύρια πηγή καφεΐνης αποτελεί ο καφές, τα παιδιά και οι έφηβοι προσλαμβάνουν καφεΐνη κυρίως από το τσάι, καθώς και από άλλα ροφήματα στα οποία προστίθεται τεχνητά, όπως τα αναψυκτικά και τα ενεργειακά ποτά.

Δείτε εδώ τί έχουμε πεί παλιότερα: Αθλητικά και Ενεργειακά ποτά για Παιδιά και Εφήβους: είναι κατάλληλα;

Τελευταία, η πρόσληψη καφεΐνης από τα παιδιά και τους εφήβους έχει απασχολήσει ιδιαιτέρως τους επαγγελματίες υγείας, καθώς την περασμένη δεκαετία αυξήθηκε κατά πολύ η διαθεσιμότητα των καφεϊνούχων ροφημάτων και κυρίως των ενεργειακών ποτών, τα οποία περιέχουν υψηλές ποσότητες καφεΐνης και συχνά απευθύνονται σε άτομα νεαρής ηλικίας. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι το 30-50% των παιδιών και των εφήβων καταναλώνει σε συχνή βάση ενεργειακά ποτά, το περιεχόμενο μάλιστα των οποίων σε καφεΐνη, σε αντίθεση με τα αναψυκτικά, δεν περιορίζεται από τη νομοθεσία. Για το λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να διευκρινιστεί μέχρι ποια ποσότητα καφεΐνης είναι ασφαλές να καταναλώνεται από τα παιδιά, καθώς και τα πιθανά οφέλη και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κατανάλωσή της.

Σύμφωνα, λοιπόν, με μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, η πρόσληψη από τα παιδιά και τους εφήβους υψηλών ποσοτήτων καφεΐνης και συγκεκριμένα, >5mg/kg σωματικού βάρους/ημέρα, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση άγχους και εκδήλωση συμπτωμάτων στέρησης. Ωστόσο, η κατανάλωση μικρότερων ποσοτήτων καφεΐνης δεν συνδέεται με τους κινδύνους αυτούς. Μάλιστα, μπορεί να ωφελεί τη γνωσιακή λειτουργία και την αθλητική απόδοση των παιδιών, όπως συμβαίνει και στους ενήλικες.

Επίσης, η μελέτη αυτή αναφέρει ότι με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία τα παιδιά και οι έφηβοι θα πρέπει να περιορίζουν την κατανάλωση καφεΐνης στα 2,5mg/kgσωματικού βάρους/ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε 1-2 κούπες τσάι ή 1 μικρή κούπα καφέ. Τα ροφήματα με μικρότερη περιεκτικότητα σε καφεΐνη, όπως το τσάι, μπορεί να είναι πιο κατάλληλα για τα παιδιά, διότι παράλληλα, συνεισφέρουν στην ενυδάτωσή τους και είναι πλούσια και σε άλλες ωφέλιμες ουσίες, όπως τα φλαβονοειδή.

Αντιθέτως, τα ροφήματα με τεχνητή προσθήκη καφεΐνης, όπως τα αναψυκτικά και τα ενεργειακά ποτά, αναφέρεται στη μελέτη αυτή ότι μπορεί να αποτελούν λιγότερο κατάλληλες επιλογές για τα παιδιά, λόγω τόσο του υψηλού τους περιεχομένου σε καφεΐνη, αλλά και εξαιτίας της οξύτητάς τους, της παρουσίας σε ορισμένες περιπτώσεις πρόσθετης ζάχαρης και ταυτόχρονα της απουσίας άλλων ωφέλιμων θρεπτικών συστατικών.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι δεν απαγορεύεται εντελώς η κατανάλωση καφεΐνης από τα παιδιά και τους εφήβους, καθώς όταν προσλαμβάνεται με μέτρο είναι απίθανο να προκαλέσει αρνητικές επιδράσεις. Αρκεί, όμως, να επιλέγεται προσεκτικά το είδος και η ποσότητα του καφεϊνούχου ροφήματος που θα καταναλωθεί.

Συμπερασματικά, η κατάλληλη ποσότητα καφεΐνης έχει δειχθεί ότι μπορεί να συνδέεται με κάποια οφέλη στα παιδιά, όπως, για παράδειγμα, ως προς τη γνωσιακή λειτουργία και την αθλητική απόδοση, και να ελαχιστοποιεί τους κινδύνους αναφορικά με τη συμπεριφορά, τη διάθεση και τον ύπνο τους. Ωστόσο, χρειάζονται μελέτες επιπλέον, προκειμένου να διευκρινιστεί αυτή η ποσότητα της καφεΐνης που είναι ασφαλής για τα παιδιά και ταυτόχρονα επιφέρει τα επιδιωκόμενα σε κάθε περίπτωση οφέλη.


Πηγή: EYZHN

Προς δημοσιογράφους, ΜΜΕ:

Το EYZHN είναι ένα πρόγραμμα του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου σε συνεργασία με τo Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας & Θρησκευμάτων. Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών, μέσα από την υιοθέτηση ισορροπημένων συνηθειών διατροφής και σωματικής δραστηριότητας.

Το πρόγραμμα Αξιολόγησης, που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες δράσεις του ΕΥΖΗΝ, διενεργείται στα σχολεία με την ευγενική χορηγία της ΟΠΑΠ Α.Ε. Οι υπόλοιπες δράσεις του προγράμματος χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και τη Nestlé Ελλάς.

Πρόγραμμα ΕΥΖΗΝ

Ιστότοπος: http://eyzin.minedu.gov.gr/

Ε-mail: media@eyzhn.edu.gr